تصغیر در عربی: کوچک و لطیف کردن کلمات
Grammar Rule in 30 Seconds
The Tasghīr pattern adds a 'y' sound after the second letter to make nouns sound smaller, cuter, or younger.
- For 3-letter nouns, use the pattern fu'ayl: 'kalb' (dog) becomes 'kulayb' (puppy).
- For 4-letter nouns, use the pattern fu'ay'il: 'daftar' (notebook) becomes 'dufaytir' (little notebook).
- If the noun starts with a long vowel, it often shortens to fit the pattern.
مرور کلی
- 1اشتباه در تعیین حروف اصلی: فارسیزبانان اغلب حروف زائد را جزو ریشه حساب میکنند. مثلاً در «کتاب»، «الف» را جزو ریشه میبینند و سعی میکنند آن را در وزن تصغیر جای دهند. راه حل: ابتدا حروف اصلی را استخراج کنید.
- 2نادیده گرفتن تای مربوطه: فارسیزبانان گاهی سعی میکنند تای مربوطه را در وسط کلمه تصغیر کنند. باید به یاد داشته باشید که تای مربوطه همیشه در انتهای کلمه مصغر قرار میگیرد.
- 3عدم انطباق با قواعد اعراب: چون تصغیر یک اسم جدید میسازد، گاهی زبانآموز فراموش میکند که این اسم مصغر نیز باید در جمله اعراب بپذیرد. مثلاً اگر در جایگاه مفعول باشد، باید منصوب شود.
- 1آیا هر کلمهای را میتوان مصغر کرد؟ خیر، کلماتی که بر وزنهای خاصی هستند یا کلمات غیرقابل تغییر (مبنی) معمولاً مصغر نمیشوند.
- 2آیا تصغیر در زبان روزمره هم کاربرد دارد؟ بله، به ویژه در لهجههای عربی و متون ادبی، استفاده از تصغیر برای ابراز محبت بسیار رایج است.
- 3اگر کلمهای چهار حرفی باشد و حرف سوم آن «الف» باشد چه میشود؟ الف معمولاً به «ی» تبدیل میشود تا با یای تصغیر هماهنگ شود، مثل «خاتم» که میشود «خُوَیتم».
Tasghīr Pattern Formation
| Root Length | Pattern | Example | Diminutive |
|---|---|---|---|
|
3 Letters
|
fu'ayl
|
kalb
|
kulayb
|
|
4 Letters
|
fu'ay'il
|
masjid
|
musayjid
|
|
Long Vowel
|
fu'ayl
|
bāb
|
buwayb
|
|
Feminine
|
fu'aylah
|
shajara
|
shujayrah
|
Meanings
The Tasghīr is a morphological process in Arabic used to denote smallness, affection, or insignificance.
Physical Smallness
Describing an object that is literally smaller than the standard size.
“نُهَيْر (little river)”
“جُبَيْل (little mountain)”
Affection/Endearment
Used to express love or closeness to a person or pet.
“بُنَيَّ (my little son)”
“حُبَيْبِي (my little darling)”
Insignificance/Contempt
Used to belittle someone or something.
“شُوَيْعِر (poetaster/bad poet)”
“رُجَيْل (little man/insignificant man)”
Reference Table
| الگو | کاربرد | مثال | ترجمه |
|---|---|---|---|
|
فُعَیْل (fu'ayl)
|
اسمهای ۳ حرفی
|
كَلْب (kalb) → كُلَيْب (kulayb)
|
سگ → سگ کوچولو
|
|
فُعَیْعِل (fu'ay'il)
|
اسمهای ۴ حرفی
|
دِرْهَم (dirham) → دُرَيْهِم (durayhim)
|
درهم → سکه کوچک
|
|
فُعَیْعِیل (fu'ay'īl)
|
اسمهای ۵ حرفی
|
مِفْتَاح (miftāḥ) → مُفَیْتِیح (mufaytīḥ)
|
کلید → کلید ریز
|
|
فُعَیْلَة (fu'aylah)
|
اسمهای مؤنث
|
قِطَّة (qiṭṭah) → قُطَيْطَة (quṭayṭah)
|
گربه → بچه گربه
|
|
فُعَیْل (fu'ayl)
|
زمان/مکان (نزدیکی)
|
قَبْلَ (qabla) → قُبَیْلَ (qubayla)
|
قبل → درست قبل از
|
|
فُعَیّ (fu'ayy)
|
اسمهای ۲ حرفی (نامنظم)
|
أَب (ab) → أُبَیَّ (ubayy)
|
پدر → پدر عزیز
|
طیف رسمیت
بُنَيَّ (Family)
ابْنِي الصَّغِير (Family)
بُنَيَّ (Family)
حَبِيبِي (Family)
مثالها بر اساس سطح
هذا كُلَيْبٌ
This is a doggy.
