C1 Relative Clauses 15 min read متوسط

ضمير الموصول غير المحدد في الألمانية: 'was' (كل شيء، لا شيء، الذي)

استخدم 'was' للأشياء غير المحددة، وصيغ التفضيل المحايدة، والجمل الكاملة. لا تستخدمها أبدًا لأسماء محددة لها جنس (مذكر أو مؤنث).

Grammar Rule in 30 Seconds

Use 'was' as a relative pronoun when referring to indefinite pronouns like 'alles', 'nichts', or entire clauses.

  • Use 'was' after indefinite pronouns: 'Alles, was ich weiß, ist wahr.'
  • Use 'was' after superlatives (neut. sing.): 'Das Beste, was mir passierte.'
  • Use 'was' when the relative clause refers to a whole sentence: 'Er kam zu spät, was mich ärgerte.'
Indefinite Pronoun/Superlative/Clause + , + was + [Verb at end]

نظرة عامة

هل حسيت قبل كذا إن das Wort(n) لوحدها ما كانت كافية عشان توصف حجم ماراثون «نتفليكس» اللي سويته في الويكند؟ أو يمكن كنت تحاول تشتكي من «كل شي صار غلط» في آخر طلب لك من «أوبر إيتس» وتوهقت بين استخدام das أو was. لو كنت تستخدم das لكل شيء، فـ عندي لك خبر: غالباً طالع كأنك كتاب مدرسي من سنة 1995.
في اللغة الألمانية الحديثة والطلاقة—وخصوصاً في مستوى C1—ضمير الوصل غير المحدد was هو أعز أصدقائك. هو اللي يتولى الأمور الغامضة، الضخمة، واللحظات الفوضوية في الحياة اللي ما يقدر أي اسم محدد يعبرها. اعتبره كأنه «طاقة البطل» (main character energy) في ضمائر الوصل؛ ما يحتاج اسم محدد يتكي عليه، هو قوي ومستقل.
وإذا تبي تبين كأنك «نيتيف» (native speaker) وأنت تشتكي من اتصال «زووم» حقك، لازم تعرف بالضبط متى ترميه في الجملة. أغلب الناس يحسبون إن was بس للأسئلة، لكن لا! هي السر الخفي للإشارة لـ «كل شيء»، «لا شيء»، أو حتى جملة كاملة توك خلصت كلامك عنها.
هي حرفياً النسخة اللغوية لملف Catch-all اللي على سطح مكتبك.

كيف تعمل هذه القاعدة

أغلب جمل الوصل اللي تعلمتها للحين تكون «مربوطة» باسم محدد. أنت عارف النظام: der Mann(n), der... أو die Frau(f), die.... لكن وش يصير لما ما يكون فيه اسم محدد؟
طيب لو تبي تتكلم عن «كل شيء» (alles(n)) أو «لا شيء» (nichts(n))؟ ما تقدر تستخدم der أو die أو das لأن هالكلمات «نقّادة» ومتطلبة—تحتاج اسم له جنس (مذكر/مؤنث/محايد) عشان ترجع له. أما was فوضعها مختلف؛ هي الضمير «غير المحدد».
ما يهمها الأجناس أو الأشياء المحددة، هي ترجع للمفاهيم، الكميات الغامضة، أو الأفكار الكاملة. في جملة زي
Alles, was ich will, ist Schlaf
، كلمة was هنا ما ترجع لـ das Bett(n) محدد، هي ترجع لمفهوم «كل شيء». وهذي نقلة نوعية (Level-up) في لغتك الألمانية لأنها تخليك تتكلم بشكل تجريدي أكثر.
في مستوى C1، أنت ما صرت بس تسمي الأشياء بأسمائها؛ أنت صرت تناقش أفكار، والأفكار مالها جنس. كمان was عندها قوة خارقة وهي إنها تقدر تطالع في جملة كاملة سبقتها وتقول: «إيه، كل هالموقف اللي وصفته توي؟ هو اللي أتكلم عنه».
هي الأداة المثالية للتعليق (commentary). بس انتبه تستخدمها عشان تشير لقطوتك die Katze(f)، ممكن تتحسس وتزعل لأنك ما اعترفت بوجودها كاسم محدد!

