مجهول در هندی: افعال بدون فاعل (Verb + जाना)
Grammar Rule in 30 Seconds
Use the passive voice when the action matters more than the person doing it by adding 'jana' to the verb root.
- Take the perfective participle of the main verb (e.g., 'kiya').
- Add the appropriate form of 'jana' (to go) to match the subject.
- The subject of the passive sentence is the object of the active sentence.
مرور کلی
जाना (به معنای رفتن) نقش اصلی را در نشان دادن زمان و مطابقت با مفعول (که حالا فاعلِ جمله مجهول شده است) ایفا میکند.जाना در حالت عادی به معنای «رفتن» است، اما در اینجا فقط نقش یک «نشانه مجهولساز» را دارد. در هندی، این ساختار در متون رسمی، گزارشهای خبری، دستورالعملها و زمانی که میخواهیم از مسئولیت مستقیم شانه خالی کنیم (مثلاً: «اشتباهی رخ داد» به جای «من اشتباه کردم») بسیار کاربرد دارد. تسلط بر این مبحث، تفاوت بین یک سطح مبتدی و یک سطح متوسط (B1) را در مهارتهای گفتاری و نوشتاری شما ایجاد میکند.मिठाई (شیرینی - مؤنث) باشد، فعل باید مؤنث شود. اگر مفعول आम (انبه - مذکر) باشد، فعل باید مذکر شود.जाना در اینجا تمام بار زمانی (حال، گذشته، آینده) و توافق با فاعل جدید را به دوش میکشد. این دقیقاً مشابه ساختار مجهول در زبانهای هندواروپایی است، اما با این تفاوت که در فارسی ما فقط با «شدن» سر و کار داریم، در حالی که در هندی با یک سیستم دقیقِ «توافقِ اسم و فعل» روبرو هستیم. این ساختار نه تنها فعل را مجهول میکند، بلکه آن را «ناگذر» (Intransitive) نیز میسازد.ना و اضافه کردن आ/ई/ए/ईं)؛ ۲. صرف فعل जाना بر اساس زمان جمله و جنسیت/تعداد مفعول.लिखा जाता है | लिखी जाती है | लिखे जाते हैं | लिखी जाती हैं |लिखा गया | लिखी गई | लिखे गए | लिखी गईं |लिखा जाएगा | लिखी जाएगी | लिखे जाएँगे | लिखी जाएँगी |आम खाया जाता है (انبه خورده میشود - مذکر مفرد) در مقابل मिठाई खाई जाती है (شیرینی خورده میشود - مؤنث مفرد).फॉर्म जमा किया जाएगा (فرم تحویل داده خواهد شد). در اینجا نیازی نیست بگوییم چه کسی فرم را میگیرد، بلکه خودِ «فرم» اهمیت دارد.मुझसे चला नहीं जाता (از من راه رفتن انجام نمیشود / نمیتوانم راه بروم). این استفاده از से (توسط/از) به همراه فعل مجهول، یکی از ویژگیهای بسیار طبیعی و بومی زبان هندی است که در فارسی معادل مستقیمِ ساختاری ندارد.- 1عدم تطابق جنسیت: فارسیزبانان به دلیل اینکه در فارسی جنسیت دستوری نداریم، اغلب فراموش میکنند که فعل مجهول در هندی باید با مفعولِ جمله (که حالا فاعل شده) مطابقت کند. مثال غلط:
किताब लिखा गया(باید باشد:किताब लिखी गईچون کتاب مؤنث است). - 2استفاده از فاعل در جملات مجهول: گاهی اوقات فارسیزبانان سعی میکنند فاعل را با ساختار
ने(که مخصوص زمان گذشته است) در جمله مجهول بیاورند. در هندی، در جملات مجهول، فاعلِ اصلی (اگر ذکر شود) باید باके द्वाराبیاید، نه باने. - 3اشتباه گرفتن با فعل لازم: برخی فکر میکنند
जानाهمیشه به معنای «رفتن» است و در ترجمه، معنای مجهول را گم میکنند. باید به خاطر داشته باشید که وقتیजानाبعد از یک اسم مفعول میآید، معنای «رفتن» کاملاً حذف میشود.
