تأکید در عربی: مفعول مطلق (Al-Maf'ul Al-Mutlaq)
Grammar Rule in 30 Seconds
The Absolute Object is a noun derived from the verb, placed after it to emphasize the action or describe its quality.
- Use it for emphasis: 'I studied the lesson a real study' (daras-tu ad-darsa dirasatan).
- Use it for description: 'He ran a fast run' (jara raydan sari'an).
- Use it for counting: 'I knocked on the door two knocks' (dara-tu al-baba daqqatayn).
مرور کلی
فَهِمْتُ الدَّرْسَ فَهْمًا نه تنها تأکید را منتقل میکنید، بلکه با استفاده از مصدر فَهْمًا که از ریشه همان فعل است، به کلام خود وزن و صلابت میبخشید.- 1مفعول مطلق تأکیدی (مؤکد للفعل): برای حذف هرگونه شک و تردید در ذهن مخاطب. مثال:
ضَرَبْتُهُ ضَرْبًا(او را زدم، زدنی). در اینجا هدف فقط تأکید بر وقوعِ «زدن» است. - 2مفعول مطلق نوعی (مبین للنوع): برای بیان کیفیت یا نوع انجام فعل. در اینجا بعد از مصدر، صفت یا مضافالیه میآید. مثال:
سَارَ الْجُنْدِيُّ سَيْرَ الْأَبْطَالِ(سرباز به شیوه قهرمانان راه رفت). در فارسی ما میگوییم «مانند قهرمانان راه رفت»، اما عربی با ساختار مضاف و مضافالیه (سیرَ الأبطال) این را به شکلی بسیار فشرده و ادبی بیان میکند. - 3مفعول مطلق عددی (مبین للعدد): برای بیان تعداد دفعات انجام فعل. مثال:
دَقَقْتُ الْبَابَ دَقَّتَيْنِ(در را دو بار کوبیدم). در فارسی ما از عدد «دو بار» استفاده میکنیم، اما در عربی از «مثنی» (دقتین) استفاده میشود که نشاندهنده دقت بالای این زبان در شمارش است.
كَتَبَ | كِتَابَةً | كَتَبَ كِتَابَةً |عَلَّمَ | تَعْلِيمًا | عَلَّمَهُ تَعْلِيمًا |شَارَكَ | مُشَارَكَةً | شَارَكَ مُشَارَكَةً |اِسْتَغْفَرَ | اِسْتِغْفَارًا | اِسْتَغْفَرَ اِسْتِغْفَارًا |فَهْمًا) و اگر معرفه باشد (با ال) یا مضاف واقع شود، فتحه میگیرد (مثلاً فَهْمَ الدَّرْسِ).أُوَافِقُ عَلَى هَذَا الِاقْتِرَاحِ مُوَافَقَةً تَامَّةً.انْتَشَرَ الْخَبَرُ انْتِشَارَ النَّارِ فِي الْهَشِيمِ (خبر مانند آتش در خرمن منتشر شد)، شما از یک ساختار تشبیهی در قالب مفعول مطلق استفاده کردهاید که اوج فصاحت در زبان عربی است. این ساختار به مخاطب اجازه میدهد تصویر دقیقتری از شدت و کیفیت عمل در ذهن خود بسازد.شُكْرًا (که در اصل أَشْكُرُكَ شُكْرًا بوده) یا سَمْعًا وَطَاعَةً نشاندهنده رواج این ساختار در ذهن عربزبانان است.- 1اشتباه گرفتن مفعولبه با مفعول مطلق: فارسیزبانان اغلب فکر میکنند هر اسمی که بعد از فعل میآید باید مفعولبه باشد. مثلاً میگویند
أَكَلْتُ أَكْلًاو فکر میکنند «أکلاً» همان چیزی است که خورده شده! در حالی که «أکلاً» فقط بیانگرِ «نوعِ خوردن» یا «تأکید بر خوردن» است. - 2عدم رعایت اعراب: چون در فارسی «نصب» (فتحه) نداریم، بسیاری از زبانآموزان فراموش میکنند که مفعول مطلق باید حتماً منصوب باشد و آن را به صورت مرفوع (
فَهْمٌ) تلفظ میکنند. - 3استفاده از مصدر غیرمرتبط: گاهی زبانآموزان از مصدرِ یک فعلِ دیگر برای تأکید استفاده میکنند که این کاملاً غلط است. مفعول مطلق باید دقیقاً از ریشه همان فعلِ جمله باشد. تداخل این موضوع با ساختارهای فارسی که در آن قیدها آزادانه انتخاب میشوند، باعث میشود دانشجو فراموش کند که در عربی، قیدِ تأکیدی باید از جنسِ خودِ فعل باشد.
