بیان توانایی (Saknā): گفتن «توانستن» در هندی
saknā اضافه کنی و با جنسیت فاعل ست کنی تا مثل حرفهایها بگی «میتونم».
Grammar Rule in 30 Seconds
To say 'can' in Hindi, use the infinitive form of your main verb followed by the conjugated form of 'saknā'.
- Use the infinitive verb (ending in -nā) + saknā: 'Main jā saktā hūn' (I can go).
- Saknā conjugates based on the subject's gender and number: 'Ve jā sakte hain' (They can go).
- For negatives, place 'nahīn' before 'saknā': 'Main nahīn jā saktā' (I cannot go).
مرور کلی
सकना (saknā) استفاده میکنیم. اگر بخواهیم آن را با زبان مادری خودمان، فارسی، مقایسه کنیم، این فعل دقیقاً معادل «توانستن» است. در فارسی، ما از فعل «توانستن» به عنوان یک فعل کمکی استفاده میکنیم که صرف میشود و بعد از آن، فعل اصلی به صورت «بن مضارع» یا «مصدر» (بسته به ساختار) میآید.ना) بیاید و سپس فعل सकना صرف میشود. این تفاوت برای ما فارسیزبانان که عادت داریم بگوییم «من میتوانم بروم»، در هندی به صورت «من رفتن توانم» (به شکل ساختاری) در میآید.ने (ne) دارند، فعل सकना همیشه «ناگذر» (Intransitive) محسوب میشود. این یعنی حتی در زمان گذشته، هرگز نباید از ने استفاده کنید.सकना یک «فعل مرکب» (Compound Verb) است. در این ساختار، فعل اصلی به صورت «بن» (بدون ना) باقی میماند و تمام بار دستوری جمله - یعنی زمان، شخص، جنسیت و تعداد - بر دوش فعل کمکی सकना میافتد. در فارسی، ما میگوییم «من میتوانم بنویسم»؛ در اینجا «میتوانم» صرف شده و «بنویسم» هم به تبع آن صرف میشود.लिखना (likhnā - نوشتن) را در نظر بگیرید. بن آن लिख (likh) است.मैं लिख सकता हूँ (main likh saktā hūn). در اینجا लिख دستنخورده باقی مانده و सकता हूँ با فاعل «من» (مذکر) مطابقت یافته است. این تقسیم کار باعث میشود یادگیری آن بسیار منطقی باشد.सकना بسیار دقیق است.सकता به सकती تغییر میکند. این دقیقاً شبیه به ساختار «اسم فاعل» در برخی زبانهای دیگر است، اما در هندی بخشی از صرف فعل محسوب میشود. همچنین، به دلیل ناگذر بودن، فاعل همیشه در حالت فاعلی (Direct Case) باقی میماند.सकना به شرح زیر است:सकना] + [فعل کمکی زمانساز]जा (رفتن) در همه حالات ثابت است و فقط بخش دوم تغییر میکند. اگر فاعل مؤنث باشد، सकता به सकती تبدیل میشود. اگر فاعل جمع باشد، از सकते استفاده میکنیم.सकना در چهار موقعیت است: ۱. توانایی فیزیکی یا ذهنی: مثلاً वह तैर सकता है (او میتواند شنا کند). ۲.आज बारिश हो सकती है (امروز ممکن است باران ببارد). ۳. اجازه گرفتن یا دادن: در محیطهای نیمهرسمی، برای پرسیدن اجازه از सकना استفاده میکنیم، مثل क्या मैं यहाँ बैठ सकता हूँ? (آیا میتوانم اینجا بنشینم؟).हम कल मिल सकते हैं (ما میتوانیم فردا همدیگر را ببینیم). در فارسی، ما برای اجازه گرفتن معمولاً از «میشود» یا «میتوانم» استفاده میکنیم که کاملاً با کاربرد هندی آن همپوشانی دارد.आना (ānā) هم استفاده میشود، اما सकना برای بیان «توانستنِ کلی» در لحظه بسیار رایجتر و کاربردیتر است.- 1استفاده از مصدر به جای بن: فارسیزبانان گاهی فراموش میکنند
नाرا از انتهای فعل اصلی بردارند. مثلاً میگویندमैं खाना सकता हूँکه اشتباه است. علت این است که در ذهن ما «خوردن» یک واحد است، اما در هندی باید ریشه را جدا کنید:मैं खा सकता हूँ. - 2اضافه کردن
नेبه فاعل: چون در فارسی ما عادت داریم فاعل در زمان گذشته تغییر کند (در افعال گذرا)، زبانآموزان وسوسه میشوند بگویندमैंने जा सका. این غلط است چونसकनाناگذر است. - 3نادیده گرفتن تطابق جنسیت: در فارسی جنسیت دستوری نداریم، اما در هندی
सकनाباید با جنسیت فاعل مطابقت کند. فارسیزبانان اغلب فراموش میکنند که اگر فاعل زن است، باید ازसकतीاستفاده کنند.
