B1 Volitional & Imperative 15 min read آسان

ایست! دستورات منفی با ~な (na)

این یه دستور خیلی تند و تیزه برای اینکه بگی «انجامش نده!». کافیه به آخر فعل ساده (دیکشنری) یه «な» اضافه کنی تا یه نهی محکم بسازی.

Grammar Rule in 30 Seconds

Use the dictionary form of a verb followed by 'な' to tell someone strictly NOT to do something.

  • Attach 'な' directly to the dictionary form of any verb.
  • This form is strictly casual and can sound aggressive or rude.
  • Avoid using this with superiors; use '~ないでください' instead.
Dictionary Form + な = Prohibited Action

مرور کلی

### Overview
در زبان ژاپنی، سطوح ادب و احترام نقش کلیدی در ارتباطات ایفا می‌کنند. با این حال، گاهی اوقات شرایطی پیش می‌آید که نیاز به بیان یک دستور مستقیم، قاطع و بدون تعارف است. ساختار ~な (na) برای بیان «نهی» یا «دستور منفی» به کار می‌رود.
برخلاف درخواست‌های مؤدبانه که در زبان فارسی با «لطفاً انجام ندهید» یا «میشه انجام ندید» بیان می‌کنیم، این ساختار در ژاپنی بسیار صریح است. در دستور زبان فارسی، ما برای نهی از وجه امری منفی استفاده می‌کنیم (مثلاً: «نرو!»، «نخور!»). این معادل دقیقِ کارکرد ~な در زبان ژاپنی است.
این ساختار برای زبان‌آموزان سطح متوسط بسیار مهم است، زیرا استفاده نادرست از آن می‌تواند باعث شود که شما در محیط‌های اجتماعی بسیار بی‌ادب یا پرخاشگر به نظر برسید. برخلاف فارسی که در آن «نرو» می‌تواند در موقعیت‌های دوستانه یا دستوری استفاده شود، در ژاپنی، ~な بار معنایی بسیار سنگین و تندی دارد. این ساختار برای زمانی است که می‌خواهید جلوی یک عمل را به صورت آنی و بدون هیچ‌گونه فیلتر مودبانه‌ای بگیرید.
درک تفاوت بین «نخواستن» (که در فارسی با ساختارهای منفی بیان می‌شود) و «دستور به انجام ندادن» (که در ژاپنی با ~な بیان می‌شود) کلید تسلط بر این مبحث است.
### How This Grammar Works
از نظر دستوری، این ساختار بسیار ساده است. شما باید فعل را در «صورت دیکشنری» (Dictionary Form) قرار دهید و مستقیماً را به انتهای آن بچسبانید. در زبان فارسی، ما برای ساخت فعل نهی، از پیشوند «نـ» استفاده می‌کنیم (مثلاً «نـ» + «رو» = «نرو»).
در ژاپنی، برخلاف فارسی که پیشوند اضافه می‌کنیم، ما یک پسوند به انتهای فعلِ کامل اضافه می‌کنیم. این تفاوت ساختاری (پیشوندی در فارسی در مقابل پسوندی در ژاپنی) نکته مهمی است که باید به خاطر بسپارید.
وقتی شما ~な را به فعل اضافه می‌کنید، آن فعل از یک عملِ بالقوه به یک عملِ ممنوعه تبدیل می‌شود. مثلاً فعل 行く (رفتن) با اضافه شدن می‌شود 行くな (نرو!). این ساختار در ژاپنی اغلب با لحن تند و افتان (High-Low) تلفظ می‌شود که بر قاطعیت آن می‌افزاید.
از نظر کارکردِ اجتماعی، این ساختار در فارسی معادل «نهیِ آمرانه» است که معمولاً بزرگترها به کوچکترها یا در شرایطی که خطر جدی وجود دارد استفاده می‌کنند. در ژاپنی نیز همین‌طور است؛ این ساختار برای شرایطی است که «ادب» در اولویت دوم قرار می‌گیرد و «جلوگیری از خطر» یا «اعمال اقتدار» در اولویت اول است.
### Formation Pattern
ساختار این گرامر به شرح زیر است:
