C1 Advanced Syntax 11 min read سخت

تمییز در عربی: رفع ابهام و بیان «از نظرِ»

ببین، برای اینکه بدونی یه چیزی «از چه نظر» یا «به چه میزان» هست، سه تا ابزار جادویی داری: «نکره»، «منصوب» و «ـًا» که میاد بعد از مقایسه‌ها، اندازه‌ها یا فعل‌های تغییر. قشنگ به جمله «شفافیت» میده.

Grammar Rule in 30 Seconds

Tamyiz is an indefinite noun in the accusative case (mansub) that removes ambiguity from a preceding word or sentence.

  • Use Tamyiz after numbers 11-99: 'I have 20 books' (عندي عشرون كتاباً).
  • Use Tamyiz after measurements: 'A liter of milk' (لترٌ حليباً).
  • Use Tamyiz to clarify vague verbs/adjectives: 'He is better than you in character' (هو أفضل منك خُلقاً).
Vague Word/Number + Indefinite Noun (Tanwin Fath) = Clarified Meaning

مرور کلی

تا حالا به جمله‌ای برخوردید که احساس کنید ناتمام است؟ کسی می‌گوید: «من منفجر شدم!» و شما می‌مانید که... از چی؟
از خوشحالی؟ از عصبانیت؟ یا از پرخوری؟
یا دوستی پیام می‌دهد: «دبی از لندن گرم‌تر است.» خب، از چه نظر؟ دما؟ تفریحات؟
در فارسی می‌گوییم «از نظرِ» یا «از لحاظِ». در عربی، ابزار شیک‌تری داریم: تمییز (Tamyiz). این یک اسم منصوب (که به «-an» ختم می‌شود) است که ابهام را برطرف می‌کند.
این ساختار «او بزرگتر است» را به «او از نظر مقام بزرگتر است» تبدیل می‌کند.

این گرامر چطور کار می‌کنه

کلمه Tamyiz به معنای «تمایز دادن» یا «جداسازی» است. وقتی کلمه‌ای مبهم (مثل عدد، وزن یا مقایسه) می‌آید، تمییز مشخص می‌کند دقیقاً درباره چه چیزی حرف می‌زنیم. از نظر گرامری، تمییز تقریباً همیشه نکره (nakira) و منصوب (mansub) است، یعنی با تنوینِ نصب (-an) تمام می‌شود.
آن را پاسخِ سوال «از چه نظر؟» بدانید. اگر بگویید «یک کیلو خریدم»، تمییز کلمه‌ای است که پاسخ می‌دهد: «یک کیلو چه چیزی؟».

الگوی ساخت

1
کافیست کلمه «محرک» (Trigger) را پیدا کنید و سپس اسم توضیح‌دهنده را منصوب کنید.
2
بخش مبهم را پیدا کنید: معمولاً عدد (11-99)، پیمانه (کیلو، متر)، صفت برتر (بهتر، بیشتر)، یا فعل تغییر (زیاد شد، پر شد).
3
اسم را انتخاب کنید: چیزی که می‌خواهید توضیح دهید (مثلاً «کتاب»، «علم»).
4
نکره کنید: ال را بردارید.
5
منصوب کنید: در آخرش -an بگذارید.
6
* فرمول: [کلمه مبهم] + [اسم + -an]
7
* مثال: أکثرُ (بیشتر) + مال (پول) = أکثرُ مالاً (از نظر ثروت بیشتر).

کی استفاده کنیم

در سطح C1، از این ساختار برای حرفه‌ای صحبت کردن استفاده کنید.
* بعد از صفات تفضیلی (افعل التفضیل):
* أنا أکثرُ منک تجربةً. (من از نظر تجربه از تو بیشترم.)
* بعد از افعال ازدیاد و پری: مثل ازداد (زیاد شد)، امتلأ (پر شد).
* ازداد الموقعُ شهرةً. (سایت از نظر شهرت رشد کرد.)
* بعد از اعداد ۱۱ تا ۹۹: احتمالاً این را می‌دانید.
* خمسٌ وعشرون سنةً. (بیست و پنج سال.)
* بعد از «کفی»:
* کفی بالله وکیلاً. (خدا برای وکالت کافی است.)