نمط التكوين

1
حدد الكلمة «المحفزة» (الكلمة السابقة). هذي عادةً تكون ضمير غير محدد مثل alles أو etwas أو nichts أو vieles أو weniges.
2
أو تأكد إذا كنت ترجع لاسم تفضيل محايد (neuter superlative) مستخدم كاسم، زي das Beste أو das Schönste.
3
حدد الحالة الإعرابية (case) المطلوبة داخل جملة الوصل. غالباً تكون الـ Nominative أو الـ Accusative (وفي الحالتين هي بس was).
4
حط was مباشرة بعد الفاصلة.
5
ارمِ فعلك المصرف لآخر الجملة تماماً.
6
بالنسبة لحالة الـ Genitiveـ المفروض تستخدم wessen؛ بس للأمانة، هي نادرة جداً في الألمانية المحكية لدرجة إنها ممكن تسبب «صدمة» للي يسمعك.
7
إذا احتجت حرف جر (مثل «كل شيء أنا جالس أنتظره»)، لا تستخدم was. حول لتركيبة wo- مثل worauf.

متى نستخدمها

فيه أربع «أجواء» أساسية تكون فيها was إجبارية. أولاً، بعد الضمائر غير المحددة. إذا بدأت فكرتك بـ alles (كل شيء)، nichts (لا شيء)، etwas (شيء ما)، vieles (الكثير)، أو weniges (القليل)، فـ was هي خيارك الوحيد.
Nichts, was du sagst, wird mich umstimmen
(ولا شيء تقوله بيغير رأيي). ثانياً، بعد أسماء التفضيل المحايدة المحولة لأسماء (substantivized neuter superlatives). هذي طريقة كشخة عشان نوصف كلمات زي das Beste أو das Neueste أو das Einzig.
Das ist das Beste, was mir je passiert ist.
ثالثاً، بعد ضمير الإشارة das (لما يكون معناه «ذلك الشيء الذي»).
Das, was ich meine, ist...
. وأخيراً، وهذي المفضلة في الـ C1، استخدمها للإشارة لجملة سابقة كاملة.
Er hat mich gestern nicht angerufen, was mich sehr geärgert hat.
هنا was ما ترجع للتلفون ولا للرجال—هي ترجع لـ *حقيقة* إنه ما اتصل. هي مثالية عشان تضيف رأيك الشخصي على موقف معين بدون ما تبدأ جملة جديدة. كأنها «قسم التعليقات» في كلامك.

الأخطاء الشائعة

أكبر فخ ممكن تطيح فيه هو إنك تستخدم das بعد alles. الموضوع مغري لأن alles تحس لايق بعدها das. *✗ Alles, das ich brauche...* لا! وقف هنا. كذا طالع كأنك روبوت يحاول يتكلم ألماني. الصح لازم يكون: *✓ Alles, was ich brauche...*. غلطة ثانية مشهورة هي استخدام was لما يكون عندك اسم محدد أصلاً. لو قلت
das Auto(n), was ich gekauft habe
، كأنك جالس تسمي سيارتك «مفهوم غامض». استخدم das للأسماء، و was للأشياء غير المحددة. كمان، انتبه من حروف الجر. ما تقدر تقول
Alles, über was wir gesprochen haben
. مع إنك ممكن تسمعها في الشارع بلغة عامية جداً، بس في اختبار C1 أو مقابلة عمل، لازم تستخدم تركيبة wo-:
Alles, worüber wir gesprochen haben.
اعتبر إن was عندها حساسية من حروف الجر؛ وتفضل تسلم المهمة لقريبتها wo-. وأخيراً، لا تنسى الفاصلة. الألمان يحبون الفاصلة زي ما حقين الألعاب (gamers) يحبون مشروبات الطاقة. بدون فاصلة، ما فيه حفلة.