सकना با ساختارهای دیگر در جدول زیر آمده است:सकना (توانستن) | पाना (موفق شدن به) | आना (بلد بودن) |सकना عمومیترین فعل برای توانستن است، در حالی که पाना بر نتیجه و आना بر دانش فنی تمرکز دارد.- 1آیا همیشه باید
हैرا در آخر جمله بیاوریم؟ خیر، در گفتار روزمره و بهویژه در جملات منفی، حذف کردن فعل کمکیहैبسیار رایج است. - 2آیا برای تمام ضمایر از
सकताاستفاده میشود؟ خیر، بسته به جنسیت و تعداد،सकता(مذکر مفرد)،सकती(مؤنث مفرد) وसकते(جمع یا محترمانه) تغییر میکند. - 3آیا
सकनाدر زمان گذشته نیاز بهनेدارد؟ خیر، این فعل همیشه ناگذر است و فاعل آن در حالت مستقیم باقی میماند. - 4تفاوت
सकनाباसकूँچیست؟सकूँشکل التزامی (Subjunctive) است که برای بیان احتمالات یا درخواستهای مؤدبانهتر در جملات پیچیدهتر به کار میرود.
Conjugation of Saknā
| Subject | Masculine Singular | Feminine Singular | Plural/Formal |
|---|---|---|---|
|
Main (I)
|
saktā hūn
|
saktī hūn
|
-
|
|
Tum (You-inf)
|
sakte ho
|
saktī ho
|
-
|
|
Vah/Yeh (He/She/It)
|
saktā hai
|
saktī hai
|
-
|
|
Hum (We)
|
-
|
-
|
sakte hain
|
|
Āp (You-form)
|
-
|
-
|
sakte hain
|
|
Ve/Ye (They)
|
-
|
-
|
sakte hain
|
Meanings
The verb 'saknā' acts as a modal auxiliary to express physical ability, permission, or possibility.
Physical Ability
Possessing the skill or physical capacity to perform an action.
“Main tair saktā hūn.”
“Kya tum likh sakte ho?”
Possibility
Indicating that something is likely or possible.
“Aaj bārish ho saktī hai.”
“Yah galat ho saktā hai.”
Permission
Asking for or granting permission.
“Kya main andar ā saktā hūn?”
“Tum jā sakte ho.”
Reference Table
| فاعل | ریشه فعل | شکل Saknā | ترجمه |
|---|---|---|---|
|
मैं (مذکر)
|
जा (ja)
|
सकता हूँ (saktā hūm)
|
من میتوانم بروم
|
|
मैं (مؤنث)
|
जा (ja)
|
सकتی हूँ (saktī hūm)
|
من میتوانم بروم
|
|
तुम (مذکر/مشترک)
|
कर (kar)
|
सकते हो (sakte ho)
|
تو میتوانی انجام دهی
|
|
वह (مذکر)
|
आ (ā)
|
सकता है (saktā hai)
|
او میتواند بیاید
|
|
वे (جمع)
|
देख (dekh)
|
सकते हैं (sakte haim)
|
آنها میتوانند ببینند
|
|
हम (جمع)
|
बोल (bol)
|
सकते हैं (sakte haim)
|
ما میتوانیم صحبت کنیم
|
|
आप (محترمانه)
|
पढ़ (paṛh)
|
सकते हैं (sakte haim)
|
شما میتوانید بخوانید
|
طیف رسمیت
Kyā main andar ā saktā hūn? (Entering a room)
Kyā main andar ā saktā hūn? (Entering a room)
Andar āūn? (Entering a room)
Andar āyūn kya? (Entering a room)
کاربردهای 'Saknā'
توانایی جسمی
- दौड़ना دویدن
- उठाنا بلند کردن
توانایی ذهنی
- पढ़ना خواندن
- बोलना صحبت کردن
اجازه گرفتن
- आना داخل شدن
- बैठना نشستن
Saknā در مقابل Ānā (توانستن در مقابل بلد بودن)
انتخاب 'توانستن' درست
آیا این یک مهارت یادگرفتنیه (مثل زبان یا ورزش)؟
آیا یک توانایی عمومی یا اجازه گرفتنه؟
صرف Saknā بر اساس فاعل
مفرد مذکر
- • मैं ... सकता हूँ
- • तू ... सकता है
- • वह ... सकता है
مفرد مؤنث
- • मैं ... सकती हूँ
- • तू ... सकती है
- • वह ... सकती है
جمع / محترمانه
- • हम ... सकते हैं
- • तुम ... सकते हो
- • आप ... सकते हैं
- • वे ... सकते हैं
مثالها بر اساس سطح
Main khā saktā hūn.
