B1 Conjunctions & Connectors 12 min read متوسط

داستان‌سرایی در گذشته با "وقتی که" (لمّا)

برای تعریف کردن داستان‌های گذشته، از «لمّا» قبل از یه فعل ماضی استفاده کن تا بگی «وقتی که» اون اتفاق افتاد.

Grammar Rule in 30 Seconds

Use 'Lamma' (لمّا) to connect two past events where one happens immediately after the other.

  • Lamma is followed by a past tense verb: لمّا وصلتُ (When I arrived).
  • It creates a sequence: The first action triggers the second.
  • It is strictly for past tense events, not future or habitual actions.
لمّا (When) + Past Verb + , + Past Verb

مرور کلی

به دنیای داستان‌سرایی عربی خوش آمدید! در سطح B1، شما اتفاقات را بازگو می‌کنید، از ترافیک شکایت می‌کنید و دلیل دیر رسیدنتان را توضیح می‌دهید. برای اینکه این کار را طبیعی انجام دهید، به حروف ربط زمانی نیاز دارید.
کلمه لمّا (lammā) به معنای «وقتی که / هنگامی که» ترجمه می‌شود، اما در عربی استاندارد مدرن (فصیح) کاربرد بسیار خاصی دارد: منحصراً برای صحبت درباره کارهای گذشته استفاده می‌شود. «وقتی [عمل الف] اتفاق افتاد، سپس [عمل ب] رخ داد.» عربی دقیق است؛ لمّا فقط به گذشته اهمیت می‌دهد.

این گرامر چطور کار می‌کنه

برای تسلط بر لمّا، به آن مانند یک کارگردان فیلم فکر کنید. این کلمه به دو جمله واره (بند) نیاز دارد. اولی شرط است (اولین فعل بعد از لمّا).
دومی نتیجه است (دومین فعل). هر دو باید در زمان گذشته (ماضی) باشند. استفاده از آن با فعل مضارع در عربی فصیح اشتباه است.
استفاده صحیح از لمّا نشان می‌دهد که شما یک زبان‌آموز متوسط هستید که جریان منطقی زبان عربی را درک می‌کنید.

الگوی ساخت

1
ساختن جمله با لمّا بسیار ساده است.
2
جمله خود را با لمّا شروع کنید.
3
اولین فعل خود را در زمان گذشته اضافه کنید.
4
فاعل/مفعول را اضافه کنید (مثلاً: «وقتی به ایستگاه رسیدم...»).
5
یک ویرگول (،) قرار دهید.
6
دومین فعل گذشته را به عنوان نتیجه بیاورید (مثلاً: «...قطار رفت.»).
7
ساختار: لمّا + [فعل ماضی ۱] + [بقیه] ، [فعل ماضی ۲] + [بقیه].

کی استفاده کنیم

شما از آن هر زمان که یک رویداد کامل شده را بازگو می‌کنید، استفاده می‌کنید. تصور کنید در حال گفتن یک داستان هستید: «وقتی در را باز کردم، یک گربه دیدم!» -> لمّا فتحتُ الباب، رأيتُ قطة. یا هنگام شکایت به راننده پیک: «وقتی راننده رسید، زنگ نزد.» این کلمه جملات بریده بریده شما را به یک روایت روان تبدیل می‌کند.

اشتباهات رایج

اشتباه ۱: اشتباه گرفتن با کلمه پرسشی. زبان‌آموزان اغلب می‌گویند متى وصلتُ البيت. کلمه متى فقط برای سوال پرسیدن است! اشتباه ۲: استفاده در زمان آینده. در عربی فصیح نمی‌توانید برای آینده از لمّا استفاده کنید (از عندما استفاده کنید). اشتباه ۳: تداخل لهجه‌ها. در لهجه مصری و شامی، از لمّا برای آینده هم استفاده می‌شود که در مکالمه عادی است اما در نوشتار فصیح غلط است.

مقایسه با الگوهای مشابه

کلمه عندما یک «وقتی که» همه‌کاره برای گذشته، حال و آینده است. بينما و حين به معنای «در حالی که» (همزمانی) هستند، در حالی که لمّا نشان‌دهنده ترتیب زمانی است. در نهایت، لمّا منفی در عربی کلاسیک (قرآنی) به همراه فعل مضارع مجزوم به معنای «هنوز نه» است؛ آنها را قاطی نکنید!

