A1 Pronouns 14 min read آسان

ضمایر موصول در عربی: که (الذی، التی)

این کلمات مثل پل می‌مونن! «الذي» و «التي» اسم‌ها رو به توضیحاتشون وصل می‌کنن، و باید با اسم از نظر جنسیت و تعداد کاملاً جور باشن. «جنسیت و تعداد» رو خوب یاد بگیر!

Grammar Rule in 30 Seconds

Use 'الذي' for masculine and 'التي' for feminine to connect nouns to descriptions.

  • Use الذي (alladhi) for masculine singular nouns: الرجل الذي يقرأ (The man who reads).
  • Use التي (allati) for feminine singular nouns: المرأة التي تكتب (The woman who writes).
  • Relative pronouns must agree with the gender of the noun they describe.
Noun + (الذي/التي) + Verb/Description

مرور کلی

### Overview
زبان عربی، همانند بسیاری از زبان‌های دیگر، نیازمند ابزارهای دقیقی برای اتصال ایده‌ها و گسترش جملات است. زمانی که می‌خواهید مشخص کنید دقیقاً درباره چه کسی یا چه چیزی صحبت می‌کنید، از «اسم‌های موصول» (الأسماء الموصولة) استفاده می‌کنید. این کلمات مانند پل‌هایی عمل می‌کنند که یک اسم (مرجع) را به یک جمله توصیفی (جمله صله) متصل می‌کنند تا اطلاعات بیشتری درباره آن اسم به شنونده بدهند.
بدون این ابزارها، جملات شما تکه‌تکه و فاقد انسجام خواهند بود. برای مثال، تفاوت این دو جمله را در نظر بگیرید: «من مرد را دیدم. مرد کتاب می‌خواند.» در مقابل: «من مردی را دیدم که کتاب می‌خواند.» جمله دوم بسیار طبیعی‌تر و پیوسته‌تر است.
در زبان فارسی، ما برای این منظور از واژه «که» استفاده می‌کنیم. «که» در فارسی بسیار منعطف است و برای انسان، اشیاء، مفرد و جمع به یک شکل به کار می‌رود. اما در زبان عربی، برخلاف فارسی، اسم موصول باید دقیقاً با اسم پیش از خود (مرجع) از نظر «جنسیت» (مذکر یا مؤنث) و «تعداد» (مفرد، مثنی، جمع) مطابقت داشته باشد.
این یک تفاوت بنیادین است. برای شما که فارسی‌زبان هستید، این موضوع ممکن است در ابتدا کمی پیچیده به نظر برسد، اما با تمرین متوجه می‌شوید که این دقت، باعث شفافیت بیشتر در جملات می‌شود. برای سطح مقدماتی (A1)، تمرکز ما بر روی دو کلمه الذي (برای مذکر) و التي (برای مؤنث) است.
یادگیری این دو کلمه، کلید اصلی برای توصیف دقیق افراد و اشیاء در مکالمات روزمره عربی است.
### How This Grammar Works
درک اسم‌های موصول در عربی بر پایه دو اصل کلیدی استوار است: «مطابقت» و «معرفه بودن». در فارسی، ما فقط می‌گوییم «کسی که...» یا «چیزی که...»، اما در عربی باید به جنسیت آن اسم دقت کنید.
اولین اصل، «قاعده مطابقت» (قاعدة المطابقة) است. شما باید بدانید اسمی که می‌خواهید توصیف کنید، مذکر است یا مؤنث.
  • اگر اسم شما مذکر مفرد باشد، از الذي استفاده می‌کنید. مثلاً: الرجل الذي يعمل في المكتب (مردی که در دفتر کار می‌کند). در اینجا الرجل مذکر است.
  • اگر اسم شما مؤنث مفرد باشد (معمولاً با ة در پایان)، از التي استفاده می‌کنید. مثلاً: السيارة التي اشتريتها (ماشینی که خریدم). در اینجا السيارة مؤنث است.
دومین اصل، «شرط معرفه بودن» است. در عربی، وقتی از الذي یا التي استفاده می‌کنید، اسمی که قبل از آن می‌آید باید «معرفه» باشد (یعنی با ال شروع شود یا اسم خاص باشد). در فارسی ما می‌گوییم «مردی که...» که «مردی» نکره است، اما در عربی اگر بخواهید از اسم موصول استفاده کنید، باید بگویید «آن مردی که...».
اگر اسم شما نکره باشد (بدون ال)، عرب‌ها ساختار دیگری را به کار می‌برند و از اسم موصول استفاده نمی‌کنند.
نکته سوم و بسیار مهم، «ضمیر عائد» است. در هر جمله موصولی، باید ضمیری وجود داشته باشد که به اسم قبلی برگردد. در فارسی ما گاهی این ضمیر را حذف می‌کنیم، اما در عربی این ضمیر (که می‌تواند متصل به فعل یا حرف جر باشد) باید وجود داشته باشد.