مقارنة مع أنماط مشابهة

كيف تعرف متى تستخدم was ومتى تستخدم das؟ الموضوع كله يعتمد على «الهدف». لو كان الهدف اسم محدد له جنس—حتى لو كان محايد زي das Buch(n)—تستخدم das.
das Buch(n), das ich lese.
أما لو كان الهدف هو مفهوم، أو كمية، أو جملة كاملة، تستخدم was.
Das Beste, was ich gelesen habe.
لاحظت الفرق؟ الأولى تشير للشيء المادي؛ الثانية تشير لـ *صفة* كونه الأفضل.
مقارنة ثانية هي was ضد wer. الـ wer نستخدمها للأشخاص غير المحددين («أياً كان من يريد الحضور...»)، بينما was للأشياء أو الأفكار غير المحددة. وفيه كمان الفرق بين das و was لما يجون بعد das.
لو قلت
Das, was du machst
، أنت جالس تركز على الفعل. لو قلت
Das, das du machst
، الناس بيطالعون فيك كأن فيه «قلتش» (glitch) في نظامك. خلك على was للأمور التجريدية وبتطلع كأنك فاهم لغة صح.

أسئلة شائعة

Q

هل أقدر أستخدم was للإشارة لشخص؟

مستحيل! استخدم wer للأشخاص غير المحددين أو der/die/das للأشخاص المحددين. was محصورة بس للأشياء، المفاهيم، والمواقف.

Q

هل was تستخدم أبداً في حالة الـ Dative؟

تقنياً، was ما لها تصريف في الـ Dative. لو احتجت الـ Dative بعد alles عادةً نستخدم dem.

Alles, dem ich zugestimmt habe...
بس غالباً نفضل نستخدم تركيبة الـ wo- زي
Alles, womit ich einverstanden bin.

Q

هل عادي أستخدم was بدل das في الكلام العامي؟

بتسمعها كثير في اللهجات أو الكلام غير الرسمي أبداً (مثلاً:

Die Frau, was da drüben steht
)، بس تراها غلط قواعدياً. في مستوى C1، المفروض تتجنبها إلا لو كنت تبي تبين كأنك عايش في قرية صغيرة من 40 سنة.

Q

ليه أحتاج هالكلام في الـ C1؟

لأن الـ C1 يعتمد على التفاصيل الدقيقة (nuances). استخدامك لـ was بشكل صح يبين إنك تقدر تتعامل مع المفاهيم التجريدية وتراكيب الجمل المعقدة اللي تتعدى مجرد «مبتدأ-فعل-خبر».

Usage of 'was' as a Relative Pronoun

Antecedent Type Relative Pronoun Verb Position
Indefinite Pronoun (alles, nichts)
was
End of clause
Superlative (das Beste)
was
End of clause
Whole Clause
was
End of clause
Neutral Pronoun (etwas, vieles)
was
End of clause
Ordinal number (das Erste)
was
End of clause

Meanings

The relative pronoun 'was' serves to introduce relative clauses that do not refer to a specific noun, but to an indefinite concept or an entire preceding statement.

1

Indefinite Pronoun Reference

Referring to words like 'alles', 'nichts', 'etwas', 'vieles'.

“Nichts, was er sagte, war gelogen.”

“Alles, was ich brauche, ist Liebe.”

2

Superlative Reference

Referring to an adjective in the superlative degree.

“Das Schönste, was ich je gesehen habe.”

“Das Beste, was uns passieren konnte.”

3

Whole Clause Reference

Referring to the entire content of the preceding main clause.

“Er hat die Prüfung bestanden, was mich sehr freut.”

“Sie kam nicht zur Arbeit, was alle überraschte.”

Reference Table

Reference table for ضمير الموصول غير المحدد في الألمانية: 'was' (كل شيء، لا شيء، الذي)
نوع الاسم السابق مثال للاسم السابق ضمير الوصل سيناريو الاستخدام
ضمير غير محدد
alles, nichts, etwas
was
التعميم في العبارات
صيغة تفضيل محايدة
das Beste, das Schönste
was
التعبير عن أقصى الحدود
جملة كاملة
(فكرة كاملة), ...
was
التعليق على موقف
ضمير إشارة
das (الشيء الذي)
was
تعريف مفهوم محدد
ضمائر الكمية
vieles, weniges
was
كميات غير واضحة
أعداد ترتيبية (محايدة)
das Erste, das Letzte
was
تسلسل المفاهيم

طيف الرسمية

رسمي
Alles, was er sagt, entspricht der Wahrheit.

