اعداد ترتیبی در عربی: اول، دوم، سوم (الأول، الثاني)
Grammar Rule in 30 Seconds
Arabic ordinals act like adjectives, meaning they must match the gender and definiteness of the noun they describe.
- Ordinals follow the noun: 'The first house' is 'البيت الأول' (Al-bayt al-awwal).
- They must match gender: 'The first car' is 'السيارة الأولى' (As-sayyara al-ula).
- They must match definiteness: Both the noun and the ordinal need 'al-' (the).
مرور کلی
الكِتَابُ الثَّانِي (مذکر) و المَقْعَدَةُ الثَّانِيَةُ (مؤنث).الثَّالِثُ) و اگر اسم مؤنث باشد (مثلاً اسمی که ة دارد)، عدد ترتیبی باید با ة مؤنث شود (الثَّالِثَةُ). دومین نکته، «معرفه و نکره بودن» است.الـ معرفه شده باشد، صفت (عدد ترتیبی) نیز حتماً باید با الـ معرفه شود. مثلاً الدَّرْسُ الثَّانِي (درسِ دوم) درست است، اما الدَّرْسُ ثَانٍ از نظر دستوری اشتباه است.الثَّانِي یا الثَّانِيَةُ را ببینید که در آن ی گاهی حذف یا حفظ میشود.فَاعِل (fā‘il) ساخته میشود که در عربی به معنای «انجامدهنده» است. عدد ۱ یک استثنای مهم است که باید آن را حفظ کنید.الأَوَّلُ | الأُولَى | البَابُ الأَوَّلُ / المَرَّةُ الأُولَى |الثَّانِي | الثَّانِيَةُ | اليَوْمُ الثَّانِي / السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ |الثَّالِثُ | الثَّالِثَةُ | الجُزْءُ الثَّالِثُ / الخُطْوَةُ الثَّالِثَةُ |الرَّابِعُ | الرَّابِعَةُ | الطَّابِقُ الرَّابِعُ / الغُرْفَةُ الرَّابِعَةُ |الخَامِسُ | الخَامِسَةُ | الشَّهْرُ الخَامِسُ / السَّنَةُ الخَامِسَةُ |أَسْكُنُ فِي الطَّابِقِ الخَامِسِ استفاده کنید.الفَصْلُ الرَّابِعُ (فصل چهارم) کاربرد دارد. یک نکته فرهنگی و کاربردی برای فارسیزبانان: در عربی برای بیان ساعت، همیشه از اعداد ترتیبی مؤنث استفاده میشود. مثلاً ساعت ۵ میشود السَّاعَةُ الخَامِسَةُ.- 1عدم تطابق جنسیت: فارسیزبانان به دلیل اینکه در فارسی «مذکر و مؤنث» نداریم، تمایل دارند همیشه از فرم مذکر استفاده کنند. مثلاً میگویند
السَّاعَةُ الخَامِسُکه غلط است؛ بایدالسَّاعَةُ الخَامِسَةُباشد. - 2عدم تطابق معرفه و نکره: فارسیزبانان گاهی فراموش میکنند که اگر اسم
الـدارد، صفت هم بایدالـبگیرد. مثلاً میگویندالكِتَابُ ثَانِيکه غلط است و بایدالكِتَابُ الثَّانِيباشد. - 3استفاده از عدد اصلی به جای ترتیبی: در فارسی گاهی برای رتبه از عدد اصلی استفاده میکنیم (مثلاً «کلاس سه» به جای «کلاس سوم»). در عربی این کار باعث تغییر معنا میشود و باید حتماً از وزن
فَاعِلاستفاده کرد.
- 1آیا عدد ترتیبی همیشه باید بعد از اسم بیاید؟ بله، در نقش صفت، عدد ترتیبی همیشه بعد از اسم میآید.
- 2چرا برای عدد ۱ دو شکل داریم؟ چون
الأَوَّلُوالأُولَىاز ریشهأ-و-لمیآیند و برخلاف سایر اعداد، از الگویفَاعِلپیروی نمیکنند. - 3آیا در عربی محاورهای هم از این قواعد استفاده میشود؟ بله، اگرچه در لهجهها ممکن است تغییرات آوایی کوچکی رخ دهد، اما ساختارِ صفت بودنِ اعداد ترتیبی در تمام لهجههای عربی ثابت است.