جَلَسَ جُلُوسَ الْمَلِكِ | جَلَسَ الْمَلِكُ جَالِسًا |- 1آیا میتوان مفعول مطلق را حذف کرد؟ بله، مفعول مطلق یک عنصر تکمیلی برای تأکید یا توضیح است و حذف آن جمله را از نظر دستوری ناقص نمیکند، اما از نظر بلاغی، تأثیر کلام کاهش مییابد.
- 2آیا مفعول مطلق همیشه باید بعد از فعل بیاید؟ معمولاً بله، اما در متون ادبی برای تأکید بیشتر ممکن است جابهجا شود که این مورد در سطح C1 بررسی میشود.
- 3تفاوت
تَعْلِيمًا(مصدر) بامُعَلِّمًا(اسم فاعل) چیست؟تَعْلِيمًاعملِ آموزش دادن را نشان میدهد (مفعول مطلق)، امامُعَلِّمًاشخصِ آموزشدهنده را نشان میدهد (حال یا مفعولبه). برای مفعول مطلق همیشه باید از مصدر استفاده کنید.
Formation of Absolute Object
| Verb Root | Verb (Form I) | Masdar (Absolute Object) | Example |
|---|---|---|---|
|
ك ت ب
|
كَتَبَ
|
كِتَابَةً
|
كَتَبْتُ كِتَابَةً
|
|
د ر س
|
دَرَسَ
|
دِرَاسَةً
|
دَرَسْتُ دِرَاسَةً
|
|
ش ر ب
|
شَرِبَ
|
شُرْبًا
|
شَرِبْتُ شُرْبًا
|
|
ن و م
|
نَامَ
|
نَوْمًا
|
نِمْتُ نَوْمًا
|
|
ف ه م
|
فَهِمَ
|
فَهْمًا
|
فَهِمْتُ فَهْمًا
|
|
س ي ر
|
سَارَ
|
سَيْرًا
|
سَارَ سَيْرًا
|
Meanings
The Absolute Object (Al-Maf'ul Al-Mutlaq) is an indefinite noun (masdar) that shares the same root as the verb in the sentence. It functions to emphasize the verb, describe the manner of the action, or specify the number of times the action occurred.
Emphasis (Tawkid)
Used to confirm the occurrence of the action.
“شَرِبْتُ المَاءَ شُرْبًا”
“نَمْتُ نَوْمًا”
Description (Bayan al-Naw')
Used to describe how the action was performed.
“سَارَ الجُنْدِيُّ سَيْرَ الأَبْطَالِ”
“تَكَلَّمَ بِوُضُوحٍ كَلَامًا جَمِيلًا”
Counting (Bayan al-'Adad)
Used to indicate how many times the action happened.
“سَجَدْتُ سَجْدَتَيْنِ”
“دَقَقْتُ البَابَ دَقَّاتٍ”
Reference Table
| فعل | مفعول مطلق | معنی | کاربرد |
|---|---|---|---|
|
أحبّ (دوست دارم)
|
حبّاً (دوست داشتنی)
|
واقعاً دوست دارم
|
تأکید
|
|
قرأ (او خواند)
|
قراءةً (خواندنی)
|
او (به وضوح) خواند
|
تأکید
|
|
نام (او خوابید)
|
نوماً عميقاً
|
او عمیقاً خوابید
|
نوع
|
|
مشى (او راه رفت)
|
مشيةَ الأسد
|
مثل شیر راه رفت
|
نوع
|
|
ضرب (او زد)
|
ضربةً واحدةً
|
او یک ضربه زد
|
عدد
|
|
سجد (او سجده کرد)
|
سجدتين
|
او دو بار سجده کرد
|
عدد
|
|
فهم (او فهمید)
|
فهماً
|
او واقعاً فهمید
|
تأکید
|
|
فرح (او شاد شد)
|
فرحاً شديداً
|
او بسیار شاد شد
|
نوع
|
طیف رسمیت
دَرَسْتُ الدَّرْسَ دِرَاسَةً مُكْثَّفَةً (Academic/Social)
دَرَسْتُ دِرَاسَةً جَيِّدَةً (Academic/Social)
دَرَسْتُ كَثِيرًا (Academic/Social)
ذَاكَرْتُ تَمَامًا (Academic/Social)
۳ نوع مفعول مطلق
تأکید
- نجحتُ نجاحاً واقعاً موفق شدم
نوع
- نمتُ نوماً هادئاً خواب آرامی کردم
تعداد
- قفزتُ قفزتين دو بار پریدم
مفعول مطلق در برابر مفعول به
چگونه آن را بسازیم
آیا فعل داری؟
آیا مصدر از همان ریشه است؟
جفتهای رایج فعل-مصدر
زندگی روزمره
- • أكل -> أكلاً
- • شرب -> شرباً
- • نام -> نوماً
حرکت
- • مشى -> مشياً
- • ركض -> ركضاً
- • طار -> طيراناً
مثالها بر اساس سطح
نِمْتُ نَوْمًا
I slept a sleep.
