افعال مرکب هندی: فعل + رکهنا (रखना) برای نشان دادن آمادگی
Grammar Rule in 30 Seconds
Use the verb 'rakhna' after the conjunctive participle (kar form) to show that an action is done in preparation for the future.
- Take the main verb's root + 'kar' (e.g., 'likh-kar').
- Add the conjugated form of 'rakhna' (e.g., 'likh-kar rakho').
- The subject remains the agent of the main verb; 'rakhna' agrees with the object if transitive.
مرور کلی
रखना (rakhna) استفاده میکنند. معنای تحتاللفظی रखना «نگه داشتن» یا «قرار دادن» است. اما هندی عاشق ترکیب افعال است.रखना را به فعل دیگری وصل میکنید، طعم آن کاملاً تغییر میکند. دیگر ربطی به اشیای فیزیکی ندارد. بلکه مربوط به زمان و آمادگی میشود.این گرامر چطور کار میکنه
रखना (rakhna) است. فعل اصلی در شکل «ریشه» عریان خود باقی میماند. صرف نمیشود.रखना، تمام کارهای سخت را انجام میدهد. بر اساس زمان، جنسیت و تعداد تغییر میکند. چرا ما این کار را میکنیم؟मैंने बताया (Mainne bataya - گفتم) فقط یک واقعیت خام است. اما मैंने बता रखा है (Mainne bata rakha hai - من از قبل گفتهام) یک تصویر را ترسیم میکند.
الگوی ساخت
करना (karna - انجام دادن) استفاده کنیم.
ना (na) را قطع کنید تا ریشه را به دست آورید. حالا شما कर (kar) را دارید.
रखना (rakhna) را مستقیماً بعد از آن اضافه کنید: कर रखना (kar rakhna).
रखना را بر اساس زمان مورد نیاز خود صرف کنید.
रखना یک فعل متعدی (گذرا به مفعول) است. به یک مفعول نیاز دارد. به همین دلیل، هنگامی که از آن در زمانهای گذشته یا کامل استفاده میکنید، باید از حرف اضافه ने (ne) با فاعل خود استفاده کنید. سپس فعل شما با مفعول تطابق پیدا میکند، نه با فاعل. بیایید به جدول صرف نگاه کنیم.
बुक कर, बचा, छुपा, बता, बना) هرگز تغییر نمیکند. فقط रखा/रखी/रखे تغییر میکند تا با مفعول (بلیت، پول، موضوع) مطابقت داشته باشد.
کی استفاده کنیم
- فخر فروختن در مورد آمادگی: شما یک مهمانی ترتیب دادهاید. یک نفر در مورد نوشیدنیها میپرسد. شما میگویید:
मैंने ड्रिंक्स मँगा रखी हैं(Mainne drinks mangaa rakhi hain - من از قبل نوشیدنیها را سفارش دادهام). شما کاملاً آماده هستید. - هشدار دادن: شما کلافه هستید. هماتاقی شما همیشه در را باز میگذارد. شما میگویید:
मैंने तुम्हें कितनी बार बता रखा है!(Mainne tumhein kitni baar bata rakha hai! - چند بار به تو گفتهام!). وضعیت «گفتن» حفظ شده است، اما آنها آن را نادیده میگیرند. - نگه داشتن چیزها برای بعد: شما یک تکه پیتزا را در یخچال نگه میدارید.
मैंने तुम्हारे लिए पिज़्ज़ा बचा रखा है(Mainne tumhare liye pizza bacha rakha hai - من پیتزا را برای تو نگه داشتهام). - زندگی دیجیتال: یک نفر رمز وایفای را میخواهد. شما دیروز آن را در گوشی او تایپ کردهاید.
मैंने पासवर्ड डाल रखा है(Mainne password daal rakha hai - من از قبل رمز را وارد کردهام).
اشتباهات رایج
- فراموش کردن حرف
ने(ne): این اشتباه شماره ۱ است. از آنجا که شما روی فعل اصلی تمرکز میکنید، ممکن است فراموش کنید کهरखनाدر زمانهای کامل بهनेنیاز دارد.