| ساختار | فرم فعل | مثال | معنی |
|---|---|---|---|
| فعل (صورت دیکشنری) + | 食べる | 食べるな | نخور! |
| فعل (صورت دیکشنری) + | する | するな | انجام نده! |
| فعل (صورت دیکشنری) + | 来る | 来るな | نیا! |
همان‌طور که در جدول مشاهده می‌کنید، هیچ تغییری در ریشه فعل ایجاد نمی‌شود. این ویژگی باعث می‌شود که یادگیری این ساختار برای شما بسیار آسان باشد. برخلاف فارسی که ممکن است در افعال بی‌قاعده تغییرات ریشه‌ای داشته باشیم (مثلاً «رفتن» -> «نرو»، «آمدن» -> «نیا»)، در ژاپنی همه افعال (گروه ۱، ۲ و بی‌قاعده) از یک الگوی ثابت پیروی می‌کنند.
### When To Use It
استفاده از این ساختار باید بسیار محدود باشد. موقعیت‌های مناسب شامل موارد زیر است:
  1. 1شرایط اضطراری: زمانی که جان کسی در خطر است، مثلاً فریاد زدن 止まるな (توقف نکن!) هنگام عبور از خیابان.
  2. 2علائم هشداردهنده: روی تابلوهای عمومی مثل 入るな (وارد نشوید) یا 触るな (دست نزنید).
  3. 3صحبت‌های مردانه و غیررسمی: در میان دوستان بسیار صمیمی یا در محیط‌های ورزشی برای تشویق یا نهی تند.
  4. 4انیمه و مانگا: برای نشان دادن شخصیت‌های مقتدر یا عصبانی.
نکته مهم این است که در فارسی ما گاهی در محیط‌های کاری از «نکنید» استفاده می‌کنیم که مؤدبانه است، اما در ژاپنی اگر در محیط کار از ~な استفاده کنید، ممکن است باعث رنجش شدید همکاران خود شوید. همیشه به یاد داشته باشید که این ساختار، «دستور» است، نه «درخواست».
### Common Mistakes
  1. 1تداخل با جمله خبری: اشتباه گرفتن (نهی) با (پایان جمله برای تأکید یا صمیمیت). در فارسی ما گاهی «نه» را برای تأکید می‌آوریم، اما در ژاپنی اگر لحن شما افتان نباشد، شنونده ممکن است فکر کند شما فقط دارید یک نظر دوستانه می‌دهید.
  2. 2استفاده در محیط‌های مؤدبانه: به دلیل اینکه در فارسی «نکن» در بسیاری از جمع‌ها عادی است، زبان‌آموزان فارسی‌زبان ممکن است ناخودآگاه از ~な در جمع‌های رسمی ژاپنی استفاده کنند. یادتان باشد در ژاپنی، تندیِ این کلمه بسیار بیشتر از «نکن» در فارسی است.
  3. 3ترکیب با شکل‌های دیگر: برخی سعی می‌کنند ~ます را با ترکیب کنند (مثلاً 食べますな) که کاملاً غلط است. این ساختار فقط با «صورت دیکشنری» می‌آید.
### Contrast With Similar Patterns
| ساختار | سطح ادب | کاربرد |
|---|---|---|
| ~な | بسیار پایین | دستور مستقیم و تند |
| ~ないでください | بالا | درخواست مؤدبانه |
| ~ないで | متوسط | درخواست غیررسمی |
در فارسی ما برای «لطفاً انجام نده» از ساختار «لطفاً + فعل منفی» استفاده می‌کنیم که معادل ~ないでください است. تفاوت اصلی در این است که در فارسی، ما با تغییر لحن می‌توانیم از «نرو» یک درخواست بسازیم، اما در ژاپنی ساختار ~な هرگز مؤدبانه نمی‌شود.
### Quick FAQ
  1. 1آیا می‌توانم از ~な برای بزرگترها استفاده کنم؟ خیر، به هیچ وجه. این کار توهین‌آمیز است.
  2. 2آیا این ساختار فقط مخصوص مردان است؟ در زبان عامیانه بیشتر توسط مردان استفاده می‌شود، اما در شرایط اضطراری همه از آن استفاده می‌کنند.
  3. 3آیا راهی برای مؤدبانه کردن این دستور وجود دارد؟ خیر، اگر می‌خواهید مؤدبانه باشد باید از ساختار ~ないでください استفاده کنید.