أَكَلْتُ أَكْلًا
I ate an eating.
شَرِبْتُ شُرْبًا
I drank a drinking.
جَلَسْتُ جُلُوسًا
I sat a sitting.
قَرَأْتُ الكِتَابَ قِرَاءَةً
I read the book a reading.
سَجَدْتُ سَجْدَتَيْنِ
I prostrated two prostrations.
ضَحِكَ ضِحْكَةً
He laughed a laugh.
كَتَبْتُ كِتَابَةً
I wrote a writing.
سَارَ الجُنْدِيُّ سَيْرَ الأَبْطَالِ
The soldier walked the walk of heroes.
تَكَلَّمَ كَلَامًا جَمِيلًا
He spoke a beautiful speech.
دَقَقْتُ البَابَ دَقَّاتٍ
I knocked on the door knocks.
فَهِمْتُ الدَّرْسَ فَهْمًا عَمِيقًا
I understood the lesson a deep understanding.
اجْتَهَدْتُ فِي عَمَلِي اجْتِهَادًا كَبِيرًا
I worked hard in my work a great effort.
انْطَلَقَ العَدَّاءُ انْطِلَاقَ السَّهْمِ
The runner took off like an arrow.
حَاوَلْتُ مُحَاوَلَةً جَادَّةً
I tried a serious attempt.
أَحْبَبْتُهَا حُبًّا جَمًّا
I loved her a great love.
تَجَلَّتْ قُدْرَتُهُ تَجَلِّيًا بَاهِرًا
His power manifested a dazzling manifestation.
تَطَوَّرَ العِلْمُ تَطَوُّرًا مُذْهِلًا
Science developed a stunning development.
تَأَمَّلْتُ فِي الكَوْنِ تَأَمُّلًا عَمِيقًا
I contemplated the universe a deep contemplation.
عَاشَ حَيَاةً مَلِيئَةً بِالمُغَامَرَاتِ
He lived a life full of adventures.
صَبَرْتُ صَبْرًا جَمِيلًا
I endured a beautiful endurance.
تَجَاهَلْتُ كَلَامَهُ تَجَاهُلًا تَامًّا
I ignored his words a complete ignoring.
تَأَلَّمْتُ لِفِرَاقِهِ أَلَمًا لَا يُوصَفُ
I suffered for his departure a pain that cannot be described.
تَحَدَّيْتُ الصِّعَابَ تَحَدِّيًا شُجَاعًا
I challenged the difficulties a brave challenge.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both describe the action, but Hal describes the subject/object, while Maf'ul Mutlaq describes the action itself.
Both are accusative nouns, but Tamyiz clarifies a vague noun, while Maf'ul Mutlaq clarifies the verb.
Both are accusative, but Maf'ul Bihi is the target of the action, not the action itself.
اشتباهات رایج
أَكَلْتُ أَكْلُ
أَكَلْتُ أَكْلًا
أَكَلْتُ شُرْبًا
أَكَلْتُ أَكْلًا
أَكَلْتُ الأَكْلًا
أَكَلْتُ أَكْلًا
أَكَلْتُ أَكْلَةً
أَكَلْتُ أَكْلًا
سَارَ سَرِيعًا
سَارَ سَيْرًا سَرِيعًا
قَرَأْتُ قِرَاءَةُ
قَرَأْتُ قِرَاءَةً
نِمْتُ نَوْمٌ
نِمْتُ نَوْمًا
فَهِمْتُ فَهْمًا جَيِّدُ
فَهِمْتُ فَهْمًا جَيِّدًا
تَكَلَّمَ كَلَامُ الأَبْطَالِ
تَكَلَّمَ كَلَامَ الأَبْطَالِ
ضَرَبْتُ ضَرْبَةً
ضَرَبْتُ ضَرْبًا
تَجَلَّتْ قُدْرَتُهُ تَجَلِّي
تَجَلَّتْ قُدْرَتُهُ تَجَلِّيًا
عَاشَ حَيَاةً مَلِيءٌ
عَاشَ حَيَاةً مَلِيئَةً
الگوهای جملهسازی
___ (Verb) + ___ (Masdar) + ___ (Adjective)
___ (Verb) + ___ (Masdar) + ___ (Genitive)
___ (Verb) + ___ (Dual Masdar)
___ (Verb) + ___ (Plural Masdar)
Real World Usage
تطور العلم تطوراً كبيراً
أحببت الصورة حباً
اجتهدت في عملي اجتهاداً
سرت سيراً طويلاً
أكلت أكلاً لذيذاً
صبرت صبراً جميلاً
مثل بومیها صحبت کن!