سؤالات رایج

س: آیا می‌توانم لمّا را با جملات اسمیه استفاده کنم؟
ج: خیر. بلافاصله بعد از آن باید فعل بیاید.
س: آیا لمّا رسمی است یا عامیانه؟
ج: هر دو! هم در عربی فصیح و هم در لهجه‌ها معتبر است.
س: آیا اعراب (حرکت) خاصی در انتها می‌گیرد؟
ج: خیر! این کلمه مبنی است.
س: اگر نتیجه منفی باشد چه؟
ج: اشکالی ندارد! «وقتی زنگ زدم، جواب نداد.»

Lamma + Past Verb Structure

Conjunction Verb (Past) Subject Resulting Action
لمّا
وصل
أحمد
نام
لمّا
قرأتُ
أنا
فهمتُ
لمّا
سافروا
هم
اتصلوا
لمّا
طبختِ
أنتِ
أكلنا
لمّا
سمعنا
نحن
ضحكنا
لمّا
رأيتُ
أنا
خفتُ

Meanings

Lamma acts as a temporal conjunction that links two past events, indicating that the second event occurred upon the completion of the first.

1

Sequential Past

Indicates event B happened because or immediately after event A.

“لمّا رأيتُه، ضحكتُ.”

“لمّا انتهى الفيلمُ، خرجنا.”

2

Completion

Focuses on the state of having finished an action.

“لمّا أكلتُ، شربتُ القهوةَ.”

“لمّا قرأتُ الكتابَ، فهمتُ القصةَ.”

Reference Table

Reference table for داستان‌سرایی در گذشته با "وقتی که" (لمّا)
کلمه نقش زمان فعل هماهنگ مثال
لمّا (lammā)
حرف ربط داستانی
فقط ماضی (در فصیح)
لمّا وصلتُ، أكلنا.
عندما (indamā)
حرف ربط عمومی
گذشته، حال، آینده
عندما أصلُ، سأتصل بك.
متى (matā)
کلمه پرسشی
همه زمان‌ها (فقط سوالی)
متى وصلتَ؟
بينما (baynamā)
هم‌زمانی دو اتفاق
معمولاً ماضی استمراری
بينما كنتُ أمشي، رأيته.
إذا (idhā)
شرطی / وقتی که
آینده / فرضی
إذا درستَ، ستنجح.
لمّا (نفی)
به معنی «هنوز نه»
مضارع مجزوم (کلاسیک)
لمّا يذهبْ.

طیف رسمیت

رسمی
لمّا وصلتُ، بدأتُ العملَ.

لمّا وصلتُ، بدأتُ العملَ. (Work setting)

خنثی
لمّا وصلتُ، بدأتُ العملَ.

لمّا وصلتُ، بدأتُ العملَ. (Work setting)

غیر رسمی
لمّا وصلت، بلّشت شغل.

لمّا وصلت، بلّشت شغل. (Work setting)

عامیانه
أول ما وصلت، بلّشت.

أول ما وصلت، بلّشت. (Work setting)

کاربردهای لمّا

لمّا

عربی فصیح (MSA)

  • اتفاق گذشته When I arrived...

کلاسیک / پیشرفته

  • هنوز نه He hasn't come yet.

لهجه‌های عامیانه

  • شرط آینده When I arrive tomorrow...

ترجمه «وقتی که» به عربی

لمّا (lammā)
جمله خبری (گذشته) When he spoke...
متى (matā)
فقط سوالی When did he speak?
عندما (indamā)
عمومی / همه زمان‌ها When he speaks...

از کدوم «وقتی که» استفاده کنم؟

1

داری سوال می‌پرسی؟

YES
از متى (matā) استفاده کن
NO
برو مرحله بعد
2

اتفاق در گذشته بوده؟

YES
از لمّا یا عندما استفاده کن
NO
برو مرحله بعد
3

اتفاق در آینده یا عادتیه؟

YES
از عندما (indamā) استفاده کن
NO ↓

واژگان زمان

سوالات

  • متى (کی؟)
  • في أي وقت (چه وقتی؟)
📖

روایت‌ها

  • لمّا (وقتی - گذشته)
  • عندما (وقتی - عمومی)

هم‌زمانی

  • بينما (در حالی که)
  • حين (در زمانِ)

مثال‌ها بر اساس سطح

1

لمّا أكلتُ، شربتُ.

When I ate, I drank.

2

لمّا نمتُ، حلمتُ.