أين بُنَيَّ؟
Where is my little son?
هذا كُتَيِّبٌ
This is a booklet.
نُهَيْرٌ صَغِيرٌ
A tiny little river.
رَأَيْتُ دُفَيْتِراً
I saw a little notebook.
حُبَيْبِي يَنَامُ
My little darling is sleeping.
هَذَا جُبَيْلٌ
This is a small mountain.
أَعْطِنِي قُلَيْبَكَ
Give me your little heart.
لَا تَكُنْ شُوَيْعِراً
Don't be a bad poet.
هَذَا بُوَيْبٌ صَغِيرٌ
This is a tiny little door.
يَا رُجَيْلُ، تَعَالَ
Hey little man, come here.
هَذِهِ شُجَيْرَةٌ
This is a small bush.
تَكَلَّمَ بِصُوَيْبِعَاتِهِ
He spoke with his tiny fingers.
هَذَا مُسَيْجِدٌ قَدِيمٌ
This is an old little mosque.
كَتَبَ كُتَيْبَةً عَنْهُ
He wrote a small pamphlet about him.
سَمِعْتُ أُصَيْحَابِي
I heard my little friends.
تِلْكَ نُفَيْسَةٌ غَالِيَةٌ
That is a precious little soul.
أَرَى بُوَيْقَاتٍ مِنَ النُّورِ
I see tiny little moments of light.
هَذَا رُسَيْلٌ مِنَ الحَبِيبِ
This is a short little message from the beloved.
تَحْتَ شُجَيْرَاتِ الزَّيْتُونِ
Under the small olive trees.
يَا لَهُ مِنْ شُوَيْعِرٍ مَغْمُورٍ
What a mediocre little poet he is.
تَجَلَّتْ فِي قُلَيْبِهِ المَشَاعِرُ
Emotions manifested in his tiny heart.
بُنَيَّ، اسْمَعْ نَصِيحَتِي
My dear son, listen to my advice.
تِلْكَ دُوَيْبَّةٌ صَغِيرَةٌ
That is a tiny little creature.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners use 'saghīr' when they should use the diminutive pattern.
Both involve adding a 'y' sound.
Both involve internal vowel changes.
اشتباهات رایج
kalbayb
kulayb
saghīr kalb
kulayb
kalb-y
kulayb
kalyb
kulayb
masjidayd
musayjid
bābayb
buwayb
shujayr
shujayrah
rajul-saghīr
rujayl
shā'ir-saghīr
shuway'ir
kitāb-ayl
kutayb
nuhayr-saghīr
nuhayr
qalb-ayl
qulayb
masjid-saghīr
musayjid
الگوهای جملهسازی
هذا ___ لَطِيفٌ
أريد أن أقرأ ___
لا تكن ___
انظر إلى ___
Real World Usage
يا كُلَيْبِي اللطيف!
أين بُنَيَّ؟
رأيت نُهَيْراً.
يا قُلَيْبِي.
كُتَيِّب القائمة.
لا تستخدمه.
به حرف اول دقت کن
مراقب کنایه باش!
صحبتهای پیامبرانه
Smart Tips
Use the diminutive pattern for names or family members.
Use the diminutive instead of 'saghīr'.
Remember to use the 'fu'ay'il' pattern.
Shorten it before applying the pattern.
تلفظ
Vowel Shift
The first vowel becomes 'u', the second 'a'.
Affectionate
بُنَيَّ ↑
Rising intonation shows love.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of the 'Y' as a 'yoyo' that shrinks the word down to a tiny size.