I can eat.
Vah jā saktī hai.
She can go.
Hum khel sakte hain.
We can play.
Tum likh sakte ho.
You can write.
Main nahīn ā saktā.
I cannot come.
Kyā tum sun sakte ho?
Can you hear?
Vah hindī bol saktī hai.
She can speak Hindi.
Kya main yah le saktā hūn?
Can I take this?
Aaj bārish ho saktī hai.
It might rain today.
Vah shāyad ā saktā hai.
He might come.
Kya āp merī madad kar sakte hain?
Can you help me?
Yah kām kal ho saktā hai.
This work can be done tomorrow.
Mujhe nahīn lagtā ki vah ā saktā hai.
I don't think he can come.
Agar tum chāho, to tum jā sakte ho.
If you want, you can go.
Yah itnā āshcharya-janak ho saktā hai.
This can be so surprising.
Kya hamen yahan ruknā chāhiye?
Can we stay here?
Vah itnī der tak kaise ruk saktā hai?
How can he stay for so long?
Is sthiti mein, hum kuch nahīn kar sakte.
In this situation, we can do nothing.
Kya yah sambhav ho saktā hai?
Can this be possible?
Vah itnā bura kaise ho saktā hai?
How can he be so bad?
Yadi vah samay par ā saktā, to sthiti alag hotī.
If he could have come on time, the situation would be different.
Kya main yah man saktā hūn ki tum taiyār ho?
Can I assume that you are ready?
Vah isse behtar kar saktā thā.
He could have done better than this.
Iska koi aur arth ho saktā hai?
Can this have any other meaning?
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both mean 'to be able to'.
Both are auxiliary verbs.
Tense confusion.
اشتباهات رایج
Main khātā saktā hūn
Main khā saktā hūn
Main jā saktī hūn (male speaker)
Main jā saktā hūn
Main saktā hūn jā
Main jā saktā hūn
Main nahīn saktā jā
Main nahīn jā saktā
Tum jā saktā ho
Tum jā sakte ho
Hum jā saktā hai
Hum jā sakte hain
Vah jā saktā
Vah jā saktā hai
Mujhe jā saktā hūn
Main jā saktā hūn
Main kar pānā hūn
Main kar saktā hūn
Vah ā saktā thā
Vah ā saktā hai
الگوهای جملهسازی
Main ___ saktā hūn.
Kyā tum ___ sakte ho?
Aaj ___ ho saktī hai.
Vah ___ saktā hai.
Real World Usage
Main ā saktā.
Main hindī bol saktā hūn.
Kyā āp madad kar sakte hain?
Kyā āp jaldi ā sakte hain?
Yah bahut achhā ho saktā hai!
Kyā main yah le saktā hūn?
قانون حذف nā
khānā saktā hūm، یه لحظه صبر کن! همیشه ریشه فعل رو بگو:
khā saktā hūm. فکر کن «nā» مثل پوست میوهست که باید بکنیش.
بدون ne در گذشته
ne استفاده نکن، حتی برای گذشته. Maim nahīm kar sakāدرسته.
Maine nahīm kar sakāیه اشتباه رایجه.
ادب و احترام
Saknā برای اجازه گرفتن خوبه، ولی اضافه کردن kṛpayā (لطفاً) مثل جمله Kyā āp kṛpayā merī madad kar sakte haim?تو رو خیلی باکلاستر نشون میده.
Smart Tips
Always check if the first verb is in the infinitive form.