مثلاً در جمله البيت الذي اشتريته واسع، آن ـه در انتهای اشتريته همان ضمیر عائدی است که به البيت برمی‌گردد. اگر این ضمیر نباشد، جمله از نظر دستوری ناقص است.
### Formation Pattern
ساختن جمله با این کلمات بسیار قاعده‌مند است. ابتدا اسم معرفه را می‌آورید، سپس اسم موصول مناسب، و در نهایت جمله‌ای که ضمیر بازگشت‌دهنده دارد.
| نوع اسم (مرجع) | اسم موصول | مثال فارسی | مثال عربی |
|---|---|---|---|
| مذکر مفرد | الذي | مردی که می‌خواند | الرجل الذي يقرأ |
| مؤنث مفرد | التي | زنی که می‌خواند | المرأة التي تقرأ |
| مذکر مفرد | الذي | کتابی که خریدم | الكتاب الذي اشتريته |
| مؤنث مفرد | التي | خانه‌ای که دیدم | الدار التي رأيتها |
همان‌طور که می‌بینید، در مثال‌های آخر، ضمیر ـه و ـها به کتاب و خانه برمی‌گردند. این همان «ضمیر عائد» است که در بخش قبل توضیح دادیم.
### When To Use It
شما از الذي و التي در هر موقعیتی استفاده می‌کنید که نیاز دارید یک اسم را با یک صفت یا فعل توصیف کنید.
  1. 1شناسایی افراد: مثلاً در محیط کار می‌خواهید بگویید: «او همان مدیری است که به ما کمک کرد.» -> هو المدير الذي ساعدنا.
  2. 2توصیف اشیاء: وقتی می‌خواهید درباره خرید آنلاین صحبت کنید: «این همان گوشی است که می‌خواستم.» -> هذا هو الهاتف الذي أردتُه.
  3. 3بیان مکان‌ها: «این همان رستورانی است که در آن غذا خوردیم.» -> هذا هو المطعم الذي أكلنا فيه.
در واقع، هر زمان که در فارسی از «که» برای توصیف استفاده می‌کنید، در عربی باید به جنسیت آن اسم دقت کرده و از الذي یا التي استفاده کنید. این کار به جملات شما نظم و دقت می‌دهد و باعث می‌شود شنونده عرب‌زبان دقیقاً متوجه شود منظور شما کدام شخص یا شیء خاص است.
### Common Mistakes
  1. 1عدم تطابق جنسیت: فارسی‌زبانان به دلیل اینکه در فارسی جنسیت دستوری نداریم (واژه «که» برای همه یکسان است)، اغلب فراموش می‌کنند که بین الذي و التي تفاوت قائل شوند. مثلاً می‌گویند السيارة الذي... که غلط است چون السيارة مؤنث است.
  2. 2فراموش کردن ضمیر عائد: در فارسی ما می‌گوییم «کتابی که خریدم»، اما در عربی اگر نگویید «کتابی که خریدم-ش» (اشتريتُه)، جمله ناقص است. فارسی‌زبانان اغلب این ضمیر متصل را فراموش می‌کنند.
  3. 3استفاده از اسم موصول برای اسم نکره: فارسی‌زبانان تمایل دارند بگویند «مردی که...» (رجلٌ الذي...) که در عربی اشتباه است. اسم موصول فقط برای اسامی معرفه (دارای ال) به کار می‌رود.
### Contrast With Similar Patterns
در فارسی، ما ساختارهای متفاوتی برای صفت‌سازی داریم که با عربی متفاوت است.
| ویژگی | فارسی | عربی |
|---|---|---|
| تطابق جنسیت | ندارد (که) | دارد (الذي/التي) |
| ضمیر عائد | اختیاری/حذفی | اجباری |
| معرفه/نکره | برای هر دو استفاده می‌شود | فقط برای معرفه |
در فارسی می‌گوییم «کتابی که روی میز است»، اما در عربی باید دقیقاً مشخص کنید کتاب مذکر است یا مؤنث و حتماً ضمیر بازگشت‌دهنده را در جمله لحاظ کنید.
### Quick FAQ
  1. 1آیا می‌توانم همیشه از الذي استفاده کنم؟ خیر، باید به جنسیت اسم قبل از آن توجه کنید. اگر اسم مؤنث است، حتماً باید التي باشد.
  2. 2ضمیر عائد چیست؟ ضمیری است که به اسم اصلی برمی‌گردد تا رابطه جمله توصیفی با اسم اصلی حفظ شود. مثل «ـه» در «خریدمش».
  3. 3اگر اسم من معرفه نباشد چه کنم؟ در این صورت اسم موصول را حذف می‌کنید و صفت را مستقیم به اسم می‌چسبانید یا جمله را به شکل دیگری بازنویسی می‌کنید.
  4. 4آیا برای جمع هم همین قوانین است؟ در سطح A1 تمرکز ما بر مفرد است، اما در سطوح بالاتر یاد می‌گیرید که برای جمع نیز اشکال خاص خودشان وجود دارد.