When I slept, I dreamed.

3

لمّا ذهبتُ، رأيتُه.

When I went, I saw him.

4

لمّا درستُ، نجحتُ.

When I studied, I succeeded.

1

لمّا وصلتُ إلى البيتِ، اتصلتُ بأمي.

When I arrived home, I called my mother.

2

لمّا شاهدتُ الفيلمَ، بكيتُ.

When I watched the movie, I cried.

3

لمّا اشتريتُ الكتابَ، قرأتُه فوراً.

When I bought the book, I read it immediately.

4

لمّا سافرَ صديقي، حزنتُ كثيراً.

When my friend traveled, I was very sad.

1

لمّا انتهى الاجتماعُ، ناقشنا التفاصيلَ.

When the meeting ended, we discussed the details.

2

لمّا سمعتُ الخبرَ، لم أصدقْ أذني.

When I heard the news, I couldn't believe my ears.

3

لمّا تخرجتُ من الجامعةِ، بدأتُ العملَ.

When I graduated from university, I started working.

4

لمّا زرتُ القاهرةَ، أعجبتني المدينةُ.

When I visited Cairo, I liked the city.

1

لمّا أدركتُ خطئي، اعتذرتُ فوراً.

When I realized my mistake, I apologized immediately.

2

لمّا استقرَّ الوضعُ، عدنا إلى ديارنا.

When the situation stabilized, we returned to our homes.

3

لمّا قرأتُ الروايةَ، تأثرتُ بأسلوبِ الكاتبِ.

When I read the novel, I was moved by the author's style.

4

لمّا طُلبَ مني المساعدةُ، لم أترددْ.

When I was asked for help, I did not hesitate.

1

لمّا تلاشتْ آمالُهم، بدأوا من جديدٍ.

When their hopes faded, they started anew.

2

لمّا استوعبتُ تعقيداتِ الموقفِ، قررتُ الانسحابَ.

When I grasped the complexities of the situation, I decided to withdraw.

3

لمّا تجلتْ الحقيقةُ، صمتَ الجميعُ.

When the truth became clear, everyone fell silent.

4

لمّا انقضى الوقتُ، أُغلقتْ الأبوابُ.

When the time elapsed, the doors were closed.

1

لمّا استُحضرَ التاريخُ، أدركنا فداحةَ الخطأِ.

When history was summoned, we realized the gravity of the error.

2

لمّا تبلورتْ الفكرةُ، صاغها ببراعةٍ.

When the idea crystallized, he articulated it brilliantly.

3

لمّا أُسدلَ الستارُ، تصاعدَ التصفيقُ.

When the curtain fell, the applause surged.

4

لمّا تلاقتْ الأفكارُ، وُلدَ المشروعُ.

When the ideas converged, the project was born.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Telling Stories with "When" (لمّا) در مقابل Indama (عندما)

Both mean 'when'.

Telling Stories with "When" (لمّا) در مقابل Li-ma (لما)

Spelling is identical.

Telling Stories with "When" (لمّا) در مقابل Kullama (كلما)

Both involve time.

اشتباهات رایج

لمّا أذهبُ

لمّا ذهبتُ

Lamma must be followed by past tense.

لمّا كل يوم

كلما

Lamma is for specific events, not habits.

لمّا هو وصل

لمّا وصل

Subject pronoun is often redundant.

لمّا وصلتُ، أنا نمتُ

لمّا وصلتُ، نمتُ

Avoid unnecessary pronouns.

لمّا سوف أذهبُ

لمّا ذهبتُ

No future markers with Lamma.

لمّا أكلتُ، أنا أكلتُ

لمّا أكلتُ، شربتُ

Lamma connects two different events.

لمّا وصلتُ، لم أذهبْ

لمّا وصلتُ، لم أذهبْ

Correct, but ensure Jussive mood.

لمّا كنتُ أذهبُ

لمّا ذهبتُ

Use perfective past for Lamma.

لمّا أصلُ

لمّا وصلتُ

Again, past tense requirement.

لمّا أكلتُ، كنتُ أشربُ

لمّا أكلتُ، شربتُ

Keep tense consistency.

لمّا أكونُ قد وصلتُ

لمّا وصلتُ

Keep it simple.

لمّا سأصلُ

لمّا وصلتُ

Future tense error.

لمّا أصلُ، سأنامُ

لمّا وصلتُ، نمتُ

Tense mismatch.

