اسم فاعل در بابهای ثلاثی مزید (مُفعِّل، مُستفعِل)
Grammar Rule in 30 Seconds
Turn any verb into a job title by replacing the prefix with 'mu-' and vowelizing the penultimate letter.
- Start with the present tense verb: yudarris (he teaches).
- Replace the prefix 'ya-' with 'mu-': mudarris.
- Ensure the penultimate letter has a kasra (i) vowel: mudarris (teacher).
مرور کلی
- 1فعل را به زمان مضارع ببرید (مثلاً: یُدَرِّسُ).
- 2حرفِ ابتدایی (یـ/تـ/أـ/نـ) را حذف کرده و به جای آن «مُـ» قرار دهید.
- 3حرکتِ حرفِ قبل از آخر را به «کسره» تبدیل کنید.
- 1اشتباه گرفتن اسم فاعل با اسم مفعول: این بزرگترین خطای فارسیزبانان است. در بابهای مزید، اسم فاعل با «کسره» قبل از آخر (مُفـعِـل) و اسم مفعول با «فتحه» قبل از آخر (مُفـعَـل) ساخته میشود. چون در فارسی ما چنین تفاوتی در ساختار واژگان نداریم، ذهن ما تمایلی به دقت در حرکتگذاری این حرف ندارد.
- 2حذف حرکت «مُـ»: برخی زبانآموزان به دلیل عادت به تلفظ فارسی، پیشوند «مُـ» را با فتحه یا سکون تلفظ میکنند. باید دقت کنید که این «مُـ» همیشه ضمه دارد.
- 3تداخل با اسمهای ثلاثی مجرد: گاهی زبانآموزان سعی میکنند برای افعالِ بابهای مزید، از الگوی «فاعِل» (مثل کاتِب) استفاده کنند. این یک خطای ساختاری است؛ الگوی «فاعِل» فقط مختص باب ۱ (ثلاثی مجرد) است و برای سایر بابها باید حتماً از پیشوند «مُـ» استفاده کرد.
- 1آیا اسم فاعل میتواند مؤنث شود؟ بله، با اضافه کردن «ة» (تاء مربوطه) به آخر آن، مثل «مُدَرِّسَة» (معلم زن).
- 2آیا اسم فاعل همیشه به معنای شغل است؟ خیر، میتواند بیانگر یک وضعیت موقت باشد، مثل «مُسافِر» که میتواند به معنای «در حال سفر» باشد.
- 3آیا تمام افعال مزید، اسم فاعل دارند؟ بله، این یک قاعده کلی است و تقریباً برای تمام افعالِ بابهای ۲ تا ۱۰ صدق میکند.
Active Participle Formation (Forms II-X)
| Form | Verb (Present) | Participle (Singular) | Meaning |
|---|---|---|---|
|
II
|
yudarris
|
mudarris
|
teacher
|
|
III
|
yusharik
|
musharik
|
participant
|
|
IV
|
yursil
|
mursil
|
sender
|
|
V
|
yata'allam
|
muta'allim
|
learner
|
|
VI
|
yatadarrab
|
mutadarrib
|
trainee
|
|
VII
|
yanqasim
|
munqasim
|
divided
|
|
VIII
|
yajtami'
|
mujtami'
|
gatherer
|
|
X
|
yastaghfir
|
mustaghfir
|
seeker of forgiveness
|
Meanings
The active participle (Ism al-Fa'il) functions as an agent noun, describing the person or entity performing an action.
Professional Title
Identifying someone by their occupation.
“هو مُدَرِّس في الجامعة”
“هي مُساعِدة في المكتب”
State of Being
Describing someone currently engaged in an activity.