मैं उसे बता रखा हूँ। (غلط!)मैंने उसे बता रखा है। (صحیح!)- صرف کردن فعل اصلی: فعل اصلی باید کاملاً در شکل ریشه خود منجمد بماند. آن را صرف نکنید.
मैंने उसे बताया रखा है। (غلط!)मैंने उसे बता रखा है। (صحیح!)- مطابقت دادن جنسیت با فاعل: قانون
नेرا به یاد داشته باشید! اگر فاعلनेدارد، فعل به مفعول نگاه میکند. اگر یک دختر میگوید که پول (पैसे- مذکر جمع) پسانداز کرده است، فعل باید به صورت مذکر جمع باشد.
मैंने पैसे बचा रखी हैं। (غلط!)मैंने पैसे बचा रखे हैं। (صحیح!)مقایسه با الگوهای مشابه
- گذشته ساده در مقابل فعل + रखना:
मैंने टिकट ख़रीदे। (Mainne ticket khareede) = من بلیت خریدم. (فقط یک واقعیت. شاید دیروز. شاید سال گذشته. چه کسی میداند؟)मैंने टिकट खरीद रखे हैं। (Mainne ticket khareed rakhe hain) = من از قبل بلیتها را خریدهام. (و هنوز هم آنها را برای استفاده همین الان خودمان داریم).- فعل + लेना (lena) در مقابل فعل + रखना:
लेना دلالت بر انجام کاری برای خودتان دارد. रखना دلالت بر انجام کاری *از قبل* برای حفظ وضعیت آن دارد.मैंने खा लिया है। (Mainne kha liya hai) = من غذا خوردهام. (عمل برای خودم انجام شده است).मैंने खाना बना रखा है। (Mainne khaana bana rakha hai) = من غذا را آماده نگه داشتهام. (عمل انجام شده و برای استفاده بعدی آماده است).- فعل + चुकना (chukna):
चुकना فقط به معنای «از قبل تمام شده» است. بر تکمیل تأکید دارد. रखना بر آمادگی و حفظ تأکید دارد.मैं उसे बता चुका हूँ। (Main usse bata chuka hoon) = من از قبل گفتن به او را تمام کردهام.मैंने उसे बता रखा है। (Mainne usse bata rakha hai) = من از قبل به او گفتهام (بنابراین او مطلع و آماده است).سؤالات رایج
آیا میتوانم از این با هر فعلی استفاده کنم؟
اکثراً نه! شما فقط میتوانید آن را با افعال متعدی استفاده کنید. شما نمیتوانید خواب را «نگه دارید» (सो रखना). شما فقط میتوانید چیزهایی را «نگه دارید» که مفعول میپذیرند، مانند خریدن، پنهان کردن، گفتن یا ساختن.
آیا این رسمی است یا غیررسمی؟
کاملاً خنثی است. میتوانید آن را با رئیس یا بهترین دوست خود استفاده کنید. رسمی بودن کاملاً به ضمایر شما (आप، तुम، तू) بستگی دارد، نه به خود ساختار فعل.
آیا باید در انتها از है (hai) استفاده کنم؟
برای حال کامل، بله. اگر है/हैं را حذف کنید، به گذشته ساده تبدیل میشود، که در این زمینه با रखना کمی عجیب به نظر میرسد. همیشه آن را با فعل «بودن» برای زمانهای کامل تثبیت کنید.
من میبینم که افراد مینویسند कर के रखा है. آیا این همان است؟
بله! कर रखा है و करके रखा है دقیقاً یک معنی را میدهند. اضافه کردن के (ke) یا कर (kar) فقط بر توالی اقدامات تأکید میکند، اما هندی محاورهای معمولاً آن را برای سرعت حذف میکند.