Ordinal Number Patterns (1-5)
| Number | Masculine | Feminine |
|---|---|---|
|
1st
|
الأول (Al-awwal)
|
الأولى (Al-ula)
|
|
2nd
|
الثاني (Ath-thani)
|
الثانية (Ath-thaniya)
|
|
3rd
|
الثالث (Ath-thalith)
|
الثالثة (Ath-thalitha)
|
|
4th
|
الرابع (Ar-rabi')
|
الرابعة (Ar-rabi'a)
|
|
5th
|
الخامس (Al-khamis)
|
الخامسة (Al-khamisa)
|
Meanings
Ordinal numbers indicate the position of an item in a sequence. In Arabic, they function as adjectives that agree with the noun in gender, number, and definiteness.
Sequence
Used to denote order (first, second, third).
“الطابق الأول (The first floor)”
“المرة الثانية (The second time)”
Reference Table
| عدد اصلی (شمارش) | عدد ترتیبی (مذکر) | عدد ترتیبی (مؤنث) | معادل فارسی |
|---|---|---|---|
|
واحد (۱)
|
أول
|
أولى
|
اول / نخست
|
|
اثنان (۲)
|
ثاني
|
ثانية
|
دوم
|
|
ثلاثة (۳)
|
ثالث
|
ثالثة
|
سوم
|
|
أربعة (۴)
|
رابع
|
رابعة
|
چهارم
|
|
خمسة (۵)
|
خامس
|
خامسة
|
پنجم
|
|
ستة (۶)
|
سادس
|
سادسة
|
ششم
|
|
سبعة (۷)
|
سابع
|
سابعة
|
هفتم
|
|
ثمانية (۸)
|
ثامن
|
ثامنة
|
هشتم
|
طیف رسمیت
الطابق الأول (Directions)
الدور الأول (Directions)
أول دور (Directions)
أول طابق (Directions)
ویژگیهای اعداد ترتیبی عربی
مطابقت
- جنسیت Gender
- معرفه بودن Definiteness
محل قرارگیری
- بعد از اسم After the Noun
عدد اصلی در مقابل عدد ترتیبی
انتخاب عدد ترتیبی درست
آیا عدد ۱ است؟
آیا اسم مؤنث است؟
کاربردهای رایج اعداد ترتیبی
مکانها
- • الطابق الأول
- • الشارع الثاني
زمان
- • الساعة الثالثة
- • اليوم الخامس
مثالها بر اساس سطح
الدرس الأول
The first lesson
الطابق الثاني
The second floor
اليوم الثالث
The third day
المرة الأولى
The first time
هذه هي المرة الثانية التي أزور فيها مصر.
This is the second time I visit Egypt.
أنا أسكن في البيت الثالث.
I live in the third house.
هل هذا هو السؤال الرابع؟
Is this the fourth question?
السيارة الخامسة حمراء.
The fifth car is red.
وصلت في اليوم السادس من الشهر.
I arrived on the sixth day of the month.
هذه هي المحاولة السابعة للنجاح.
This is the seventh attempt at success.
الشارع الثامن مغلق اليوم.
The eighth street is closed today.
هذا هو الفصل التاسع من الكتاب.
This is the ninth chapter of the book.
كانت هذه هي المرة العاشرة التي يطلب فيها المساعدة.
This was the tenth time he asked for help.
الشركة في المركز الحادي عشر عالمياً.
The company is in the eleventh position globally.
هذا هو الاجتماع الثاني عشر هذا الأسبوع.
This is the twelfth meeting this week.
القطار الثالث عشر تأخر عن موعده.
The thirteenth train was delayed.
يحتل الفريق المرتبة الرابعة عشرة في الدوري.
The team occupies the fourteenth rank in the league.
هذه هي النسخة الخامسة عشرة من المؤتمر.
This is the fifteenth edition of the conference.
القرن السادس عشر كان عصر النهضة.
The sixteenth century was the Renaissance.
المرحلة السابعة عشرة تتطلب تركيزاً عالياً.
The seventeenth stage requires high focus.
الذكرى الثامنة عشرة لتأسيس المؤسسة.
The eighteenth anniversary of the foundation's establishment.
الفقرة التاسعة عشرة توضح الشروط.
The nineteenth paragraph clarifies the terms.
هذا هو العقد العشرون في تاريخ الشركة.
This is the twentieth contract in the company's history.
المرة الحادية والعشرون كانت حاسمة.
The twenty-first time was decisive.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners use 'wahid' (one) instead of 'awwal' (first).
Learners use masculine ordinals for feminine nouns.
Learners forget 'al-' on the ordinal.
اشتباهات رایج
البيت الأول
البيت الأول
السيارة الأول
السيارة الأولى
واحد درس
الدرس الأول
الأول بيت
البيت الأول
البيت الثانية
البيت الثاني
بيت ثاني
بيت ثانٍ
الدرس الثالثة
الدرس الثالث
المرة الثالث
المرة الثالثة
الشارع الرابع
الشارع الرابع
الخامس يوم
اليوم الخامس
المرتبة الحادي عشر
المرتبة الحادية عشرة
العشرون يوم
اليوم العشرون
النسخة الخامس عشر
النسخة الخامسة عشرة
القرن السادس عشر
القرن السادس عشر
الگوهای جملهسازی
هذا هو ___ ___.