Alles, was er sagt, entspricht der Wahrheit. (Discussing honesty)

محايد
Alles, was er sagt, ist wahr.

Alles, was er sagt, ist wahr. (Discussing honesty)

غير رسمي
Alles, was er so labert, stimmt.

Alles, was er so labert, stimmt. (Discussing honesty)

عامية
Alles, was er quatscht, ist wahr.

Alles, was er quatscht, ist wahr. (Discussing honesty)

متى تستخدم 'was' كضمير وصل

was

ضمائر غير محددة

  • alles كل شيء
  • nichts لا شيء
  • etwas شيء ما

صيغ التفضيل

  • das Beste الأفضل
  • das Einzige الشيء الوحيد

مقارنة: das مقابل was

اسم محدد (das)
{das|n} {Buch|n}, das... الكتاب الذي...
{das|n} {Haus|n}, das... المنزل الذي...
مفهوم غير محدد (was)
Alles, was... كل ما...
Nichts, was... لا شيء مما...

اختيار ضمير الوصل الصحيح

1

هل الاسم السابق اسم محدد؟

YES
استخدم der/die/das
NO
اذهب للخطوة التالية
2

هل هو alles، nichts، أو صيغة تفضيل؟

YES
استخدم 'was'
NO ↓

محفزات 'was'

🔢

ضمائر

  • alles
  • etwas
  • nichts
  • vieles
🏆

صيغ التفضيل

  • das Schönste
  • das Beste
  • das Letzte

أمثلة حسب المستوى

1

Alles, was ich habe.

Everything that I have.

2

Nichts, was ich mag.

Nothing that I like.

3

Das ist, was ich will.

That is what I want.

4

Alles, was gut ist.

Everything that is good.

1

Gibt es etwas, was ich tun kann?

Is there something that I can do?

2

Das Beste, was ich kenne.

The best that I know.

3

Er sagt alles, was er denkt.

He says everything that he thinks.

4

Ich weiß nicht, was er meint.

I don't know what he means.

1

Er kam zu spät, was mich ärgerte.

He arrived late, which annoyed me.

2

Sie hat gewonnen, was alle freute.

She won, which pleased everyone.

3

Das ist das Einzige, was zählt.

That is the only thing that counts.

4

Er lügt, was ich nicht mag.

He lies, which I don't like.

1

Das Schlimmste, was passieren konnte, geschah.

The worst that could happen, happened.

2

Er vergaß den Termin, was ein Problem war.

He forgot the appointment, which was a problem.

3

Alles, was wir besprochen haben, ist wichtig.

Everything we discussed is important.

4

Das ist alles, was ich dazu sagen kann.

That is all I can say about that.

1

Die Firma wurde verkauft, was weitreichende Folgen hatte.

The company was sold, which had far-reaching consequences.

2

Er behauptete, er sei krank, was sich als falsch herausstellte.

He claimed he was sick, which turned out to be false.

3

Das Beste, was man in dieser Lage tun kann, ist abwarten.

The best one can do in this situation is wait.

4

Alles, was von Bedeutung ist, steht im Bericht.

Everything of importance is in the report.

1

Er ignorierte die Warnungen, was letztlich zu seinem Untergang führte.

He ignored the warnings, which ultimately led to his downfall.

2

Das ist das Einzige, was mich an diesem Vorschlag stört.

That is the only thing that bothers me about this proposal.

3

Was er auch tat, es war nie genug.

Whatever he did, it was never enough.

4

Er hat das Budget gekürzt, was die Abteilung vor große Herausforderungen stellt.

He cut the budget, which poses great challenges for the department.

سهل الخلط

German Indefinite Relative Pronoun: 'was' (Everything, nothing, which) مقابل das vs was

Learners use 'was' for all relative clauses.