Conjugation of Rakhna
| Tense | Subject | Verb-kar | Rakhna Form |
|---|---|---|---|
|
Present
|
Main
|
bana-kar
|
rakhta hoon
|
|
Past
|
Maine
|
bana-kar
|
rakha hai
|
|
Future
|
Main
|
bana-kar
|
rakhunga
|
|
Continuous
|
Main
|
bana-kar
|
rakh raha hoon
|
|
Perfect
|
Maine
|
bana-kar
|
rakha tha
|
|
Imperative
|
Tum
|
bana-kar
|
rakho
|
Meanings
This construction indicates that an action has been completed with the specific intention of keeping the result ready for a future need.
Preparedness
Doing an action now so it is ready for later.
“मैंने टिकट बुक करके रखी है।”
“उसने सब कुछ तैयार करके रखा है।”
Reference Table
| ریشهی فعل اصلی | شکل کمکی | مثال هندی | معنی به فارسی |
|---|---|---|---|
|
बता (bata - گفتن)
|
रखा है
|
मैंने बता रखा है।
|
قبلاً بهشون گفتم (و نگه داشتم).
|
|
बुक कर (book kar)
|
रखे हैं
|
उसने टिकट बुक कर रखे हैं।
|
اون بلیطها رو رزرو کرده (و نگه داشته).
|
|
छुपा (chhupa - پنهان کردن)
|
रखी है
|
तुमने बात छुपा रखी है।
|
تو موضوع رو پنهان کردی (و نگه داشتی).
|
|
बचा (bacha - ذخیره کردن)
|
रखे थे
|
मैंने पैसे बचा रखे थे।
|
من پول ذخیره کرده بودم (و نگه داشته بودم).
|
|
सोच (soch - فکر کردن)
|
रखा है
|
हमने सोच रखा है।
|
ما از قبل فکر کردیم (و تصمیم گرفتیم).
|
|
बना (bana - درست کردن)
|
रखा है
|
माँ ने खाना बना रखा है।
|
مامان غذا رو آماده کرده (و نگه داشته).
|
طیف رسمیت
मैंने भोजन तैयार करके रखा है। (Home)
मैंने खाना बना कर रखा है। (Home)
मैंने खाना बना के रखा है। (Home)
खाना बना के रखा है। (Home)
مثالها بر اساس سطح
मैंने पानी भर कर रखा है।
I have filled the water (and kept it ready).
उसने खाना बना कर रखा है।
He has cooked the food (and kept it ready).
मैंने किताब पढ़ कर रखी है।
I have read the book (and kept it ready).
तुमने पैसे निकाल कर रखे हैं?
Have you taken the money out (and kept it ready)?
मैंने टिकट बुक करके रखी है।
I have booked the ticket (and kept it ready).
उसने सब कुछ तैयार करके रखा है।
He has prepared everything (and kept it ready).
क्या तुमने नोट्स लिख कर रखे हैं?
Have you written the notes (and kept them ready)?
मैंने अलमारी साफ करके रखी है।
I have cleaned the cupboard (and kept it ready).
मैंने कल की मीटिंग के लिए फाइल तैयार करके रखी है।
I have prepared the file for tomorrow's meeting.
उसने मेहमानों के लिए कमरा सजा कर रखा है।
He has decorated the room for the guests.
मैंने अपनी सारी बचत अलग करके रखी है।
I have set aside all my savings.
क्या तुमने दवाइयां खरीद कर रखी हैं?
Have you bought the medicines (and kept them ready)?
प्रोजेक्ट पूरा करके रखा है ताकि कोई समस्या न हो।
I have completed the project in advance so there are no issues.
उसने अपनी दलीलें सोच कर रखी थीं।
He had thought out his arguments in advance.
मैंने बैकअप फाइल सेव करके रखी है।
I have saved the backup file.
उसने सब कुछ योजना के अनुसार करके रखा है।
He has done everything according to the plan.
उसने अपनी पूरी रणनीति पहले से ही बना कर रखी थी।
He had already formulated his entire strategy in advance.
मैंने सभी आवश्यक दस्तावेज संभाल कर रखे हैं।
I have kept all necessary documents safe.