Check your gender before choosing 'saktā' or 'saktī'.
Start with 'Kyā' to make it clear.
Use 'sakte hain' to show respect.
تلفظ
Saknā
The 'k' is aspirated. Pronounce it like 'suck-na'.
Question
Kyā tum jā sakte ho? ↗
Rising intonation at the end indicates a question.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Saknā sounds like 'suck-na' (like sucking a lemon) — if you can't suck a lemon, you don't have the ability!
تداعی تصویری
Imagine a person trying to lift a heavy box. They say 'Main uthā saktā hūn' (I can lift it) while flexing their muscles.
Rhyme
Verb with 'na', then add 'saknā', to show what you can do, it's really fun-a!
Story
Rahul wants to climb a mountain. He looks at the peak and says 'Main chaṛh saktā hūn' (I can climb). His friend asks 'Kyā tum thakoge?' (Will you get tired?). Rahul replies 'Nahīn, main nahīn thak saktā' (No, I cannot get tired).
شبکه واژگان
چالش
Write 5 sentences about things you can do today (e.g., I can cook, I can read).
نکات فرهنگی
In North India, 'saknā' is used very frequently in daily speech. It is polite to use 'sakte hain' even with friends to show respect.
In business settings, 'saknā' is used to frame requests as possibilities, which is considered very polite.
Younger speakers often drop the auxiliary 'hai' in very casual speech.
Derived from the Sanskrit root 'śak' (to be able).
شروعکنندههای مکالمه
Āp kyā kar sakte hain?
Kyā āp hindī bol sakte hain?
Kyā āp kal mil sakte hain?
Kyā yah sambhav hai?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesMain hindī bol ___ hūn.
Vah jā ___ hai.
Find and fix the mistake:
Main khātā saktā hūn.
saktā / main / hūn / jā
I can go.
Hum jā ___ hain.
Main (a), Vah (b), Hum (c)
A: Kyā tum ā sakte ho? B: ___
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesमदद / आप / क्या / सकते / हैं / कर / ?
I could not come.
हम अँग्रेज़ी ___ ।
Match the following:
Which is correct?
Maine nahi ja saka.
क्या आज बारिश ___ ?
सकता / वह / नहीं / दौड़ / है
You can see the video.
Choose the 'skill' sentence:
Score: /10
سوالات متداول (8)
Yes, it is the standard way to express ability.
No, it stays in the infinitive form.
Add 'nahīn' before 'saknā'.
It is neutral and used in all registers.
It is used for plural or formal subjects.
Yes, add 'thā' after 'saktā'.
Use 'saktī'.
Yes, it functions similarly.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Poder
Spanish conjugates the modal; Hindi conjugates the modal too.
Pouvoir
French has more complex conjugation.
Können
German modals are irregular.
Potential form
Hindi uses a separate auxiliary verb.
Istata'a
Arabic is a root-based language.
Néng
Chinese verbs do not conjugate.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
انجام کارها توسط دیگران: افعال سببی دوم (-vana)
### Overview در زبان هندی، یادگیری ساختار «افعال سببی نوع دوم» (Second Causative Verbs) که با پسوند `-vānā` (`-वाना`) مش...
ممکن است مجبور شوم و شاید بتوانم: ترکیب افعال وجهی (सकنا، पड़ना، पाना)
### Overview در یادگیری زبان هندی در سطح پیشرفته (C1)، تسلط بر مفاهیم پیچیده وجهی (Modality) اهمیت حیاتی دارد. برای شما...
اتصال فعلها: خواستن، شروع کردن، اجازه دادن (Control & Raising)
Overview آیا تا به حال دقت کردهاید که در هندی، میتوانید آنقدر شدید پیتزا بخواهید که فعل «خواستن» به جای شما، با *پیتزا...
زنجیرهسازی افعال کمکی هندی: ترکیب چندین فعل کمکی با هم
### Overview تسلط بر زبان هندی در سطح C1 نیازمند درک عمیق سیستم افعال، بهویژه تعامل ظریف افعال کمکی (Auxiliary Verbs)...
ماتریس هینگلیش: استفاده از افعال انگلیسی در هندی (करना / होना)
Overview آیا تا به حال سعی کردهاید یک فیلم بالیوود را بدون زیرنویس تماشا کنید؟ احتمالاً متوجه شدهاید که نیمی از فعلها...