Prohibitive Form Conjugation

Verb Type Dictionary Form Prohibitive Form Meaning
Group 1
行く
行くな
Don't go
Group 1
話す
話すな
Don't talk
Group 2
食べる
食べるな
Don't eat
Group 2
見る
見るな
Don't look
Group 3
する
するな
Don't do
Group 3
来る
来るな
Don't come

Meanings

The negative imperative (prohibitive) form is used to command someone to stop or not perform an action.

1

Strict Prohibition

A direct, often blunt command to refrain from an action.

“{触|さわ}るな!”

“{見|み}るな!”

Reference Table

Reference table for ایست! دستورات منفی با ~な (na)
گروه فعلی فعل ساده (دیکشنری) دستور منفی (نهی) لحن و معنا
گروه ۱
書く (kaku)
書くな (kakuna)
ننویس! (خیلی قاطع)
گروه ۱
泳ぐ (oyogu)
泳ぐな (oyoguna)
شنا نکن! (هشدار)
گروه ۲
寝る (neru)
寝るな (neruna)
نخواب! (بیدار شو!)
گروه ۲
落ちる (ochiru)
落ちるな (ochiruna)
نیفت! (موقعیت اضطراری)
گروه ۳
する (suru)
するな (suruna)
نکن! (مستقیم)
گروه ۳
来る (kuru)
来るな (kuruna)
نیا! (دور شو)
ترکیبی
諦める (akirameru)
諦めるな (akirameruna)
تسلیم نشو! (انگیزشی)
ترکیبی
触る (sawaru)
触るな (sawaruna)
دست نزن! (روی تابلوها)

طیف رسمیت

رسمی
それを食べないでください。

それを食べないでください。 (Food)

خنثی
それを食べないで。

それを食べないで。 (Food)

غیر رسمی
それを食べるな。

それを食べるな。 (Food)

عامیانه
食うなよ。

食うなよ。 (Food)

نقشه دستورات منفی

انجامش نده!

تند و تیز

  • ~な دستور محکم

درخواست مودبانه

  • ~ないで لطفاً نکن

قانون رسمی

  • ~てはいけない ممنوع است

دستورات: مثبت در مقابل منفی

انجام بده! (محکم)
食べろ بخور!
行け برو!
انجام نده! (محکم)
食べるな نخور!
行くな نرو!

چطور ~な بسازیم؟

1

آیا کلمه فعله؟

YES
فعل ساده (دیکشنری) رو پیدا کن
NO
نمی‌تونی از این قانون استفاده کنی
2

آیا فعل ساده است؟

YES
فقط یه 'な' به آخرش اضافه کن
NO ↓

کجا ~な رو می‌بینی؟

⚠️

تابلوها

  • 入るな
  • 捨てるな
🎬

فرهنگ عامه

  • 死ぬな
  • 忘れるな

ورزش

  • 負けるな
  • 諦めるな

مثال‌ها بر اساس سطح

1

{行|い}くな!

Don't go!

2

{見|み}るな!

Don't look!

3

{食|た}べるな!

Don't eat!

4

{来|く}るな!

Don't come!

1

そこに{座|すわ}るな。

Don't sit there.

2

{話|はな}すな!

Don't talk!

3

{触|さわ}るな!

Don't touch it!

4

{泣|な}くな。

Don't cry.

1

そんなこと{言|い}うなよ。

Don't say things like that.

2

{諦|あきら}めるな!

Don't give up!

3

{忘|わす}れるな。

Don't forget.

4

{心配|しんぱい}するな。

Don't worry.

1

二度と{来|く}るな。

Don't ever come back.

2

俺の{物|もの}に{触|さわ}るな。

Don't touch my stuff.

3

そんなに{急|いそ}ぐな。

Don't be in such a hurry.

4

嘘を{つ|つ}くな!

Don't lie!

1

そんな{無茶|むちゃ}なことは{考|かんが}えるな。

Don't even think about doing something so reckless.

2

私の{人生|じんせい}に{干渉|かんしょう}するな。

Don't interfere in my life.

3

自分を{責|せ}めるな。

Don't blame yourself.