उसने अपनी राय स्पष्ट करके रखी है।
He has kept his opinion clear.
मैंने भविष्य के लिए कुछ पैसे बचा कर रखे हैं।
I have saved some money for the future.
उसने अपनी तमाम तैयारियां मुकम्मल करके रखी थीं।
He had kept all his preparations complete.
मैंने अपनी दलीलों को तर्कसंगत बना कर रखा है।
I have kept my arguments logical.
उसने अपनी स्थिति को सुरक्षित करके रखा है।
He has kept his position secure.
मैंने अपने सभी विकल्प खुले करके रखे हैं।
I have kept all my options open.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners often use simple past when they mean to emphasize readiness.
Lena implies doing something for oneself, while Rakhna implies doing it for later.
Dena implies doing something for someone else.
اشتباهات رایج
Maine khana rakha.
Maine khana bana kar rakha hai.
Main khana banaya rakha.
Maine khana bana kar rakha hai.
Maine khana bana rakha.
Maine khana bana kar rakha hai.
Maine khana bana kar rakhta.
Maine khana bana kar rakha hai.
Usne file taiyaar rakha.
Usne file taiyaar karke rakhi hai.
Kya tumne likha rakha?
Kya tumne likh kar rakha hai?
Maine paise bacha rakha.
Maine paise bacha kar rakhe hain.
Maine meeting attend karke rakha.
Maine meeting attend karke rakhi hai.
Usne sab plan karke rakha tha.
Usne sab plan karke rakha tha.
Maine ticket book karke rakhta.
Maine ticket book karke rakhi hai.
Maine strategy bana kar rakha.
Maine strategy bana kar rakhi hai.
Usne sab kuch taiyaar kar rakha.
Usne sab kuch taiyaar kar rakha hai.
Maine options khule kar rakha.
Maine options khule kar rakhe hain.
Usne dabe mein saman bhar kar rakha.
Usne dabe mein saman bhar kar rakha hai.
الگوهای جملهسازی
Maine ___ kar rakha hai.
Kya tumne ___ kar rakha hai?
Usne ___ kar rakha tha.
Maine ___ kar rakhe hain.
Real World Usage
Maine location share karke rakhi hai.
Maine apni CV taiyaar karke rakhi hai.
Maine masala pees kar rakha hai.
Maine hotel book karke rakha hai.
Maine meeting ka agenda likh kar rakha hai.
Maine paise nikal kar rakhe hain.
فعل اصلی رو دست نزن!
بهترین راه برای نشون دادن تسلط
تذکرهای مامانهای ایرانی!
با کلمات انگلیسی هم کار میکنه!
send कर رو ریشهی فعل در نظر بگیر.Smart Tips
Use 'rakhna' to emphasize your planning.
Always use 'kar' before 'rakhna'.
Use 'karke' for a natural flow.
Use the full 'kar' for clarity.
تلفظ
Kar
The 'r' is a soft flap, not a hard English 'r'.
Rakhna
The 'kh' is an aspirated velar fricative.
Statement
Maine khana bana kar rakha hai ↘
Neutral declarative tone.
Question
Kya tumne khana bana kar rakha hai? ↗
Rising intonation for yes/no questions.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Rakhna is 'Keeping' it ready for later.
تداعی تصویری
Imagine a chef cooking a meal and placing it in a warm box, ready for a customer to arrive. The 'box' is the 'rakhna' part.
Rhyme
Action done and kept in sight, rakhna makes it feel just right.
Story
Rohan wanted to be ready for his exam. He studied his notes (padh-kar). He kept them on his desk (rakha). Now he is prepared.
شبکه واژگان
چالش
Write down 3 things you have 'prepared' today using this structure.
نکات فرهنگی
This is extremely common in daily household management.
Used frequently in office settings to show efficiency.
Used by staff to confirm readiness.
Derived from the Sanskrit root 'raksh' (to protect/keep).
شروعکنندههای مکالمه
Kya tumne kal ke liye taiyaari kar ke rakhi hai?