الگوهای جمله‌سازی

لمّا ___، ___.

لمّا ___، لم ___.

لمّا ___، قد ___.

لمّا ___، كنتُ ___.

Real World Usage

Texting very common

لمّا وصلت، طمني.

Social Media common

لمّا شفت الصور، ذكريات!

Job Interview common

لمّا تخرجت، بدأت أبحث عن عمل.

Travel common

لمّا وصلت المطار، كان الزحام شديداً.

Food Delivery occasional

لمّا وصل الطلب، كان بارداً.

Formal Report common

لمّا انتهت الدراسة، تم نشر النتائج.

⚠️

تله گوگل ترنسلیت

اگه تو مترجم بزنی «when»، احتمالاً بهت 'متى' میده. یادت باشه اگه ته جمله‌ات علامت سوال نیست، نباید از 'متى' استفاده کنی! مثلاً بگو: «لمّا ذهبتُ...»
🎯

علت و معلول

برای اینکه مثل یه بومی حرف بزنی، به 'لمّا' مثل یه رابطه «اگه/پس» نگاه کن که قبلاً اتفاق افتاده. «لمّا درستُ، نجحتُ.»
💬

هشدار لهجه‌ها

تو لهجه‌های لبنانی یا مصری ممکنه بشنوی که برای آینده هم از 'لما' استفاده می‌کنن، مثلاً: «لما شوفك». ولی تو عربی فصیح فقط برای گذشته‌ست.
💡

بدون دردسرِ حرکت‌گذاری

کلمه 'لمّا' هیچ‌وقت آخرش عوض نمیشه (مبنی هست). پس لازم نیست نگران ضمه و فتحه آخرش باشی! همیشه همون «لمّا» می‌مونه.

Smart Tips

Use Lamma to mark the start of a new scene.

وصلتُ. نمتُ. لمّا وصلتُ، نمتُ.

Use Lamma to show cause and effect.

رأيتُه. ضحكتُ. لمّا رأيتُه، ضحكتُ.

If it's not past, don't use Lamma.

لمّا أصلُ، سأنامُ. عندما أصلُ، سأنامُ.

Use Lamma instead of 'Awwal ma'.

أول ما وصلت، بدأت. لمّا وصلتُ، بدأتُ.

تلفظ

lam-ma

Lamma

The 'm' is doubled (shadda). Hold the sound slightly.

Sequential

لمّا وصلتُ (rising) -> نمتُ (falling)

Indicates the end of the first clause.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Lamma is like a 'Llama' that only walks backward in time.

تداعی تصویری

Imagine a train (the first action) pulling into a station (Lamma), and immediately the passengers (the second action) get off.

Rhyme

Lamma in the past, makes the story move fast.

Story

Lamma is a time-traveler. He only visits the past. When he arrives at a moment, he forces the next moment to happen immediately. He never looks at the future.

شبکه واژگان

ماضيزمنتسلسلحدثفعلقصة

چالش

Write 3 sentences about your morning using 'Lamma' for each step.

نکات فرهنگی

In spoken Levantine, 'Lamma' is often replaced by 'Awwal ma' (As soon as).

Egyptians often use 'Lamma' but might shorten it to 'Lamma' with a glottal stop.

Formal usage is very common in news and formal speeches.

Derived from the preposition 'li' (for) and 'ma' (what/that).

شروع‌کننده‌های مکالمه

لمّا وصلتَ إلى هنا، ماذا فعلتَ؟

لمّا سمعتَ الخبرَ، ماذا كان شعورُك؟

لمّا تخرجتَ، هل كنتَ سعيداً؟

لمّا قرأتَ هذا الكتابَ، ماذا تعلمتَ؟

موضوعات نگارش

اكتب عن يومك الأول في العمل.
صف موقفاً غيّر حياتك.
تحدث عن رحلة قمت بها.
اكتب قصة قصيرة عن لقاء غير متوقع.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو با کلمه مناسب برای «وقتی که» پر کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
چون 'سمعتُ' (شنیدم) یه فعل ماضیه و داری یه داستان تعریف می‌کنی، باید از حرف ربط داستانی «لمّا» استفاده کنی.
کدوم جمله در عربی فصیح از نظر گرامری درسته؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
«لمّا» باید با فعل ماضی (وصلَ) بیاد تا یه اتفاق تموم شده در گذشته رو توصیف کنه.
اشتباه جمله رو پیدا و اصلاح کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
نمی‌تونی از «متى» (که کلمه پرسشیه) برای یه جمله خبری استفاده کنی. باید جاش «لمّا» بذاری.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the blank with the correct past verb.