4

{油断|ゆだん}するな。

Don't let your guard down.

1

人の{心|こころ}を{弄|もてあそ}ぶような{真似|まね}はするな。

Don't do things that toy with people's hearts.

2

過去に{囚|とら}われるな。

Don't be trapped by the past.

3

{妥協|だきょう}するな。

Don't compromise.

4

{後悔|こうかい}するな。

Don't regret it.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Stop! Negative Commands with ~な (na) در مقابل ~な (Prohibitive) vs ~なさい (Imperative)

Both end in 'na' and are used for commands.

Stop! Negative Commands with ~な (na) در مقابل ~な (Prohibitive) vs ~ないでください (Request)

Both are negative commands.

Stop! Negative Commands with ~な (na) در مقابل ~な (Prohibitive) vs ~な (Sentence-ending particle)

Both are written as 'な'.

اشتباهات رایج

行くなさい

行くな

Mixing two different command forms.

行かないな

行くな

Using the negative form instead of the dictionary form.

行くなください

行かないでください

Trying to make the 'na' form polite.

行くのな

行くな

Adding unnecessary particles.

食べないな

食べるな

Using the negative stem.

するなさい

しなさい

Confusing the prohibitive with the imperative.

見ないな

見るな

Using the negative stem.

行くなです

行かないでください

Attempting to politize the prohibitive.

話すなさい

話しなさい

Confusing prohibitive and imperative.

来るなさい

来なさい

Confusing prohibitive and imperative.

الگوهای جمله‌سازی

___な!

そんなに___な。

二度と___な。

自分の___な。

Real World Usage

Texting common

そんなこと言うな!

Anime constant

死ぬな!

Sports very common

諦めるな!

Parenting common

触るな!

Social Media common

嘘をつくな。

Travel occasional

入るな!

⚠️

مواظب ادب باش!

هیچ‌وقت این رو به آدم‌های بزرگتر یا غریبه نگو. خیلی لحن تندی داره و ممکنه بی‌ادبی به نظر بیاد. مثلاً نگو: «あっちへ行くな».
🎯

تله گرامری: ریشه یا فعل ساده؟

خیلی دقت کن! اگه «な» رو به ریشه فعل وصل کنی (مثل Tabena) یعنی 'بخور'، ولی اگه به فعل ساده وصل کنی (مثل Taberuna) یعنی 'نخور!'. پس «食べるな» یعنی 'نخور!'.
💬

واقعیت انیمه‌ای

توی انیمه‌ها این فرم رو زیاد می‌شنوی چون هیجان بالاست، ولی توی زندگی واقعی ژاپنی‌ها خیلی بااحتیاط ازش استفاده می‌کنن. مثلاً: «死ぬな» (نمیر!).

Smart Tips

Don't use 'na'. Use 'naide kudasai'.

行くなください 行かないでください

Use 'na' for quick commands.

行かないでください 行くな!

Use 'na' to show closeness.

食べないでください 食べるな!

Use 'na' for dramatic effect.

死なないでください 死ぬな!

تلفظ

naaa

Emphasis

The 'na' is often elongated for extra emphasis.

Falling

行くな↘

A firm, final command.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'Na' as a 'No' sound. 'Iku' (go) + 'Na' (No) = 'Don't go!'

تداعی تصویری

Imagine a red stop sign with the word 'NA' written on it in big letters. Every time you see a verb, imagine slapping a 'NA' sticker on it to stop the action.

Rhyme

Dictionary form is the base, add a 'na' right in your face!

Story

Ken is running towards a cliff. His friend shouts 'Tomaru na!' (Don't stop!). But then he sees a snake and shouts 'Sawaru na!' (Don't touch!). Ken stops, safe from both.

شبکه واژگان

行く食べる見るする来る話す

چالش

For the next 5 minutes, look at 5 verbs and conjugate them into the 'na' form out loud.

نکات فرهنگی

The 'na' form is extremely common in anime to show character conflict.

Coaches use it to give quick, direct instructions.

Parents use it when children are in danger.

The 'na' prohibitive comes from the classical Japanese 'na' particle used for negation.

شروع‌کننده‌های مکالمه

What would you say if your friend was about to eat something bad?

How do you tell someone not to go somewhere in a casual way?