जाना | فعل «شدن» |से + مجهول) | ندارد (ترکیبی) |के द्वारा | «توسط» یا «از سوی» |- 1آیا همیشه باید فاعل را ذکر کنیم؟ خیر، در اکثر جملات مجهول هندی، فاعل حذف میشود تا تمرکز بر عمل باشد.
- 2آیا این ساختار در محاوره هم استفاده میشود؟ بله، به خصوص برای بیان ناتوانی (مانند
मुझसे खाया नहीं जाता) بسیار رایج است. - 3تفاوت
गयाوजाता हैچیست؟गयाبرای زمان گذشته (انجام شد) وजाता हैبرای زمان حال (انجام میشود) به کار میرود.
Passive Voice Formation
| Tense | Structure | Example |
|---|---|---|
|
Past
|
Participle + gaya/gayi
|
Kaam kiya gaya
|
|
Present
|
Participle + jata hai
|
Kaam kiya jata hai
|
|
Future
|
Participle + jayega
|
Kaam kiya jayega
|
|
Continuous
|
Participle + ja raha hai
|
Kaam kiya ja raha hai
|
|
Perfect
|
Participle + gaya hai
|
Kaam kiya gaya hai
|
|
Modal
|
Participle + jana chahiye
|
Kaam kiya jana chahiye
|
Meanings
The passive voice is used when the agent (doer) is unknown, irrelevant, or when you want to emphasize the object receiving the action.
Agentless Action
Focusing on the result of an action without mentioning who performed it.
“खाना बनाया गया।”
“पत्र लिखा गया।”
Inability/Difficulty
Expressing that an action cannot be performed (often with 'se').
“मुझसे चला नहीं जाता।”
“उससे यह काम नहीं किया जाता।”
Reference Table
| زمان | ساختار | مثال (مفعول مذکر) | ترجمه |
|---|---|---|---|
|
حال ساده
|
Participle + जाता है
|
काम किया जाता है
|
کار انجام میشود
|
|
حال استمراری
|
Participle + जा रहा है
|
पत्र लिखा जा रहा है
|
نامه در حال نوشته شدن است
|
|
گذشته ساده
|
Participle + गया
|
खाना खाया गया
|
غذا خورده شد
|
|
گذشته استمراری
|
Participle + जा रहा था
|
घर बनाया जा रहा था
|
خانه در حال ساخته شدن بود
|
|
آینده ساده
|
Participle + जाएगा
|
पुरस्कार दिया जाएगा
|
جایزه داده خواهد شد
|
|
ناتوانی (منفی)
|
से + Participle + नहीं जाता
|
मुझसे बोला नहीं जाता
|
نمیتوانم صحبت کنم
|
طیف رسمیت
कार्य पूर्ण किया गया। (Work completion)
काम किया गया। (Work completion)
काम हो गया। (Work completion)
काम निपट गया। (Work completion)
فعلهای مجهول کلیدی در هندی
ارتباطات
- कहा जाना گفته شدن
- लिखा जाना نوشته شدن
فعالیتها
- किया जाना انجام شدن
- भेजा जाना فرستاده شدن
معلوم در مقابل مجهول
چطور مجهول هندی بسازیم؟
آیا مفعول مذکر است؟
فعل کمکی 'Jaana' اضافه شود؟
کاربردهای حالت مجهول
رسمی/اخبار
- • अपराधी पकड़ा गया
- • घोषणा की गई
ناتوانی
- • मुझसे चला नहीं जाता
- • मुझसे पढ़ा नहीं गया
مثالها بر اساس سطح
काम किया गया।
The work was done.
खाना खाया गया।
The food was eaten.
पानी पिया गया।
The water was drunk.
किताब पढ़ी गई।
The book was read.
क्या पत्र भेजा गया?
Was the letter sent?
यह काम नहीं किया गया।
This work was not done.
क्या फिल्म देखी गई?
Was the movie watched?
सफाई नहीं की गई।
The cleaning was not done.
