سوالات بله/خیر چینی: ترفند 'فعل-نه-فعل' (V-not-V)
Grammar Rule in 30 Seconds
To ask a Yes/No question, simply repeat the verb with 'bù' (not) in between.
- Use {是|shì} + {不是|bù shì} to ask 'Is it?'
- Use {想|xiǎng} + {不想|bù xiǎng} to ask 'Do you want to?'
- Use {有|yǒu} + {没有|méi yǒu} to ask 'Do you have?'
مرور کلی
吗 (ma) نیست. یکی از بنیادیترین و کاربردیترین روشها در زبان چینی، الگوی «فعل-نه-فعل» (V-not-V) است که به آن پرسشهای «مثبت-منفی» نیز میگویند. این ساختار در واقع یک انتخاب دوگانه مستقیم را ارائه میدهد و از مخاطب میپرسد که آیا یک عمل یا وضعیت انجام میشود یا خیر.吗 است.你吃不吃？ (Nǐ chī bù chī?). در اینجا، فعل 吃 (chī به معنی خوردن) بلافاصله با منفیساز 不 (bù) ترکیب شده و دوباره تکرار میشود. این ساختار در چینی بسیار مستقیم است و هیچ ابهامی باقی نمیگذارد.不 همیشه قبل از فعل قرار میگیرد. نکته مهم این است که در این الگو، ما فعل را یک بار به صورت مثبت و یک بار به صورت منفی میآوریم تا پاسخ را از مخاطب بگیریم. این روش در چینی بسیار پرکاربرد است و از نظر لحن، کمی صریحتر و قاطعتر از استفاده از 吗 است.不 + فعل/صفت.V不V | آیا V انجام میشود؟ | 你吃不吃？ | Nǐ chī bù chī? | میخوری یا نه؟ |A不A | آیا صفت A است؟ | 他忙不忙？ | Tā máng bù máng? | او مشغول است یا نه؟ |A不A | آیا صفت A است؟ | 他好不好？ | Tā hǎo bù hǎo? | او خوب است یا نه؟ |喜欢 - دوست داشتن)، دو روش وجود دارد:- 1تکرار کامل:
你喜欢不喜欢？(کمی رسمیتر) - 2تکرار کوتاه (رایجتر):
你喜不喜欢？(فقط بخش اول فعل تکرار میشود).
有 (yǒu - داشتن) هرگز با 不 منفی نمیشود. برای آن باید از 没 (méi) استفاده کنید: 有没有 (yǒu méi yǒu - داری یا نداری؟).- 1جستجوی پاسخ مستقیم: وقتی میخواهید پاسخ «بله» یا «خیر» شفاف بگیرید. مثلاً در محیط دانشگاه:
明天你来不来上课？(فردا برای کلاس میآیی یا نه؟). - 2موقعیتهای غیررسمی: بین دوستان و خانواده بسیار رایج است. مثلاً برای قرار گذاشتن:
我们去不去吃饭？(برویم غذا بخوریم یا نه؟). - 3بیطرفی در انتظار: برخلاف
吗که گاهی انتظار پاسخ مثبت را القا میکند، الگوی «فعل-نه-فعل» کاملاً خنثی است و هر دو گزینه را به یک اندازه مطرح میکند.
吗:吃不吃) | استفاده از 吗 (你吃吗) |- 1ترکیب اشتباه با
吗: اشتباه رایج این است که بگویید你吃不吃吗？. این غلط است زیرا吗خود یک ابزار پرسشی است و وقتی از الگوی «فعل-نه-فعل» استفاده میکنید، دیگر نیازی به آن ندارید. این دقیقاً مانند این است که بگویید «آیا تو میخوری یا نمیخوری آیا؟». فارسیزبانان به دلیل عادت به استفاده از کلمات پرسشی در ابتدای جمله، گاهی فراموش میکنند که ساختار چینی خودش پرسشی است.
- 1استفاده از
不برای فعل有: فارسیزبانان ممکن است به اشتباه بگویند有不有(yǒu bù yǒu). دلیلش این است که در فارسی برای همه افعال از «نـ» استفاده میکنیم (نمیخورم، ندارم). اما در چینی باید به خاطر بسپارید که برای «داشتن»، منفیساز اختصاصی没است.