Relative Pronoun Gender Agreement

Gender Pronoun Arabic Example
Masculine
Singular
الذي
الرجل الذي
Feminine
Singular
التي
المرأة التي

Meanings

Relative pronouns connect a noun to a clause that describes it, functioning like 'who', 'which', or 'that' in English.

1

Masculine Singular

Used for masculine singular nouns.

“الولد الذي يلعب”

“الطالب الذي يدرس”

2

Feminine Singular

Used for feminine singular nouns.

“البنت التي تلعب”

“الطالبة التي تدرس”

Reference Table

Reference table for ضمایر موصول در عربی: که (الذی، التی)
جنسیت/تعداد ضمیر عربی معادل انگلیسی مثال
مذکر مفرد
الذي
Who / Which / That
الولد الذي
مؤنث مفرد
التي
Who / Which / That
البنت التي
مذکر مثنی
اللذان
The two who
الرجلان اللذان
مؤنث مثنی
اللتان
The two who
البنتان اللتان
مذکر جمع
الذين
Those who
الطلاب الذين
مؤنث جمع
اللاتي
Those who
النساء اللاتي

طیف رسمیت

رسمی
الرجل الذي يقف هناك.

الرجل الذي يقف هناك. (Describing someone.)

خنثی
الرجل الذي يقف هناك.

الرجل الذي يقف هناك. (Describing someone.)

غیر رسمی
الزلمة اللي واقف هناك.

الزلمة اللي واقف هناك. (Describing someone.)

عامیانه
الزلمة اللي واقف هون.

الزلمة اللي واقف هون. (Describing someone.)

Relative Pronoun Connections

Noun

Masculine

  • الذي who/that

Feminine

  • التي who/that

مثال‌ها بر اساس سطح

1

الولد الذي يلعب

The boy who plays

2

البنت التي تدرس

The girl who studies

3

هذا هو البيت الذي أسكن فيه

This is the house that I live in

4

السيارة التي أحبها

The car that I love

1

الرجل الذي قابلته لطيف

The man whom I met is kind

2

القصة التي قرأتها ممتعة

The story that I read is interesting

3

الطالب الذي نجح في الامتحان

The student who passed the exam

4

الشركة التي أعمل فيها كبيرة

The company that I work in is big

1

الأشياء التي اشتريتها من السوق

The things that I bought from the market

2

المعلم الذي شرح الدرس غائب

The teacher who explained the lesson is absent

3

المدينة التي ولدت فيها جميلة

The city where I was born is beautiful

4

القرار الذي اتخذته كان صعباً

The decision that I made was difficult

1

المشروع الذي أديره يتطلب وقتاً

The project that I manage requires time

2

النظرية التي اقترحها العالم صحيحة

The theory that the scientist proposed is correct

3

الرسالة التي أرسلتها لم تصل

The message that I sent did not arrive

4

اللاعب الذي سجل الهدف هو الأفضل

The player who scored the goal is the best

1

السياسات التي تتبعها الحكومة فعالة

The policies that the government follows are effective

2

الكاتب الذي أثر فيّ كثيراً هو نجيب محفوظ

The writer who influenced me a lot is Naguib Mahfouz

3

الفرص التي تتاح لنا نادرة

The opportunities that are available to us are rare

4

الرجل الذي لا يخطئ لا يتعلم

The man who does not make mistakes does not learn

1

المبادئ التي تأسست عليها الشركة

The principles upon which the company was founded

2

اللحظة التي أدركت فيها الحقيقة

The moment in which I realized the truth

3

العبقري الذي غير مجرى التاريخ

The genius who changed the course of history

4

الظروف التي أدت إلى هذا الوضع

The circumstances that led to this situation

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Arabic Relative Pronouns: Who, Which, That (الذي، التي) در مقابل الذي vs هذا

Learners mix up the demonstrative 'this' with the relative 'that'.