اشتباهات رایج

* دامِ حروف اضافه: ترجمه کلمه به کلمه «از نظرِ» با min یا bi. نگویید هو أکثر منی فی الذکاء. بگویید هو أکثر منی ذکاءً.
* اشتباه معرفه: تمییز تقریباً همیشه نکره است. ال اضافه نکنید.
* اشتباه با حال (Hal): حال می‌گوید فاعل *چگونه* است (خندان). تمییز می‌گوید *از چه جنبه‌ای* تغییر کرده. اگر جواب «چطور؟» باشد، حال است. اگر جواب «از چه نظر؟» باشد، تمییز است.

سؤالات رایج

س: آیا تمییز می‌تواند جمله باشد؟
ج: نه، همیشه یک اسم مفرد است.
س: آیا همیشه مفرد است؟
ج: بله، غالباً! مخصوصاً بعد از اعداد ۱۱-۹۹.
س: آیا با جنسیت مطابقت دارد؟
ج: خیر! تمییز ثابت است.

Tamyiz Formation Patterns

Category Vague Element Tamyiz Example
Number
عشرون
كتاباً
عشرون كتاباً
Weight
رطل
عسلاً
رطلٌ عسلاً
Measure
لتر
حليباً
لترٌ حليباً
Comparison
أفضل
خُلقاً
أفضلُ خُلقاً
Verb
ازداد
ذكاءً
ازداد ذكاءً

Meanings

Tamyiz is a noun that acts as a clarifier, specifying the nature of a preceding ambiguous word or entire clause.

1

Tamyiz of Magnitude

Clarifying weights, measures, or numbers.

“اشتريتُ رطلاً عسلاً”

“عندي عشرون قلماً”

2

Tamyiz of Relation

Clarifying the scope of a comparative or superlative adjective.

“أنا أكثرُ منك مالاً”

“هو أطيبُ الناسِ قلباً”

Reference Table

Reference table for تمییز در عربی: رفع ابهام و بیان «از نظرِ»
نوع محرک الگو مثال (عربی) ترجمه
Comparison
`Af'al` + Noun-an
`Huwa asra'u mashyan`
او در "راه رفتن" سریع‌تر است
Number (11-99)
Number + Sing. Noun-an
`Ahada 'ashara kawkaban`
یازده "سیاره"
Measurement
Weight/Size + Noun-an
`Litrun haliban`
یک لیتر "شیر"
Verb (Increase)
Izdaada + Noun-an
`Izdaada 'ilman`
او در "دانش" افزایش یافت
Verb (Fill)
Imtala'a + Noun-an
`Imtala'a qalban`
با "قلب" پر شد
Idiom (Suffice)
Kafa bi... + Noun-an
`Kafa billahi shahidan`
خداوند به عنوان "گواه" کافی است

طیف رسمیت

رسمی
هو أفضلُ خُلقاً.

هو أفضلُ خُلقاً. (Describing someone's personality.)

خنثی
هو أحسنُ في الخُلق.

هو أحسنُ في الخُلق. (Describing someone's personality.)

غیر رسمی
أخلاقه أحسن.

أخلاقه أحسن. (Describing someone's personality.)

عامیانه
أخلاقه توب.

أخلاقه توب. (Describing someone's personality.)

Tamyiz Map

Tamyiz

Quantity

  • كيلو kilo

Quality

  • أفضل better

مثال‌ها بر اساس سطح

1

عندي خمسةُ أقلامٍ

I have five pens

1

اشتريتُ كيلوغراماً تفاحاً

I bought a kilogram of apples

1

هو أكثرُ منك علماً

He is more knowledgeable than you

1

ازدادَ الجوُّ حرارةً

The weather increased in heat

1

طابَ المكانُ هواءً

The place became pleasant in terms of air

1

امتلاَ الإناءُ ماءً

The vessel filled with water

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Arabic Tamyiz (Specification): Clarifying "In Terms Of" در مقابل Hal vs Tamyiz

Both are accusative nouns.

Arabic Tamyiz (Specification): Clarifying "In Terms Of" در مقابل Adjective vs Tamyiz

Both modify nouns.

Arabic Tamyiz (Specification): Clarifying "In Terms Of" در مقابل Maf'ul Bihi vs Tamyiz

Both are accusative.

اشتباهات رایج

عندي خمسةُ قلم

عندي خمسةُ أقلامٍ

Pluralization rules for numbers.

اشتريتُ كيلو تفاحٌ

اشتريتُ كيلو تفاحاً

Case ending error.

هو أفضل خُلق

هو أفضل خُلقاً

Missing tanwin.

ازداد ذكاء

ازداد ذكاءً

Missing tanwin.

أكلتُ رطلٌ عسل

أكلتُ رطلاً عسلاً

Wrong case for both.