أخطاء شائعة

Das Buch, was ich lese.

Das Buch, das ich lese.

Book is a specific noun.

Alles, das ich weiß.

Alles, was ich weiß.

Indefinite pronouns require 'was'.

Er kam spät, das mich ärgerte.

Er kam spät, was mich ärgerte.

Referring to a whole clause requires 'was'.

Das Beste, das ich je sah.

Das Beste, was ich je sah.

Superlatives require 'was'.

أنماط الجُمل

Alles, ___ ich brauche, ist ___.

Real World Usage

Social Media constant

Alles, was ich heute erlebt habe, war toll!

Job Interview common

Das ist alles, was ich dazu sagen kann.

Texting constant

Alles, was du willst.

Travel occasional

Das Beste, was man hier machen kann, ist wandern.

Food Delivery occasional

Alles, was ich bestellt habe, war kalt.

Academic Writing common

Dies ist alles, was in der Studie untersucht wurde.

⚠️

فخ 'Alles-Das'

انتبه جيدًا! الخطأ الشائع بين متعلمي الألمانية هو قول 'Alles, das...'. لكنها دائمًا يجب أن تكون 'Alles, was...' لأن 'alles' تشير لشيء غير محدد.
Alles, was ich brauche, ist Liebe.
🎯

قوة التعليق!

هل تريد إضافة رأيك أو تعليقك على موقف كامل؟ 'was' هي أداتك السحرية. مثلاً،
Es regnet, was mir egal ist.
(إنها تمطر، وهذا لا يهمني.) تمنحك تعبيرًا طبيعيًا ومتقدمًا.
Sie hat den Test bestanden, was mich sehr freut.
💬

العامي مقابل الرسمي

في بعض اللهجات الألمانية (مثل البافارية)، قد تسمع الناس يستخدمون 'was' لكل شيء. لكن في الامتحانات أو الاجتماعات الرسمية، تجنب هذا الأسلوب تمامًا والتزم بالقواعد التي تعلمناها.
Das ist, was ich meine.
(في العامية) مقابل
Das ist, was ich meine.
(في الفصحى عندما تشير لشيء غير محدد)

Smart Tips

Use 'was' immediately.

Alles, das ich weiß. Alles, was ich weiß.

Use 'was' to summarize the whole situation.

Er kam spät, das war schlecht. Er kam spät, was schlecht war.

Always use 'was'.

Das Beste, das ich kenne. Das Beste, was ich kenne.

Check if there is a noun. If not, use 'was'.

Das, was ich sehe. Das, was ich sehe.

النطق

/vas/

Stress

The word 'was' is usually unstressed in a relative clause.

Rising-Falling

Alles, was ich weiß, ↗ ist wahr ↘.

Standard declarative statement.

احفظها

وسيلة تذكّر

Was is the 'Wildcard'—use it when you don't have a specific noun to point to.

ربط بصري

Imagine a giant '?' box. Since you don't know what's inside, you use 'was' to describe the mystery box.

Rhyme

If the noun is not there, 'was' is the one to share.

Story

I bought everything (alles). I didn't like anything (nichts). The best thing (das Beste) was the cake. Everything that happened, which (was) was great, made me happy.

Word Web

allesnichtsetwasvielesdas Bestedas Schlimmste

تحدٍّ

Write 3 sentences today using 'was' to comment on things you did.

ملاحظات ثقافية

Germans value precision; using 'was' correctly shows you understand the difference between specific objects and abstract concepts.

Derived from the interrogative pronoun 'was'.

بدايات محادثة

Was ist das Beste, was du heute erlebt hast?

مواضيع للكتابة اليومية

Describe your day using 'was' to summarize events.

أخطاء شائعة

Incorrect

صحيح


Incorrect

صحيح


Incorrect

صحيح


Incorrect

صحيح

Test Yourself

املأ الفراغ بضمير الوصل الصحيح.