تداعی تصویری
Imagine a giant elephant (kalb) shrinking into a tiny, cute puppy (kulayb) as a yoyo swings over it.
Rhyme
Add a 'u' at the start, a 'y' in the middle, the word is now small, just like a fiddle.
Story
Once there was a big book (kitāb). I added a 'y' and it became a tiny booklet (kutayb). I gave it to my little son (bunayya). He loved his little gift.
شبکه واژگان
چالش
Take 3 nouns you know and try to apply the 'fu'ayl' pattern to them in your head.
نکات فرهنگی
Diminutives are used constantly in daily speech to sound friendly.
Used more formally in poetry and literature.
Often uses specific dialectal diminutive patterns.
The Tasghīr pattern is an ancient Semitic feature used to denote smallness.
شروعکنندههای مکالمه
هل لديك كُلَيْب؟
كيف تصف هذا الكُتَيِّب؟
هل تحب استخدام بُنَيَّ؟
هل الشُوَيْعِر كلمة قوية؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
رَأَيْتُ ___ صَغِيرًا فِي الرِّيف.
jabal از الگوی fu'ayl پیروی میکنه و میشه jubayl. چون مفعوله، «ـاً» میگیره.Choose the correct sentence:
Bu'ayda تصغیر ba'da (بعد از) هست و یعنی «خیلی بعد از» یا «درست بعد از».Find and fix the mistake:
هَذَا كِتَيِّبٌ جَمِيل.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesهذا ___.
___
Find and fix the mistake:
هذا كَلْبَيْن.
هذا نهر.
kalb -> ?
___
هذا ___.
Find and fix the mistake:
هذا شَاعِر صَغِير.
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesاِسْمُ صَدِيقِي هُوَ ___.
Just before the lesson
هَذَا / كُتَيِّبٌ / صَغِيرٌ
Pick the correct form:
Match the pairs:
دُرَيْهَم هُوَ مَالٌ قَلِيل.
أَنْتَ مُجَرَّدُ ___!
A little river
Select the correct pattern:
يَا ___، كَيْفَ حَالُكِ؟
Score: /10
سوالات متداول (8)
No, only for nouns that denote physical objects or people. Abstract concepts rarely take it.
It can be if used to belittle someone's work or status. Always check the context.
No, the gender remains the same as the original noun.
Count the root letters. If it has 4, use the 'fu'ay'il' pattern.
The 'y' is the marker of the diminutive pattern in Arabic.
Generally no, unless you are being very creative or poetic.
Yes, especially in Levantine and Egyptian dialects.
The long vowel usually shortens to fit the 'fu'ayl' pattern.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Diminutive suffixes (-ito/a)
Arabic is internal, Spanish is external.
Diminutive suffixes (-ette)
Arabic changes the root structure.
Diminutive suffixes (-chen)
Arabic is a root-based system.
Honorifics/Diminutives (-chan)
Arabic is morphological.
Diminutive markers (zi)
Arabic is a template system.
Tasghīr
None.
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
جمع مکسر با "جراحی داخلی": فِعَال (رِجال، جِبال)
Overview تا حالا آرزو کردید که کاش میشد فقط با اضافه کردن یک «s» به آخر کلمه آن را جمع بست؟ خب، عربی همیشه اینطوری نیست...
جمع مکسر: الگوی مفاعل (مکانها و اشیاء)
### Overview یادگیری جمع بستن کلمات در زبان عربی برای فارسیزبانان، یکی از جذابترین و در عین حال چالشبرانگیزترین بخش...
اسمهای مذکر عربی: جنسیت پیشفرض (المذکر)
### Overview در زبان عربی، برخلاف زبان فارسی، هر اسم دارای یک «جنسیت دستوری» است. این یعنی هر اسمی که در عربی میشنوید ی...
اسمهای عربی: مذکر در برابر مؤنث (جادوی ة)
Overview آیا تا به حال در قاهره یک «قهوه کوچک» سفارش دادهاید و با نگاههای عجیب مواجه شدهاید؟ شاید ناخواسته جنسیت نوشی...
تنوین در عربی: صدای نون اضافه
### Overview تنوین (Tanween) یکی از اولین و در عین حال کلیدیترین مباحث در دستور زبان عربی است که برای زبانآموزان فارس...