Arabic Relative Pronouns: Who, Which, That (الذي، التي) در مقابل الذي vs الذين

Learners use singular for plural.

Arabic Relative Pronouns: Who, Which, That (الذي، التي) در مقابل التي vs اللواتي

Learners use singular for plural.

اشتباهات رایج

الولد التي يلعب

الولد الذي يلعب

Gender mismatch: 'الولد' is masculine.

البنت الذي تدرس

البنت التي تدرس

Gender mismatch: 'البنت' is feminine.

الرجل يلعب

الرجل الذي يلعب

Missing the relative pronoun.

الذي رجل

الرجل الذي

Wrong word order.

السيارات الذي اشتريتها

السيارات التي اشتريتها

Non-human plurals are treated as feminine singular.

هذا هو الذي كتاب

هذا هو الكتاب الذي

Word order error.

التي ولد

الولد الذي

Incorrect pronoun usage.

الناس الذي ذهبوا

الناس الذين ذهبوا

Need plural pronoun for human plural.

التي ذهب

التي ذهبت

Verb must also agree with gender.

الذي هي ذهبت

التي ذهبت

Redundant pronoun.

الذي أدركته

التي أدركتها

Agreement with the object.

الذي في البيت

الذي هو في البيت

Need to clarify the clause.

التي رأيت

التي رأيتها

Need the resumptive pronoun.

الگوهای جمله‌سازی

هذا هو ___ الذي ___

هذه هي ___ التي ___

أحب ___ الذي ___

هذا هو المكان الذي ___

Real World Usage

Social Media constant

الصورة التي نشرتها جميلة

Texting very common

الخبر اللي سمعته صحيح

Job Interview common

المشروع الذي أدرته كان ناجحاً

Travel common

الفندق الذي حجزته مريح

Food Delivery common

الطلب الذي وصل بارد

News Report constant

القرار الذي اتخذته الحكومة

💡

ضمیرِ 'پنهان'

عربی معمولاً یک ضمیر کوچک رو بعداً تو جمله میاره که دوباره به اسم اصلی اشاره می‌کنه. فکر کن می‌خوای بگی 'کتابی که من آن را خواندم'. اینجوریه: «الكتاب الذي قرأته.» (کتابی که آن را خواندم.)
⚠️

حتماً باید 'ال' داشته باشه!

«الذي» یا «التي» رو هرگز وقتی اسم «ال» (شناخته شده) نداره، استفاده نکن. اگه اسمت «ال» نداشت، این کلمه‌ها رو کلاً حذف کن! مثل اینکه بگی: «رجلٌ ينام.» (مردی می‌خوابد.)
🎯

ترفندِ جمع‌های غیرانسانی

برای چیزهای جمع که انسان نیستن (مثل ماشین‌ها، کتاب‌ها یا شهرها)، همیشه «التي» رو به کار ببر. عربی این جمع‌ها رو مثل یک چیزِ مفردِ مؤنث می‌بینه. مثلاً: «السيارات التي اشتريتها.» (ماشین‌هایی که خریدم.)

Smart Tips

Always check the gender of the noun first.

الولد التي يركض الولد الذي يركض

Treat them as feminine singular.

الكتب الذين قرأتها الكتب التي قرأتها

Use the full forms (الذي/التي) instead of the dialectal (اللي).

الرجل اللي ذهب الرجل الذي ذهب

If you forget the gender, use 'اللي' as a safe bet in conversation.

الرجل الذي... (stuttering) الرجل اللي...

تلفظ

al-la-dhi

الذي

Pronounced 'alladhi'. The 'dh' is a soft th sound.

al-la-ti

التي

Pronounced 'allati'. The 't' is a standard t sound.

Statement

الرجل الذي يقرأ ↘

Falling intonation at the end of the sentence.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'الذي' as a single 'l' for a single man, and 'التي' as two 'l's for a lady.

تداعی تصویری

Imagine a bridge. On the left side is a person, on the right is an action. The bridge is labeled 'الذي' for a man and 'التي' for a woman.

Rhyme

For the man, use الذي, for the lady, use التي.

Story

Ali is a boy who loves soccer. He is 'الولد الذي يلعب'. His sister Sara is a girl who loves reading. She is 'البنت التي تقرأ'. They are both happy.

شبکه واژگان

الذيالتياسمموصولجملةوصف

چالش

Write 5 sentences describing your family members using 'الذي' or 'التي'.