“أنا مُسافِر غداً”
“هل أنت مُشاهِد للفيلم؟”
Reference Table
| وزن فعل | فعل مضارع | اسم فاعل (کننده) | معنی فارسی |
|---|---|---|---|
|
باب تفعیل
|
يُدَرِّس
|
مُدَرِّس
|
معلم / مدرس
|
|
باب مفاعله
|
يُسَافِر
|
مُسَافِر
|
مسافر
|
|
باب افعال
|
يُرْسِل
|
مُرْسِل
|
فرستنده
|
|
باب تفعل
|
يَتَعَلَّم
|
مُتَعَلِّم
|
یادگیرنده
|
|
باب افتعال
|
يَشْتَرِك
|
مُشْتَرِك
|
مشترک / عضو
|
|
باب استفعال
|
يَسْتَخْدِم
|
مُسْتَخْدِم
|
کاربر
|
طیف رسمیت
هو مُدَرِّسٌ في الجامعة. (Professional)
هو مُدَرِّس. (Professional)
هو مُدَرِّس. (Professional)
هو مُدَرِّس. (Professional)
مثالها بر اساس سطح
أنا مُدَرِّس
I am a teacher
هو مُبَرْمِج
He is a programmer
هي مُساعِدة
She is an assistant
أنت مُسافِر
You are a traveler
هل أنت مُشارِك في الحفل؟
Are you a participant in the party?
لستُ مُدَرِّساً اليوم
I am not a teacher today
هذا مُصَمِّم ماهر
This is a skilled designer
هم مُحافِظون على البيئة
They are environmentalists
المهندس مُشْرِف على المشروع
The engineer is supervising the project
أنا مُنْتَظِر للحافلة
I am waiting for the bus
هل أنت مُسْتَعِد للعمل؟
Are you prepared for work?
المُدير مُسْتَقْبِل للضيوف
The manager is receiving the guests
كان مُسْتَخْدِماً للبرنامج بمهارة
He was using the program skillfully
تعتبر الشركة مُسْتَثْمِراً كبيراً
The company is considered a major investor
أصبح مُسْتَشاراً قانونياً
He became a legal consultant
هم مُنَظِّمون للمؤتمر
They are the organizers of the conference
المُتَحَدِّث مُسْتَعْرِضٌ لأفكاره
The speaker is displaying his ideas
يعد هذا الكتاب مُسْتَوْفِياً للشروط
This book is considered fulfilling the conditions
أنت مُسْتَغِلٌّ للفرص
You are an opportunist
كان مُسْتَخِفّاً بالمخاطر
He was underestimating the risks
المُتَأَمِّل في الكون يجد السلام
The one contemplating the universe finds peace
تعد هذه السياسة مُسْتَبِدَّةً
This policy is considered tyrannical
هو مُسْتَنْكِرٌ لهذا التصرف
He is denouncing this behavior
تظل الحقيقة مُسْتَعْصِيَةً على الفهم
The truth remains elusive to understanding
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both use 'mu-' prefix.
Form I uses 'fa'il', others use 'mu-'.
Both describe actions.
اشتباهات رایج
yudarras
mudarris
mudarras
mudarris
mu-darris-un
mudarris
ya-darris
mudarris
mudarrisa (masc)
mudarris
al-mudarrisun
al-mudarris
mudarris al-kitab
mudarris
mustaghfar
mustaghfir
muta'allum
muta'allim
munqasam
munqasim
mustaghfiran (as subject)
mustaghfir
muta'allimun (in genitive)
muta'allimin
mustaghfir al-lah
mustaghfirun li-llah
الگوهای جملهسازی
أنا ___ في الشركة.
هل أنت ___ للمشروع؟
هو ___ للفرص دائماً.
تعتبر الشركة ___ كبيراً.
Real World Usage
أنا مُبَرْمِج محترف.
أنا مُتَخَصِّص في البرمجة.
مُصَمِّم جرافيك.
أنا مُسافِر غداً.
المُوَصِّل في الطريق.
أنا مُدَرِّس المادة.
تلهی فتحه و کسره
ترفند لینکدین
احترام با القاب
Smart Tips
Use the 'mu-' prefix.
Check the vowel.
Use the participle.
Use the correct case.
تلفظ
Kasra vowel
The 'i' sound must be clear and short.
Statement
أنا مُدَرِّس ↘
Falling intonation for facts.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember 'Mu' is the 'Man' (or woman) doing the action.