मुझसे यह नहीं सहा जाता।
I cannot bear this.
यहाँ हिंदी बोली जाती है।
Hindi is spoken here.
कल बैठक आयोजित की जाएगी।
The meeting will be organized tomorrow.
क्या आपसे यह काम हो पाएगा?
Will you be able to do this work?
इस समस्या पर विचार किया जाना चाहिए।
This problem should be considered.
उसे सभा में आमंत्रित किया गया था।
He was invited to the meeting.
नियमों का पालन किया जाना अनिवार्य है।
Following the rules is mandatory.
यह निर्णय जनता द्वारा लिया गया।
This decision was taken by the public.
ऐतिहासिक इमारतों का संरक्षण किया जाना अत्यंत आवश्यक है।
The conservation of historical buildings is extremely necessary.
प्रस्ताव को सर्वसम्मति से स्वीकार कर लिया गया।
The proposal was accepted unanimously.
उसे उसके पद से हटा दिया गया।
He was removed from his position.
इस विषय पर शोध किया जा रहा है।
Research is being conducted on this topic.
साहित्यिक कृतियों का विश्लेषण करते समय निष्पक्षता बरती जानी चाहिए।
Objectivity should be maintained while analyzing literary works.
अतीत की गलतियों को दोहराया न जाए, यह सुनिश्चित किया जाना चाहिए।
It should be ensured that mistakes of the past are not repeated.
उसकी बातों को गंभीरता से लिया गया।
His words were taken seriously.
परंपराओं का निर्वहन पीढ़ियों से किया जाता रहा है।
Traditions have been carried out for generations.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners confuse 'Kaam ho gaya' (The work happened) with 'Kaam kiya gaya' (The work was done).
Learners try to use 'ne' in passive sentences.
Confusing passive with reflexive actions.
اشتباهات رایج
Maine kaam kiya gaya.
Kaam kiya gaya.
Kaam kiya hai.
Kaam kiya gaya hai.
Kaam ki gayi.
Kaam kiya gaya.
Kaam gaya kiya.
Kaam kiya gaya.
Kaam nahi kiya.
Kaam nahi kiya gaya.
Kya kaam kiya?
Kya kaam kiya gaya?
Kaam kiya jata.
Kaam kiya gaya.
Mujhe kaam kiya gaya.
Mujhse kaam kiya gaya.
Kaam kiya jana hai.
Kaam kiya jana chahiye.
Kaam ho gaya.
Kaam kiya gaya.
Kaam kiya gaya tha.
Kaam kiya gaya.
Kaam kiya ja raha tha.
Kaam kiya ja raha hai.
Kaam kiya jana padega.
Kaam kiya jana hai.
الگوهای جملهسازی
___ (Object) ___ (Verb) gaya.
Kya ___ (Object) ___ (Verb) gaya?
___ (Object) ___ (Verb) jana chahiye.
Mujhse ___ (Verb) nahi jata.
Real World Usage
दोषियों को गिरफ्तार किया गया।
मुझे इस पद के लिए चुना गया।
फोटो पोस्ट की गई।
ऑर्डर तैयार किया जा रहा है।
टिकट बुक किया गया है।
मैसेज भेजा गया।
مفعول پادشاهه!
اشتباه نگیری!
بهونهگیرِ حرفهای!
Smart Tips
Use passive voice to sound objective.
Use passive to avoid guessing.
Passive is perfect for step-by-step guides.
Use 'se' + passive for inability.
تلفظ
Jana
The 'j' is soft, like 'jump'. The 'a' is long.
Statement
Kaam kiya gaya ↘
Falling intonation for finality.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'Jana' as a taxi that takes the action to the object.
تداعی تصویری
Imagine a letter floating in the air with no one holding it—it's just 'being written' by the wind.
Rhyme
When the doer is out of sight, use 'jana' to make it right.
Story
The king ordered a feast. The food was cooked (khana banaya gaya). The guests were invited (mehman bulaye gaye). The music was played (sangeet bajaya gaya). The king never touched a pan!
شبکه واژگان
چالش
Write 5 sentences about your day using only passive voice.