Gibt es etwas, ___ ich für dich tun kann?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: was
بعد الضمائر غير المحددة مثل 'etwas'، 'was' هو ضمير الوصل الإلزامي.
ابحث عن الخطأ وصححه في الجملة. Error Correction

Find and fix the mistake:

Alles, das ich auf Amazon bestellt habe, kam zu spät an.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Alles, was ich auf Amazon bestellt habe, kam zu spät an.
يجب عليك استخدام 'was' بعد 'alles'. 'das' غير صحيحة هنا.
اختر الجملة الصحيحة نحويًا في سياق رسمي. اختيار متعدد

اختر الجملة الأفضل:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Er kam zu spät, was mich sehr geärgert hat.
للإشارة إلى جملة سابقة كاملة، استخدم 'was'.

Score: /3

تمارين تطبيقية

8 exercises
Fill in the blank.

Alles, ___ ich weiß, ist wahr.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: was
Indefinite pronoun 'alles' requires 'was'.
Choose the correct pronoun. اختيار متعدد

Das Auto, ___ ich fahre, ist neu.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: das
Auto is a specific noun.
Correct the sentence. Error Correction

Find and fix the mistake:

Das Haus, was ich kaufte, ist groß.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Das Haus, das ich kaufte...
Haus is a noun.
Build a sentence. Sentence Building

Er kam spät / was / mich / ärgerte.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Er kam spät, was mich ärgerte.
Verb at the end.
Translate to German. الترجمة

The best that I can do.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Das Beste, was ich tun kann.
Superlative requires 'was'.
Match the sentence to the usage. Match Pairs

Alles, was ich habe.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Indefinite
Alles is indefinite.
Choose the correct pronoun. اختيار متعدد

Das Schlimmste, ___ passieren konnte, ist passiert.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: was
Superlative requires 'was'.
Fill in the blank.

Er hat gelogen, ___ mich sehr enttäuscht hat.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: was
Referring to a whole clause.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
املأ الفراغ. املأ الفراغ

Das ist das Schönste, ___ ich je gesehen habe.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: was
رتب الكلمات بالترتيب الصحيح. Sentence Reorder

was / Nichts, / ist / er / wahr / sagt, / .

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Nichts, was er sagt, ist wahr.
ترجم إلى الألمانية باستخدام 'was'. الترجمة

Everything that you do is important.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Alles, was du machst, ist wichtig.
صحح الخطأ. Error Correction

Das ist das Einzige, das zählt.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Das ist das Einzige, was zählt.
اختر الجملة الصحيحة لتقرير عمل. اختيار متعدد

Which one is correct?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Vieles, was wir geplant hatten, wurde umgesetzt.
طابق البداية بالنهاية الصحيحة. Match Pairs

Match the phrases:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Nichts, | was er erzählte, war gelogen.; Das Beste, | was mir passieren konnte.; Vieles, | was ich heute gemacht habe.
أكمل الجملة. املأ الفراغ

Das, ___ du da isst, sieht lecker aus.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: was
أي جملة تستخدم 'was' كتعليق على الجملة بأكملها؟ اختيار متعدد

Identify the commentary clause:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Ich habe kein Geld, was mich traurig macht.
صحح ضمير الوصل. Error Correction

Wenig, das er sagte, war neu.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Wenig, was er sagte, war neu.
ترجم: 'He is late, which is normal.' الترجمة

He is late, which is normal.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Er kommt zu spät, was normal ist.

Score: /10

الأسئلة الشائعة (8)

No, never. Use 'der' or 'die'.

Yes, it introduces the relative clause.

No, it remains 'was'.

Yes, 'etwas' is an indefinite pronoun.

Because it's a relative clause, which is a subordinate clause.

The relative pronoun must match the noun.

Yes, very frequently.

It is neutral and used in all registers.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

English partial

that/which

German requires 'was' for abstract concepts, English uses 'that'.

Spanish high

lo que

None, they function almost identically.

French high

ce que

None, they function almost identically.

Japanese low

koto

Japanese structure is entirely different (SOV).

Arabic moderate

ma

Arabic is a Semitic language with different syntax.

Chinese low

suo

Chinese does not have the same relative clause structure.

Learning Path

Prerequisites

Related Grammar Rules

Was this helpful?
لا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك أفكاره!