هل هو أفضل خُلق؟

هل هو أفضل خُلقاً؟

Missing tanwin.

أنا أكثر منك مال

أنا أكثر منك مالاً

Missing tanwin.

تفوقتُ في الامتحان ذكاء

تفوقتُ في الامتحان ذكاءً

Missing tanwin.

اشتريتُ لتر حليب

اشتريتُ لتراً حليباً

Missing tanwin.

هو أحسن الناس قلباً

هو أحسن الناس قلباً

Correct, but check definite/indefinite.

ازدادَ الطالبُ ذكاء

ازدادَ الطالبُ ذكاءً

Missing tanwin.

أنا أكثر منك خبرة

أنا أكثر منك خبرةً

Missing tanwin.

شربتُ كوباً ماء

شربتُ كوباً ماءً

Missing tanwin.

عندي عشرون كتاب

عندي عشرون كتاباً

Missing tanwin.

الگوهای جمله‌سازی

أنا أكثرُ منك ___

عندي ___ ___

ازدادَ ___ ___

اشتريتُ ___ ___

Real World Usage

Market constant

أعطني كيلو تفاحاً.

Job Interview very common

لدي خمس سنوات خبرةً.

Social Media common

هذا أفضل هاتف كاميراً.

Academic Writing common

ازدادَ البحثُ دقةً.

Food Delivery common

أريد لترين حليباً.

Travel occasional

كم المسافة كيلومتراً؟

🎯

ترفند "از لحاظ چی؟"

هر وقت تو فارسی خواستی بگی «از لحاظ فلان چیز» یا «در مورد فلان چیز»، کافیه تو عربی اون 'از لحاظ' رو حذف کنی و اسم رو منصوب بیاری. مثلاً «غنی از لحاظ فرهنگ» رو می‌تونی بگی «غنيٌّ ثقافةً». «غنيٌّ ثقافةً»
⚠️

بعد از اعداد ۱۱ تا ۹۹ جمع نبند!

ممکنه منطقی به نظر برسه که «۲۰ کتاب» جمع باشه، ولی تو عربی برای اعداد ۱۱ تا ۹۹، تمییز باید مفرد و منصوب باشه. مثلاً «بیست کتاب» رو می‌گی «عشرون كتابًا»، نه «کتبًا». «اشتريتُ عشرينَ كتابًا»
💬

رسمی و باکلاس حرف بزن

استفاده از تمییز با فعل‌هایی مثل «ازداد» (زیاد شد) به جای اینکه بگی «بزرگ‌تر شد»، باعث می‌شه تو مصاحبه‌ها و موقعیت‌های رسمی، صدات باکلاس‌تر و حرفه‌ای‌تر به نظر بیاد. «ازدادت المدينةُ جمالاً»

Smart Tips

Always add the noun in the accusative.

عندي عشرون كتاب عندي عشرون كتاباً

Add the quality at the end.

أنا أكثر منك أنا أكثر منك ذكاءً

Use the unit then the item.

اشتريت كيلو تفاح اشتريت كيلو تفاحاً

Use Tamyiz for the specific change.

ازداد الجو ازداد الجو حرارةً

تلفظ

ذكاءً -> dhakaa-an

Tanwin Fath

Pronounced as an 'an' sound at the end of the word.

Clarification

أنا أكثرُ منك... (pause) ...مالاً

The pause emphasizes the Tamyiz.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Tamyiz is the 'T' that 'Tells' you exactly what the number means.

تداعی تصویری

Imagine a box labeled '20'. You are shaking it, and the word 'Books' falls out. The word 'Books' is the Tamyiz.

Rhyme

When the number is vague and the noun is clear, add the fatha, have no fear!

Story

Ahmed went to the market. He said 'Give me five'. The merchant looked confused. Ahmed added 'apples'. Now the merchant understood. Ahmed used Tamyiz.

شبکه واژگان

كتاباًتفاحاًخُلقاًذكاءًماءًعلماً

چالش

Write 5 sentences today using a number and a Tamyiz.

نکات فرهنگی

Often used in markets for weight.

Tamyiz is often simplified in speech.

Maintains formal Tamyiz in business.

Derived from the root 'm-y-z', meaning to distinguish.

شروع‌کننده‌های مکالمه

ما هو أكثر شيء تحبه في مدينتك؟

كم كتاباً قرأت هذا الشهر؟

هل أنت أكثر صبراً أم ذكاءً؟

ما هو أكثر طعام تفضله؟

موضوعات نگارش

Describe your job using Tamyiz.
Compare two cities.
Describe a shopping trip.
Reflect on your growth.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو با شکل درست تمییز پر کن.