- 1جابجایی مفعول: قرار دادن مفعول بین فعل و منفیساز. مثلاً
你吃苹果不吃？. در چینی استاندارد، مفعول باید بعد از کلِ واحدِ «فعل-نه-فعل» بیاید:你吃不吃苹果？.
V-not-V | 你去不去？ | مستقیم، بدون کلمه پرسشی |V吗 | 你去吗？ | استفاده از کلمه پرسشی، ملایمتر |是不是 | 你是学生，是不是？ | برای تأیید گرفتن در انتهای جمله |- 1آیا همیشه باید از این الگو استفاده کنم؟ خیر، استفاده از
吗هم کاملاً درست است، اما الگوی «فعل-نه-فعل» چینیتر و طبیعیتر به نظر میرسد. - 2اگر فعل دو بخشی باشد، حتماً باید کوتاه کنم؟ خیر، تکرار کامل هم درست است اما در صحبت کردن سریع، کوتاه کردن آن (مثل
喜不喜欢) رایجتر است. - 3آیا این الگو برای زمان گذشته هم استفاده میشود؟ بله، اما با تغییراتی که در سطوح بالاتر یاد خواهید گرفت. برای سطح A1، همین ساختار برای زمان حال و آینده کافی است.
A-not-A Structure Table
| Verb Type | Affirmative | Negative | A-not-A Question |
|---|---|---|---|
|
Action
|
去
|
不去
|
去不去
|
|
State
|
忙
|
不忙
|
忙不忙
|
|
Possession
|
有
|
没有
|
有没有
|
|
Modal
|
能
|
不能
|
能不能
|
|
Adjective
|
好
|
不好
|
好不好
|
|
Two-syllable
|
喜欢
|
不喜欢
|
喜不喜欢
|
Meanings
The A-not-A construction is the most natural way in Chinese to form a polar (Yes/No) question without using the particle 'ma'.
Standard Interrogative
Used to confirm an action or state.
“你{喝|hē}不{喝|hē}水？”
“他{忙|máng}不{忙|máng}？”
Reference Table
| نوع فعل | الگو | مثال | معنی |
|---|---|---|---|
|
فعل تک سیلابی
|
فعل + 不 + فعل
|
{去不去|qùbùqù}
|
میری یا نه؟
|
|
داشتن
|
有 + 没 + 有
|
{有没有|yǒuméiyǒu}
|
داری یا نه؟
|
|
صفت
|
صفت + 不 + صفت
|
{好不好|hǎobùhǎo}
|
خوبه یا نه؟
|
|
فعل دو سیلابی (کوتاه)
|
بخش اول + 不 + فعل کامل
|
{喜不喜欢|xǐbùxǐhuān}
|
دوست داری یا نه؟
|
|
بودن
|
是 + 不 + 是
|
{是不是|shìbùshì}
|
هست یا نه؟
|
|
فعل دو سیلابی (کامل)
|
فعل کامل + 不 + فعل کامل
|
{漂亮不漂亮|piàoliangbùpiàoliang}
|
قشنگه یا نه؟
|
طیف رسمیت
您去不去？ (Asking a friend or colleague)
你去不去？ (Asking a friend or colleague)
去不去？ (Asking a friend or colleague)
去吗？ (Asking a friend or colleague)
افعال رایج V-not-V
فعالیتها
- {吃不吃|chībùchī} میخوری یا نه؟
- {去不去|qùbùqù} میری یا نه؟
- {看利看|kànbùkàn} میبینی یا نه؟
وضعیتها
- {好不好|hǎobùhǎo} خوبه یا نه؟
- {冷不冷|lěngbùlèi} سرده یا نه؟
- {对不对|duìbùduì} درسته یا نه؟
مقایسه V-not-V و سوال با 'Ma'
ساخت سوال V-not-V
آیا فعل شما {有|yǒu} (داشتن) است؟
آیا فعل ۲ بخش (سیلاب) دارد؟
کاربرد در زندگی واقعی
در رستوران
- • {好吃不好吃？|hǎochībùhǎochī?}
- • {喝不喝？|hēbùhē?}
- • {多不多？|duōbùduō?}
خرید آنلاین
- • {买不买？|mǎibùmǎi?}
- • {贵不贵？|guìbùguì?}
- • {美不美？|měibùměi?}
بیرون رفتن
- • {想不想去？|xiǎngbùxiǎngqù?}
- • {累不累？|lèibùlèi?}
- • {是不是？|shìbùshì?}
مثالها بر اساس سطح
{你|nǐ} {去|qù} {不|bù} {去|qù}？
Are you going?