Kya tumne notes likh kar rakhe hain?
Kya tumne paise bacha kar rakhe hain?
Kya tumne ticket book karke rakhi hai?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
मैंने तुम्हारे लिए टिकट खरीद ___ हैं। (من برات بلیطها رو از قبل خریدم.)
Find and fix the mistake:
मैं बॉस को सब कुछ बता रखा है।
ترجمه صحیح را انتخاب کن:
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesMaine khana ___ rakha hai.
Find and fix the mistake:
Usne file taiyaar rakha.
What does 'Maine paise bacha kar rakhe hain' mean?
rakha / hai / maine / bana / kar / khana
I have booked the ticket.
Tumne (likhna) ___ rakha hai?
bana -> ?
A: Kya tumne kaam kar liya? B: Haan, maine kaam ___.
Score: /8
Practice Bank
11 exercisesउसने सारी बातें छुपा ___ हैं। (اون همه چیز رو پنهان کرده.)
है / मैंने / बुक / कैब / कर / रखी
मैंने पिज़्ज़ा बचाया रखा है।
جمله صحیح گرامری را انتخاب کن:
We have already thought (about it).
جفتهای زیر را تطبیق بده:
___ पहले ही कमरा साफ़ कर रखा है। (اون قبلاً اتاق رو تمیز کرده.)
मैंने ड्रिंक्स मँगा रखा है।
جمله صحیح را انتخاب کن:
तुम्हें कितनी बार बता रखा ___ ! (من چند بار بهت گفتم!)
पासवर्ड / मैंने / डाल / है / रखा
Score: /11
سوالات متداول (8)
Yes, e.g., 'Main khana bana kar rakhunga' (I will cook the food and keep it ready).
In this compound verb, it acts as an auxiliary to show readiness.
Yes, because it requires an object to agree with.
It is just a common contraction in fast speech.
Yes, 'Maine khana bana kar nahi rakha hai'.
It is used in all registers.
The verb 'rakhna' will change to 'rakhe hain' or 'rakhi hain'.
Yes, it is standard across Hindi-speaking regions.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Tener + participio
Hindi uses the 'kar' participle, while Spanish uses the past participle.
Bereithalten
German is more synthetic; Hindi is more analytic with the 'kar' structure.
Avoir + fait + pour
French does not have a single compound verb structure for this.
~te oku
Both languages use a conjunctive participle + auxiliary verb.
Jahaza
Arabic lacks a direct compound verb structure for this aspect.
Ba... zhunbei hao
Chinese uses a different syntactic structure (ba-construction).
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
انجام کارها توسط دیگران: افعال سببی دوم (-vana)
### Overview در زبان هندی، یادگیری ساختار «افعال سببی نوع دوم» (Second Causative Verbs) که با پسوند `-vānā` (`-वाना`) مش...
ممکن است مجبور شوم و شاید بتوانم: ترکیب افعال وجهی (सकنا، पड़ना، पाना)
### Overview در یادگیری زبان هندی در سطح پیشرفته (C1)، تسلط بر مفاهیم پیچیده وجهی (Modality) اهمیت حیاتی دارد. برای شما...
اتصال فعلها: خواستن، شروع کردن، اجازه دادن (Control & Raising)
Overview آیا تا به حال دقت کردهاید که در هندی، میتوانید آنقدر شدید پیتزا بخواهید که فعل «خواستن» به جای شما، با *پیتزا...
زنجیرهسازی افعال کمکی هندی: ترکیب چندین فعل کمکی با هم
### Overview تسلط بر زبان هندی در سطح C1 نیازمند درک عمیق سیستم افعال، بهویژه تعامل ظریف افعال کمکی (Auxiliary Verbs)...
ماتریس هینگلیش: استفاده از افعال انگلیسی در هندی (करना / होना)
Overview آیا تا به حال سعی کردهاید یک فیلم بالیوود را بدون زیرنویس تماشا کنید؟ احتمالاً متوجه شدهاید که نیمی از فعلها...