أنا أسكن في ___ ___.
هذه هي ___ ___ التي أزور فيها المكان.
الترتيب هو: ___، ثم ___، ثم ___.
Real World Usage
أنا في الدور التاني
هذه هي المرة الأولى لي هنا
أريد الغرفة الثالثة
الطلب الأول وصل
اليوم الأول من التحدي
الفصل الأول من الكتاب
الگوی جادویی «فاعل»
اشتباه رایج در عدد «اول»
اسمگذاری فرزندان
Smart Tips
Always add ة to your ordinal.
Add 'al-' to both.
Use the 'Fa'il' pattern.
It's okay to drop 'al-' in some dialects.
تلفظ
Sun Letters
When the ordinal starts with a sun letter (like 'th' in 'thani'), the 'l' in 'al-' is silent.
Statement
الدرس الأول ↘
Falling intonation for facts.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember 'Awwal' sounds like 'All-well' (the first thing you want to hear).
تداعی تصویری
Imagine a race track. The winner wears a gold medal labeled 'الأول' (First).
Rhyme
For first use Awwal, for second use Thani, Arabic ordinals are easy for any.
Story
I walked into the first (الأول) room. I saw the second (الثاني) chair. I sat on the third (الثالث) cushion.
شبکه واژگان
چالش
Look at the next 5 items you see (books, chairs, etc.) and say their ordinal position in Arabic.
نکات فرهنگی
Egyptians often use the 'tani' (second) form even for 'next'.
They often drop the 'al-' in casual speech.
More formal adherence to 'al-' is common.
Derived from the root 'A-W-L' for first and 'Th-N-Y' for second.
شروعکنندههای مکالمه
ما هو الدرس الأول؟
هل هذه هي المرة الأولى لك في دبي؟
في أي طابق تسكن؟
ما هو ترتيبك في العائلة؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesالبيت ___ (first).
السيارة ___ (second).
Find and fix the mistake:
الدرس الأولى
الأول / البيت / هو / هذا
The third day.
1st -> ?
I live in the second house.
المحاولة ___ (fourth).
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesأنا أسكن في الشقة ___.
الخامس / الدرس / صعب
The tenth floor
First place:
هذا هو الفصل الستة.
Match the pairs
وصلت في المركز ___.
The ninth cup:
Second time
اليوم السابعة.
Score: /10
سوالات متداول (8)
It's an irregular form derived from a different root.
Only if the noun is definite.
Ordinals usually follow the noun's singular gender.
Yes, for days of the month.
Yes, pronunciation and 'al-' usage vary.
It's a compound: 'Al-hadi 'ashar'.
Yes, they function as adjectives.
Check the noun's ending (ta marbuta).
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Primero, Segundo
Spanish has specific masculine apocope (primer).
Premier, Deuxième
French ordinals are usually invariable after 'deuxième'.
Erste, Zweite
German ordinals decline for case.
Dai-ichi, Dai-ni
Arabic uses suffixes/adjectival agreement.
Di-yi, Di-er
Chinese has no gender or case agreement.
First, Second
English has no gender agreement.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
صفت عالی در عربی: بهترینِ بهترینها (أَفْعَل + اسم معرفه)
Overview شما همین الان بهترین شاورمای عمرتان را خوردهاید و میخواهید در گوگل ۵ ستاره بدهید. نمیتوانید فقط بگویید «خوب»...
مطابقت صفت و موصوف در عربی
### Overview در زبان عربی، صفت و موصوف رابطهای بسیار دقیق و نظاممند دارند که در زبانشناسی به آن «تطابق» (Agreement) م...
الگوهای رنگ در عربی: قرمز، آبی، سبز (أفعل/فعلاء)
### Overview برای شما که به عنوان یک فارسیزبان در حال یادگیری زبان عربی هستید، درک ساختار رنگها یکی از آن لحظاتی است...
قیدهای زمان در عربی: امروز، فردا و دیروز (Zarf al-Zaman)
### Overview در زبان عربی، مفهوم «ظرف زمان» (`ظَرْف الزَّمَان`) ابزاری کلیدی برای تعیین زمان وقوع یک فعل یا رویداد است....
مقایسه کردن: الگوی 'بزرگتر از' (أفعل من)
### Overview در یادگیری زبان عربی، یکی از جذابترین و در عین حال کاربردیترین مباحث، ساختار «صفت تفضیلی» یا همان مقایسه...