{你|nǐ} {吃|chī} {不|bù} {吃|chī}？
Are you eating?
{他|tā} {忙|máng} {不|bù} {忙|máng}？
Is he busy?
{这|zhè} {个|gè} {好|hǎo} {不|bù} {好|hǎo}？
Is this good?
{你|nǐ} {有|yǒu} {没|méi} {有|yǒu} {时|shí} {间|jiān}？
Do you have time?
{你|nǐ} {想|xiǎng} {不|bù} {想|xiǎng} {去|qù} {旅|lǚ} {游|yóu}？
Do you want to travel?
{你|nǐ} {知|zhī} {道|dào} {不|bù} {知|zhī} {道|dào}？
Do you know or not?
{这|zhè} {里|lǐ} {方|fāng} {便|biàn} {不|bù} {方|fāng} {便|biàn}？
Is it convenient here?
{你|nǐ} {喜|xǐ} {不|bù} {喜|xǐ} {欢|huān} {看|kàn} {电|diàn} {影|yǐng}？
Do you like watching movies?
{你|nǐ} {准|zhǔn} {备|bèi} {好|hǎo} {没|méi} {有|yǒu}？
Are you ready?
{他|tā} {同|tóng} {意|yì} {不|bù} {同|tóng} {意|yì} {这|zhè} {个|gè} {计|jì} {划|huà}？
Does he agree with this plan?
{你|nǐ} {觉|jué} {得|de} {这|zhè} {样|yàng} {行|xíng} {不|bù} {行|xíng}？
Do you think this works?
{你|nǐ} {考|kǎo} {虑|lǜ} {清|qīng} {楚|chǔ} {没|méi} {有|yǒu}？
Have you considered it clearly?
{这|zhè} {个|gè} {项|xiàng} {目|mù} {值|zhí} {不|bù} {值|zhí} {得|de} {投|tóu} {资|zī}？
Is this project worth investing in?
{你|nǐ} {应|yīng} {该|gāi} {不|bù} {应|yīng} {该|gāi} {去|qù} {道|dào} {歉|qiàn}？
Should you apologize?
{你|nǐ} {能|néng} {不|bù} {能|néng} {帮|bāng} {我|wǒ} {一|yī} {个|gè} {忙|máng}？
Can you help me?
{这|zhè} {种|zhǒng} {现|xiàn} {象|xiàng} {合|hé} {不|bù} {合|hé} {理|lǐ}？
Is this phenomenon reasonable?
{你|nǐ} {究|jiū} {竟|jìng} {去|qù} {不|bù} {去|qù}？
Are you actually going or not?
{这|zhè} {个|gè} {决|jué} {定|dìng} {对|duì} {不|bù} {对|duì}？
Is this decision correct?
{你|nǐ} {是|shì} {不|bù} {是|shì} {太|tài} {累|lèi} {了|le}？
Are you perhaps too tired?
{这|zhè} {事|shì} {儿|er} {到|dào} {底|dǐ} {成|chéng} {不|bù} {成|chéng}？
Will this thing actually work out?
{你|nǐ} {心|xīn} {里|lǐ} {有|yǒu} {没|méi} {有|yǒu} {数|shù}？
Do you have a clear idea/plan in your mind?
{这|zhè} {话|huà} {当|dāng} {不|bù} {当|dāng} {讲|jiǎng}？
Is it appropriate for me to say this?
{你|nǐ} {是|shì} {不|bù} {是|shì} {有|yǒu} {什|shén} {么|me} {难|nán} {言|yán} {之|zhī} {隐|yǐn}？
Is there something you are finding hard to say?
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both make questions.
Both are negatives.
How much to repeat.
اشتباهات رایج
你吃饭吗不?
你吃不吃饭?
你有不有钱?
你有没有钱?
你喜欢不喜欢吗?
你喜不喜欢?
你忙吗不忙?
你忙不忙?
你准备不准备好?
你准不准备好?
你想要不想要?
你想不想?
你吃不吃吗?
你吃不吃?
你同不同意这个计划吗?
你同不同意这个计划?
你是不是去?
你是不是要去?
你考虑不考虑清楚?
你考不考虑清楚?