حواست به اعراب باشه!
جادوی کلام عربی!
Smart Tips
Add the Absolute Object to your verb.
Use the Absolute Object to define the manner.
Use the dual or plural masdar.
Use the genitive construction with the Absolute Object.
تلفظ
Tanwin Fath
The 'an' sound at the end of the Absolute Object is crucial for the accusative case.
Emphatic
Daras-tu dirasatan!
Rising pitch on the final syllable to show intensity.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of the Absolute Object as the 'Echo' of the verb. It repeats the sound of the action to make it louder.
تداعی تصویری
Imagine a person running, and behind them, a ghostly trail of the word 'running' follows, showing the intensity of their movement.
Rhyme
The verb is the seed, the noun is the tree, repeat the root for all to see.
Story
Ahmed wanted to show he really studied. He didn't just say 'I studied'. He said 'I studied a study!' (Daras-tu dirasatan). His teacher was impressed by his emphasis.
شبکه واژگان
چالش
Write 3 sentences using the Absolute Object to describe your day today.
نکات فرهنگی
Often used in daily speech to emphasize sincerity.
Less common in daily speech, more in formal media.
Used in formal poetry and speeches.
The Absolute Object is a classical Arabic construction derived from the need to emphasize the verbal root in Semitic languages.
شروعکنندههای مکالمه
هَلْ نِمْتَ نَوْمًا هَادِئًا؟
كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَتُكَ لِلكِتَابِ؟
هَلْ تَجْتَهِدُ فِي عَمَلِكَ؟
كَيْفَ تَصِفُ حَيَاتَكَ؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
فهمتُ الموضوعَ ___ .
جمله صحیح رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
نمتُ نومٌ عميقاً.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesقَرَأْتُ الكِتَابَ ___
Which is correct?
Find and fix the mistake:
سار الرجل سيراً سريعٌ
حول: 'أكلت الطعام' إلى مفعول مطلق
Match: 1. كتب, 2. درس, 3. فهم
Use: سار، سيراً، طويلاً
المفعول المطلق دائماً منصوب؟
أ: هل درست؟ ب: ___
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesمن زیاد درس خواندم (به معنای واقعی: زیاد مطالعه کردم).
ركضتُ / ركضاً / سريعاً
جفتها رو با هم جور کن:
سجدتُ للهِ ___ .
کدوم یک 'چگونگی' رو توصیف میکنه؟
فهمتُ الدرسَ كتابةً.
جمله رو ترجمه کن:
نجحتُ في الامتحانِ ___ .
انتظرتُ / طويلاً / انتظاراً
کدوم یکی تعداد رو میشماره؟
Score: /10
سوالات متداول (8)
It is a noun derived from the verb, used for emphasis or description.
Take the masdar of the verb and put it in the accusative case.
Usually no, unless it's followed by an adjective or genitive.
It is more common in formal contexts but used for emphasis in speech.
Because it is not restricted by a preposition or specific target.
Hal describes the person, while the Absolute Object describes the action.
Yes, as long as you know the masdar.
The sentence will be grammatically incorrect.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Cognate object
Arabic uses it for almost any verb.
Complemento cognado
Arabic is far more productive.
Kognitives Objekt
Arabic is a core grammatical feature.
None
Arabic uses a noun derived from the verb.
None
Arabic uses a specific case-marked noun.
Complément d'objet interne
Arabic is a standard grammatical requirement.
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه
### Overview در زبان عربی، سیستم پیچیدهای از «حالتهای دستوری» (Grammatical Cases) وجود دارد که نقش کلمات را در جمله م...
حالت اکشن: مفعول و جزئیات در عربی (منصوب)
### Overview در زبان عربی، سیستم اعراب (Case System) ستون فقرات ساختار جمله است. مفهوم `المنصوب` (حالت نصبی) در عربی، ن...
عبارات مفعولی ثابت (شکراً، أهلاً)
### Overview در زبان عربی، شما با عبارات کوتاهی مواجه میشوید که همیشه با صدای «اَن» (-an) تمام میشوند، مانند `شُكراً`...
اعراب جمع مکسر عربی: پایانههای ساده (-u, -a, -i)
Overview آیا تا به حال متوجه شدهاید که کلمات عربی وقتی جمع بسته میشوند، انگار منفجر شده و دوباره ساخته میشوند؟ در انگ...
سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)
### Overview زبان عربی دارای یک نظام دستوری بسیار دقیق و منظم به نام «إعراب» است. درک این مبحث برای کسی که زبان مادریا...