نکات فرهنگی
Passive voice is preferred in official documents to sound neutral.
People often use 'ho gaya' instead of passive to sound more natural.
Passive is standard for reporting events.
The passive construction in Hindi evolved from Sanskrit roots combined with the auxiliary 'ya' (to go).
شروعکنندههای مکالمه
क्या आज का काम पूरा किया गया?
क्या आपको लगता है कि नियम बदले जाने चाहिए?
क्या यहाँ हिंदी बोली जाती है?
क्या कल की बैठक आयोजित की गई थी?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesकाम ___ (karna) गया।
Find and fix the mistake:
Maine kaam kiya gaya.
Which is correct?
Ram ne kitab padhi.
Passive voice uses 'ne'.
A: Kya kaam hua? B: Haan, kaam ___.
gaya / kaam / kiya
Kaam ___ (karna) jayega.
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesकल छुट्टी ___ । (تعطیلی اعلام خواهد شد)
रहा / काम / है / किया / जा
نامه توسط راهول نوشته شد.
دروازه باز شد.
موارد زیر رو با هم ست کن:
کدوم جمله بیانگر ناتوانیه؟
सड़क ___ । (جاده در حال ساخته شدن است)
چای درست میشود.
کتاب خوانده شد.
जाएगा / सब / बताया / कुछ
Score: /10
سوالات متداول (8)
The 'ne' marker is only for active transitive verbs in the past tense. Passive voice changes the focus to the object, so the agent marker is dropped.
Yes, use 'kiya jata hai' for habitual passive actions.
No, it's actually considered more polite and objective in formal settings.
It depends on the gender of the object. 'Kitab' is feminine, so 'gayi'. 'Kaam' is masculine, so 'gaya'.
You can, but it sounds unnatural if used too much. Use it only when the agent is unknown or irrelevant.
'Hua' means 'happened' (intransitive), while 'gaya' is the auxiliary for passive (transitive).
It's used, but less than in formal writing. People prefer active voice for clarity.
Because it uses the verb 'jana' (to go) as the auxiliary marker.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Se + verb
Hindi uses a full auxiliary verb, Spanish uses a reflexive pronoun.
Être + participe passé
French uses 'être', Hindi uses 'jana'.
Werden + Partizip II
German has complex case endings, Hindi uses postpositions.
Verb-reru/rareru
Hindi uses a separate auxiliary word, Japanese uses a verb suffix.
Internal vowel change
Hindi is analytic (uses extra words), Arabic is synthetic (changes the word itself).
Bei (被)
Hindi uses an auxiliary verb, Chinese uses a preposition-like particle.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
انجام کارها توسط دیگران: افعال سببی دوم (-vana)
### Overview در زبان هندی، یادگیری ساختار «افعال سببی نوع دوم» (Second Causative Verbs) که با پسوند `-vānā` (`-वाना`) مش...
ممکن است مجبور شوم و شاید بتوانم: ترکیب افعال وجهی (सकنا، पड़ना، पाना)
### Overview در یادگیری زبان هندی در سطح پیشرفته (C1)، تسلط بر مفاهیم پیچیده وجهی (Modality) اهمیت حیاتی دارد. برای شما...
اتصال فعلها: خواستن، شروع کردن، اجازه دادن (Control & Raising)
Overview آیا تا به حال دقت کردهاید که در هندی، میتوانید آنقدر شدید پیتزا بخواهید که فعل «خواستن» به جای شما، با *پیتزا...
زنجیرهسازی افعال کمکی هندی: ترکیب چندین فعل کمکی با هم
### Overview تسلط بر زبان هندی در سطح C1 نیازمند درک عمیق سیستم افعال، بهویژه تعامل ظریف افعال کمکی (Auxiliary Verbs)...
ماتریس هینگلیش: استفاده از افعال انگلیسی در هندی (करना / होना)
Overview آیا تا به حال سعی کردهاید یک فیلم بالیوود را بدون زیرنویس تماشا کنید؟ احتمالاً متوجه شدهاید که نیمی از فعلها...