تداعی تصویری
Imagine a person wearing a hat with the letter 'Mu' on it, actively doing their job.
Rhyme
Prefix Mu, Kasra in the middle, now you have the job title riddle.
Story
Ahmed wanted a job. He took the verb 'to teach' (yudarris). He chopped off the 'ya', added 'mu', and put a kasra on the 'r'. Now he is a 'mudarris'!
شبکه واژگان
چالش
Write down 5 job titles you know in English and try to find the Arabic active participle for them in 5 minutes.
نکات فرهنگی
Often use the participle as a present continuous verb.
Very common in daily speech for professional titles.
Used formally in business and government.
Derived from the root-pattern system of Semitic languages.
شروعکنندههای مکالمه
ماذا تعمل؟
هل أنت مُشارِك في النشاط؟
كيف تصف نفسك كمهني؟
هل تعتبر نفسك مُسْتَغِلّاً للفرص؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
أَنَا ___ إِلَى القَاهِرَةِ اليَوْمَ.
جمله درست رو انتخاب کن:
المُتَحَدَّثُ يَتَكَلَّمُ الآنَ.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesأنا ___ (teach).
هو ___ (program).
Find and fix the mistake:
أنا مُدَرَّس.
هو يُسافِر -> هو ___
yudarris -> ?
أنا / مُشارِك / في / المؤتمر
Form II: d-r-s -> ?
Active participles use 'a' vowel.
Score: /8
Practice Bank
8 exercisesمدیر مشغول است.
أَنَا أَعْمَلُ كَـ ___ لُغَةٍ عَرَبِيَّةٍ.
مُشْتَرِكٌ / هَلْ / فِي / القَنَاةِ / أَنْتَ / ؟
جفتها رو وصل کن:
کلمه درست رو انتخاب کن:
نَحْنُ ___ لِلْبَاصِ.
هِيَ مُتَعَلَّمَة جَيِّدَة.
کدوم یکی یعنی 'کاربر'؟
Score: /8
سوالات متداول (8)
Mudarris is the teacher (doer), mudarras is the student (receiver).
Only for derived forms II-X. Form I has its own pattern.
They are nouns that describe an action.
Add -un for masculine, -at for feminine.
Yes, they are perfect for job titles.
Yes, add 'a' for feminine.
Yes, very common.
You might be misunderstood as the receiver of the action.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Participio activo
Arabic uses a prefix, Spanish uses a suffix.
Participe présent
Arabic is a noun, French is often a verb form.
Agent nouns
German is suffix-based.
Agent nouns
Arabic is morphological.
Agent nouns
Arabic is morphological.
Ism al-Fa'il
None.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
صفت عالی در عربی: بهترینِ بهترینها (أَفْعَل + اسم معرفه)
Overview شما همین الان بهترین شاورمای عمرتان را خوردهاید و میخواهید در گوگل ۵ ستاره بدهید. نمیتوانید فقط بگویید «خوب»...
مطابقت صفت و موصوف در عربی
### Overview در زبان عربی، صفت و موصوف رابطهای بسیار دقیق و نظاممند دارند که در زبانشناسی به آن «تطابق» (Agreement) م...
الگوهای رنگ در عربی: قرمز، آبی، سبز (أفعل/فعلاء)
### Overview برای شما که به عنوان یک فارسیزبان در حال یادگیری زبان عربی هستید، درک ساختار رنگها یکی از آن لحظاتی است...
قیدهای زمان در عربی: امروز، فردا و دیروز (Zarf al-Zaman)
### Overview در زبان عربی، مفهوم «ظرف زمان» (`ظَرْف الزَّمَان`) ابزاری کلیدی برای تعیین زمان وقوع یک فعل یا رویداد است....
اعداد ترتیبی در عربی: اول، دوم، سوم (الأول، الثاني)
### Overview در زبان عربی، اعداد ترتیبی (Ordinal Numbers) ابزاری حیاتی برای مشخص کردن جایگاه، رتبه یا توالی اشیاء در یک...