你是不是有难言之隐吗?
你是不是有难言之隐?
你成不成吗?
你成不成?
你当不当讲吗?
你当不当讲?
الگوهای جملهسازی
你___不___?
你有没有___?
你喜不喜欢___?
你能不能___?
Real World Usage
来不来?
要不要辣?
同不同意?
方不方便?
喜不喜欢?
有没有经验?
ترفند Shi-bu-shi
تله Ma رو دور بزن
مستقیم ولی دوستانه
Smart Tips
Only repeat the first syllable.
Always use 'méi'.
Add 'qing' or 'nin'.
Drop the subject.
تلفظ
Tone of 'bù'
The 'bù' changes to 2nd tone before a 4th tone verb.
Rising at the end
你去不去↗?
Friendly, inquisitive tone.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of it as a sandwich: Verb is the bread, 'bù' is the meat in the middle.
تداعی تصویری
Imagine a person standing at a fork in the road, pointing left (Verb) and right (Not-Verb).
Rhyme
Verb-bù-Verb, ask the word, it's the question you've heard!
Story
Xiao Wang is hungry. He asks his friend: 'Eat-not-eat?' His friend says 'Eat!'. Xiao Wang then asks 'Have-not-have food?'. His friend says 'Have!'.
شبکه واژگان
چالش
For the next 5 minutes, ask yourself 5 questions using this pattern for everything you do.
نکات فرهنگی
A-not-A is the standard for daily interaction.
Often uses 'ma' more frequently, but A-not-A is still common.
They have a similar 'V-not-V' structure in their dialect.
This structure evolved from classical Chinese where negation was often placed between repeated verbs.
شروعکنندههای مکالمه
你今天忙不忙?
你有没有去过北京?
你喜不喜欢吃辣?
你能不能帮我一下?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
你___？
جمله درست رو انتخاب کن:
你喜欢不喜欢吃水果吗？
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises你___不___?
Find and fix the mistake:
你忙吗不忙?
Which is correct?
不 / 去 / 你 / 去 / ?
Are you busy?
你吃不吃?
Use '喜欢'.
他去.
Score: /8
Practice Bank
10 exercises水___？
他去不去上海吗？
کلمات رو مرتب کن: {买|mǎi}, {不|bù}, {你|nǐ}, {买|mǎi}
ترجمه کن: اونو میخوای؟
کدوم حالت طبیعیتره؟
جفتها رو وصل کن:
你___？
ترجمه کن: خوشمزهست؟
گربه داری؟
这个电影好不看？
Score: /10
سوالات متداول (8)
No, it is redundant.
Repeat only the first.
Yes, use 'méi'.
For direct questions.
It is neutral/informal.
Yes.
Rising.
Repeat the verb.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Verb + no + Verb
Chinese requires the verb repetition.
Est-ce que
Chinese uses verb repetition.
Verb inversion
Chinese keeps subject-verb order.
Verb + ka
Chinese uses verb repetition.
Hal
Chinese uses verb repetition.
A-not-A
None.
Learning Path
Prerequisites
Learn These First
Related Grammar Rules
سوالات بله/خیر با 吗 (ma)
Overview آیا میخواهید یک جمله خبری را بدون جابهجا کردن حتی یک کلمه به سوال تبدیل کنید؟ در انگلیسی، باید کلمات را جابه...
چطور در چینی بپرسیم «چه/چی» (shénme)
Overview دست از جابجا کردن کلمات و بردن آنها به اول جمله بردارید! جدی می گویم، اگر زبان مادری شما فارسی یا انگلیسی است،...
پرسیدن 'کجا' در چینی (哪里 / 哪儿)
### Overview در زبان چینی، نحوه پرسیدن سوال درباره مکان بسیار متفاوت از آن چیزی است که در زبان فارسی تجربه کردهاید. در...
گرامر 'چرا زحمت بکشی' در چینی: 何必 (hébì)
Overview شما در حال تماشای تیکتاک هستید. دوستتان به خاطر پیام دوستپسر سابق سمیاش گریه میکند. او میخواهد یک متن طولا...
سوالات بلاغی: 'نکنه...؟' (难道...吗)
### Overview در زبان چینی، ساختار `难道...吗` (nándào...ma) یکی از ابزارهای بسیار قدرتمند و پرکاربرد برای بیان پرسشهای...