نکات فرهنگی

In Levantine dialects, 'اللي' (illi) is used for both masculine and feminine.

Similar to Levantine, 'اللي' is the standard connector.

Standard 'الذي' and 'التي' are often used in formal settings.

These pronouns evolved from demonstrative roots in Proto-Semitic.

شروع‌کننده‌های مکالمه

من هو الصديق الذي تحبه؟

ما هو الكتاب الذي تقرأه الآن؟

هل تعرف الشخص الذي يتحدث العربية؟

ما هي المدينة التي تحلم بزيارتها؟

موضوعات نگارش

اكتب عن صديقك المفضل.
اكتب عن فيلم شاهدته مؤخراً.
اكتب عن مكان تحب الذهاب إليه.
اكتب عن قرار غير حياتك.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو با ضمیر موصولی درست پر کن.

البيت ___ أسكن فيه كبير.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي
«البيت» (خانه) مذکر مفرد هست، پس «الذي» لازم داره.
کدوم جمله از نظر گرامری درسته؟ چند گزینه‌ای

جمله درست برای 'دختری که درس می‌خواند' رو انتخاب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: البنت التي تدرس
«البنت» (دختر) مؤنث مفرد هست، پس باید از «التي» استفاده بشه.
اشتباه رو پیدا کن و درستش کن. Error Correction

Find and fix the mistake:

القهوة الذي شربتها لذيذة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: القهوة التي شربتها لذيذة.
«القهوة» (قهوه) مؤنثه، پس به «التي» نیاز داره، نه «الذي».

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the blank.

الولد ___ يلعب.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي
Masculine singular.
Choose the correct pronoun. چند گزینه‌ای

البنت ___ تدرس.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: التي
Feminine singular.
Correct the sentence. Error Correction

Find and fix the mistake:

الرجل التي يقرأ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الرجل الذي يقرأ
Gender agreement.
Change to feminine. Sentence Transformation

الولد الذي يكتب.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: البنت التي تكتب
Gender agreement.
Match the noun to the pronoun. جفت کردن

السيارة -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: التي
Feminine noun.
Order the words. Sentence Building

الذي / يقرأ / الكتاب / هو / هذا

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: هذا هو الكتاب الذي يقرأ
Correct order.
Select the correct pronoun for plural objects. چند گزینه‌ای

الكتب ___ اشتريتها.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: التي
Non-human plural.
Fill in the blank.

الرجل ___ قابلته.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي
Masculine singular.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
جای خالی رو پر کن. پر کردن جای خالی

الكتاب ___ اشتريته مفيد.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي
ضمیر درست برای گروه جمع مردان رو انتخاب کن. چند گزینه‌ای

المعلمون ___ يعملون هنا.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذين
جمله 'ماشینی که اینجاست' رو ترجمه کن. ترجمه

The car that is here.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: السيارة التي هنا
ناسازگاری جنسیت رو اصلاح کن. Error Correction

هذا هو الهاتف التي أحبه.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: هذا هو الهاتف الذي أحبه.
اسم رو به ضمیر موصولی‌اش وصل کن. جفت کردن

به درستی جور کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الولد : الذي
برای گفتن 'پسری که بازی کرد' دوباره مرتب کن. Sentence Reorder

لعب / الذي / الولد

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الولد الذي لعب
چک کردن مثنی مؤنث. پر کردن جای خالی

القطتان ___ في الحديقة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اللتان
قانون جمع غیرانسانی رو تشخیص بده. چند گزینه‌ای

The books that... (الكتب ___)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: التي
شناخته بودن اسم رو بررسی کن. Error Correction

رأيت ولد الذي يلعب.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: رأيت الولد الذي يلعب.
جای خالی رو پر کن. پر کردن جای خالی

صديقي ___ يسكن في دبي.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي

Score: /10

سوالات متداول (8)

الذي is for masculine singular nouns, and التي is for feminine singular nouns.

Yes, they are used for both people and objects.

Plural objects are treated as feminine singular, so use التي.

In dialects, people often use 'اللي' for everything.

Whenever you need to add a descriptive clause to a noun.

Yes, it is a gender agreement error.

Demonstratives point to things; relative pronouns connect them to descriptions.

Yes, there are plural forms like الذين and اللواتي, but start with the singulars.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish low

que

Arabic is gender-sensitive.

French low

qui/que

Arabic uses gender agreement.

German moderate

der/die/das

German has case endings.

Japanese none

no

Word order is reversed.

Chinese none

de

Arabic is inflected.

English low

who/that

Gender agreement.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!