When is it appropriate to use the 'na' form?

Compare 'na' and 'nasai'.

موضوعات نگارش

Write about a time you had to tell someone to stop doing something.
Describe a scene in an anime where the 'na' form is used.
Explain the social risks of using the 'na' form.
Discuss the difference between 'na', 'nasai', and 'naide kudasai'.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو طوری پر کن که یه دستور محکم بدی که 'نخور!'

آن را ___! (خوردن: 食べる)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 食べるな
برای ساختن دستور منفی، کافیه «な» رو به فعل ساده یعنی «食べる» اضافه کنی.
کدوم جمله یه دستور منفی خیلی تند برای 'نیا' هست؟

قوی‌ترین دستور رو انتخاب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ここに来るな
ترکیب فعل ساده «来る» به علاوه «な» محکم‌ترین حالت نهی هست.
اشتباه این جمله رو پیدا کن: 'نخر!'

買わないな!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 買うな!
باید از فعل ساده «買う» استفاده کنی، نه فرم منفی «買わない».

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Which is the correct prohibitive form of '行く'? چند گزینه‌ای

行く___

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Add 'な' to the dictionary form.
Conjugate '食べる' into the prohibitive form.

___な!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Use the dictionary form.
Fix the error in '行くなさい'. Error Correction

Find and fix the mistake:

行くなさい

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: b
Confusing prohibitive and imperative.
Order the words: [な, 触る, それに]. Sentence Building

それに触るな

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Correct word order.
Match the verb to its prohibitive form. جفت کردن

見る -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Dictionary form + na.
What is the prohibitive of 'する'? Conjugation Drill

する -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Dictionary form + na.
Is it okay to use 'na' with a teacher? True False Rule

True or False?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: b
It is rude.
Friend: 'I'm going to touch that snake!' You: '___!' Dialogue Completion

___

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Emergency command.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
جمله 'ندو!' رو به صورت دستور منفی ژاپنی ترجمه کن. ترجمه

ندو!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 走るな
کلمات رو طوری مرتب کن که بگی 'به لپ‌تاپ من نگاه نکن!' Sentence Reorder

[な] [を] [パソコン] [俺の] [見る]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 俺のパソコンを見るな
فعل ساده رو به دستور منفی مربوط به خودش وصل کن. جفت کردن

فعل‌ها رو وصل کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: all
تابلو رو کامل کن: 'اینجا آشغال نریزید!' پر کردن جای خالی

ここにゴミを___。 (دور ریختن: 捨てる)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 捨てるな
توی یه وضعیت اضطراری، سریع‌ترین راه برای گفتن 'نپر!' کدومه؟ چند گزینه‌ای

دستور سریع:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 飛ぶな!
اشتباه رو اصلاح کن: 'ننوش!' Error Correction

飲みな!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 飲むな!
جمله 'دیر نکن!' رو با لحن تند ترجمه کن. ترجمه

دیر نکن!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 遅れるな
مرتب کن: 'اون دروغ رو باور نکن!' Sentence Reorder

[な] [信じる] [嘘] [を] [その]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: その嘘を信じるな
کدوم جمله شبیه چیزیه که یه مربی داد می‌زنه؟ چند گزینه‌ای

انگیزشی:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 諦めるな!
جای خالی رو برای 'توی سینما حرف نزن!' پر کن. پر کردن جای خالی

映画の中で___! (حرف زدن: 喋る)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 喋るな

Score: /10

سوالات متداول (8)

No, only with dictionary form.

It is blunt, so yes, it can be perceived as rude.

Use '~ないでください'.

Yes, in manga and casual notes.

No, it's the same for all.

To show strong emotions.

No, 'desu' is for politeness.

It is gender-neutral but often sounds more masculine.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish moderate

Imperative negative (No + verb)

Word order is reversed.

French low

Imperative negative (Ne + verb + pas)

French is complex; Japanese is simple.

German low

Imperative negative (Nicht + verb)

German is adverbial; Japanese is morphological.

Japanese high

~ないでください

Politeness level.

Arabic moderate

La + jussive

Word order.

Chinese moderate

不要 (Bu yao)

Word order.

Learning Path

Prerequisites

Related Grammar Rules

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!