لمّا ___ (وصل) المدير، بدأ الاجتماع.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: وصل
Lamma requires past tense.
Choose the correct conjunction. چند گزینه‌ای

___ (لمّا/كلما) ذهبتُ إلى السوقِ، اشتريتُ خبزاً.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: كلما
It's a habitual action.
Correct the sentence. Error Correction

Find and fix the mistake:

لمّا أذهبُ، نمتُ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا ذهبتُ، نمتُ
Past tense needed.
Transform to Lamma. Sentence Transformation

عندما وصلتُ، نمتُ. (Use Lamma)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا وصلتُ، نمتُ
Lamma is better for sequential past.
Match the clauses. جفت کردن

لمّا رأيتُه... / ...ضحكتُ

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ضحكتُ
Past tense matches.
Build a sentence. Sentence Building

لمّا / نمتُ / وصلتُ

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا وصلتُ، نمتُ
Lamma starts the sentence.
Conjugate the verb. Conjugation Drill

لمّا (قرأ) هو الكتاب، فهمه.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: قرأ
Masculine singular past.
Is this rule true? True False Rule

Lamma can be used for future events.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: False
Lamma is strictly past.

Score: /8

Practice Bank

12 exercises
جای خالی رو برای کامل کردن جمله پر کن. پر کردن جای خالی

لمّا ___ من السفر، كنتُ متعباً جداً.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: رجعتُ
اشتباه گرامری رو اصلاح کن. Error Correction

لمّا أذهبُ إلى السوق غداً، سأشتري تفاحاً.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: عندما أذهبُ إلى السوق غداً، سأشتري تفاحاً.
کلمات رو به ترتیب درست بچین تا یه جمله طبیعی ساخته بشه. Sentence Reorder

کلمات رو مرتب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا انتهى الفيلم، بكيتُ
ترجمه درست رو انتخاب کن. ترجمه

وقتی استاد صحبت کرد، دانشجوها گوش دادن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا تكلم الأستاذ، استمع الطلاب.
کاربرد درست رو تشخیص بده. چند گزینه‌ای

کدوم کلمه دقیقاً برای پرسیدن سوال درباره زمان استفاده میشه؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: متى
مفهوم رو به کاربرد درستش وصل کن. جفت کردن

کدوم جفت قانون گرامری رو درست وصل کرده؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا - Followed by a past tense verb for narrative
حرف ربط درست رو انتخاب کن. پر کردن جای خالی

سأسافر ___ تنتهي الامتحانات.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: عندما
ناهماهنگی زمان فعل رو درست کن. Error Correction

لمّا يقرأُ الكتاب، فهم القصة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا قرأَ الكتاب، فهم القصة.
جمله رو درست بساز. Sentence Reorder

کلمات رو مرتب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لمّا اتصلتُ، لم يُجِب
به عربی ترجمه کن. ترجمه

کی رسیدی؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: متى وصلتَ؟
دلیل گرامری رو تحلیل کن. چند گزینه‌ای

چرا عبارت 'لمّا أذهبُ غداً' در عربی فصیح غلطه؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Because 'لمّا' cannot be used with future events.
تفاوت لهجه و فصیح رو تشخیص بده. جفت کردن

کدوم جمله درباره تفاوت لهجه و فصیح در مورد 'لمّا' درسته؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Dialects use 'لمّا' for both past and future, while MSA restricts it to the past.

Score: /12

سوالات متداول (8)

No, Lamma is strictly for past events. Use Indama for future.

No, 'Li-ma' means why. 'Lamma' (with shadda) means when.

No, it just sets the time frame.

No, it must be followed by a verb.

It is used in both formal and informal Arabic.

Lamma is perfect for that! It links them sequentially.

Yes, but it's rare. Usually used in statements.

Hina is more literary and general.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish moderate

Cuando + pretérito

Arabic is more restrictive with tense.

French moderate

Quand + passé composé

Lamma implies a stronger causal link.

German high

Als + Präteritum

Very similar usage.

Japanese moderate

〜たとき (ta-toki)

Arabic's Lamma is strictly past.

Arabic n/a

لمّا

None.

Chinese low

当...的时候 (dāng... de shíhòu)

Arabic relies on verb tense.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!