Ana akbaru minka ___ (sinn). (من از تو از نظر سن بزرگ‌ترم)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: sinnan
بعد از صفت تفضیلی («أکبر»), اسم شفاف کننده باید نکره و منصوب («ـًا») باشه.
اشتباه دستوری جمله رو درست کن. Error Correction

Find and fix the mistake:

Imtala'a al-baytu bi-dayfun. (خانه پر از مهمان شد)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Imtala'a al-baytu dayfan.
با فعل «امتلأ» (پر شدن)، از تمییز (منصوب «ضیفًا») استفاده می‌کنیم، نه حرف اضافه «بِـ» + اسم مرفوع («ضیفٌ»).
کدوم جمله به درستی معنی 'او در رفتار بهتر است' رو نشون میده؟ چند گزینه‌ای

ساختار صحیح عربی رو انتخاب کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Huwa ahsanu khuluqan.
روان‌ترین و استانداردترین راه برای گفتن 'از نظر فلان چیز بهتر است' استفاده از ساختار تمییزه: صفت تفضیلی + اسم منصوب با تنوین نصب («ـًا»).

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the blank.

عندي عشرون ___ (كتاب)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: كتاباً
Must be accusative.
Choose the correct sentence. چند گزینه‌ای

Which is correct?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اشتريت كيلو تفاحاً
Indefinite accusative.
Fix the error. Error Correction

Find and fix the mistake:

هو أفضل خُلق

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: هو أفضل خُلقاً
Needs tanwin.
Reorder the words. Sentence Reorder

أكثر / منك / أنا / علماً

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أنا أكثر منك علماً
Correct order.
Translate to Arabic. ترجمه

I have 5 pens.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: عندي خمسة أقلامٍ
Plural after 5.
Fill in the blank.

ازدادَ الجو ___ (حرارة)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: حرارةً
Accusative.
Choose the correct sentence. چند گزینه‌ای

Which is correct?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: شربت لتراً حليباً
Indefinite accusative.
Fix the error. Error Correction

Find and fix the mistake:

تفوقتُ ذكاء

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: تفوقتُ ذكاءً
Needs tanwin.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
جمله رو کامل کن. پر کردن جای خالی

Ishtaraytu kilo ___ (burtaqal).

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: burtaqalan
کلمات رو مرتب کن تا یه جمله صحیح بسازی. Sentence Reorder

malan / aktharu / Huwa / minni

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Huwa aktharu minni malan
اشتباه رو پیدا کن. Error Correction

Zaydun ahsanu wajhin.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Zaydun ahsanu wajhan
جمله 'The cup is full of tea' رو با استفاده از تمییز ترجمه کن. ترجمه

The cup is full of tea.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Imtala'a al-kubu shayan.
شکل صحیح رو برای عدد ۱۵ انتخاب کن. چند گزینه‌ای

Indi khamsata 'ashara ___ (kitab).

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: kitaban
فعل رو به تمییز منطقیش وصل کن. جفت کردن

Match the verb with a logical Tamyiz.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ["Izdaada -> 'ilman","Ishtaraytu -> tamran"]
مقایسه رو کامل کن. پر کردن جای خالی

Al-Yabanu aktharu ___ (taqaddum) min ghayriha.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: taqadduman
حالت اعرابی رو درست کن. Error Correction

Hafiztu 'ishrina surah.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: suratan
کدوم "تمییز جمله" است؟ چند گزینه‌ای

Identify the type of Tamyiz.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Hasuna Zaydun khuluqan
جای خالی رو پر کن. پر کردن جای خالی

Fajjara Allahu al-arda ___ ('uyun).

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 'uyunan

Score: /10

سوالات متداول (8)

Yes, it is always in the accusative case (mansub).

No, it must be indefinite.

Hal answers 'how', Tamyiz answers 'in what respect'.

Yes, especially when shopping.

No, the Tamyiz itself doesn't change based on gender.

Because it distinguishes the meaning.

Only with verbs that imply an increase or decrease.

It is a common error, but it makes the sentence grammatically incorrect.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish partial

de

Arabic uses case endings.

French partial

de

Arabic uses direct accusative.

German low

Genitive

Arabic uses accusative.

Japanese moderate

Counters

Arabic uses Tamyiz.

Chinese moderate

Measure words

Arabic uses case inflection.

Arabic high

Tamyiz

None.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!