مصدهای مایل هندی: استفاده از افعال با 'ke liye'، 'se' و 'kā' (شکل -ne)
ke liye یا se) یا فعلهایی مثل lagnā و denā اومد، تهِ فعل رو از -nā به -ne تغییر بده.
Grammar Rule in 30 Seconds
When a verb is followed by a postposition like 'ke liye' or 'se', change the infinitive ending from -na to -ne.
- Change -na to -ne before any postposition (e.g., khana -> khane).
- Use 'ke liye' (for) to express purpose: 'padhne ke liye' (to study).
- Use 'se' (from/by) after verbs like 'darna' (to fear): 'girne se darna' (to fear falling).
مرور کلی
jānā است، اما ناگهان میشنوید مردم وسط جمله میگویند jāne؟ این اشتباه تایپی نیست. شما تازه با Oblique Infinitive (مصدر مایل) آشنا شدهاید.-nā استاندارد به -ne مایل تغییر دهد. این را مثل کد لباس برای فعلهایی بدانید که به «مهمانی حروف اضافه» میروند.این گرامر چطور کار میکنه
-nā ختم میشوند) مثل اسمهای مذکر رفتار میکنند. درست همانطور که اسم laṛkā (پسر) وقتی میگویید «به پسر» (laṛke ko) به laṛke تغییر میکند، فعلها هم دقیقاً همین تغییر را انجام میدهند. وقتی بعد از مصدر یک حرف اضافه میآید - یا برخی فعلهای کمکی خاص - صدای ā آخر به صدای e تغییر میکند.karne ke liye - برای انجام دادن)، توصیف (dekhne kā - ِدیدن)، یا وسیله (jāne se - با رفتن) استفاده کنید.
الگوی ساخت
-nā ختم میشود شروع کنید. مثال: bolnā (حرف زدن).
-nā آخر را به -ne تغییر دهید.
karnā (انجام دادن) ← karne
dekhnā (دیدن) ← dekhne
pīnā (نوشیدن) ← pīne
kā, ke, kī, ko, mẽ, se, par, یا tak را بپذیرد.
کی استفاده کنیم
- هدف (با
ke liyeیاko): وقتی کاری را *برای* یک عمل انجام میدهید. English sīkhne ke liye(برای یادگیری انگلیسی)Ma͠i milne āyā hū̃.(من برای ملاقات آمدهام.)- توصیف/مالکیت (با
kā/ke/kī): وقتی یک عمل اسمی را توصیف میکند. Gāne kā shauq(شوقِ آواز خواندن)Kām karne kā tarīqā(طرزِ کار کردن)- زمان (با
ke bād/se pahle): ترتیب رویدادها. Sone se pahle(قبل از خواب)Khāne ke bād(بعد از غذا)- قریبالوقوع بودن (با
vāleیاko): چیزی که قرار است اتفاق بیفتد. Train chhūṭne vālī hai.(قطار قرار است حرکت کند.)Vah jāne ko hai.(او قرار است برود.)- با افعال خاص:
lagnā(شروع کردن) وdenā(اجازه دادن) همیشه این تغییر را ایجاد میکنند. Vah rone lagī.(او شروع به گریه کرد.)Mujhe sone do.(بگذار بخوابم.)
اشتباهات رایج
- تکيه بر «استاندارد»: گفتن
jānā ke liyeبه جایjāne ke liye. این اشتباه است و گوشخراش. - اشتباه جنسیتی: اشتباه گرفتن
neمایل با جمع.Khāneاینجا به معنی «غذاها» نیست؛ فقط عمل مفرد خوردن در حالت مایل است. - تله
Cāhnā: فعلcāhnā(خواستن) خاص است. معمولاً-nāاستاندارد را با آن نگه میدارید:Ma͠i jānā cāhtā hū̃(من میخواهم بروم). شما *نمیگویید*Ma͠i jāne cāhtā hū̃. با این حال، افعال کمکی مثلlagnā(شروع کردن) بهneنیاز دارند (jāne lagā).
مقایسه با الگوهای مشابه
- مصدر مایل:
Aapko jāne kī zarūrat hai.(شما نیاز به رفتن دارید.) - امری مودبانه:
Kṛpyā yahã āiye.(لطفاً اینجا بیایید.) —āiyeبهie/iyeختم میشود، نهne.
ne که در زمان گذشته استفاده میشود (مثل Rām ne khāyā) باشید. آن ne یک کلمه جداگانه است که فاعل را مشخص میکند. پسوند -ne روی فعل، بخشی از خود فعل است.سؤالات رایج
-ne میشود. با این حال، حرف اضافهای که بعد از آن میآید ممکن است بر اساس اسم *بعدی* تغییر کند (مثل kā در مقابل kī).Call karne ke baad batanaاوجِ هینگلیش است.
denā (دادن/اجازه دادن) چطور؟denā به معنی «اجازه دادن» است، از حالت مایل استفاده کنید. Usne mujhe jāne diyā (او اجازه داد بروم).Oblique Infinitive Formation
| Infinitive (-na) | Oblique (-ne) | Postposition | Result |
|---|---|---|---|
|
Khana
|
Khane
|
ke liye
|
Khane ke liye
|
|
Padhna
|
Padhne
|
se
|
Padhne se
|
|
Jana
|
Jane
|
ka
|
Jane ka
|
|
Sona
|
Sone
|
ke liye
|
Sone ke liye
|
|
Likha
|
Likhne
|
ki
|
Likhne ki
|
|
Bolna
|
Bolne
|
se
|
Bolne se
|
Meanings
The oblique infinitive is used when a verb acts as a noun governed by a postposition. It allows you to link actions to purposes, reasons, or relationships.
Purpose
Expressing the reason for an action using 'ke liye'.
“Woh khane ke liye bahar gaya.”
“Main sone ke liye ja raha hoon.”
Causality/Fear
Using 'se' to indicate the source or cause of an emotion or action.
“Mujhe akele jaane se darr lagta hai.”
“Woh girne se bach gaya.”
Possessive/Genitive
Using 'kā/ke/kī' to link a verb to a noun.
“Yeh sone ka samay hai.”
“Mujhe jaane ki jaldi hai.”
Reference Table
| مصدر اصلی (-nā) | حالت غیرمستقیم (-ne) | عبارت نمونه | معنی |
|---|---|---|---|
|
karnā (انجام دادن)
|
karne
|
karne ke liye
|
برای انجام دادن
|
|
jānā (رفتن)
|
jāne
|
jāne se pahle
|
قبل از رفتن
|
|
sunnā (شنیدن)
|
sunne
|
sunne kā shauq
|
علاقه به شنیدن
|
|
rahnā (زندگی کردن)
|
rahne
|
rahne vālā
|
ساکن (کسی که زندگی میکند)
|
|
dekhnā (دیدن)
|
dekhne
|
dekhne do
|
بذار ببینم
|
|
khānā (خوردن)
|
khāne
|
khāne mẽ
|
در حال خوردن / در غذا
|
طیف رسمیت
Main bhojan karne ke liye ja raha hoon. (Daily life)
Main khane ke liye ja raha hoon. (Daily life)
Main khane ja raha hoon. (Daily life)
Khane nikal raha hoon. (Daily life)
تغییرات فعل 'Karnā'
استفاده مستقیم
- Ma͠i karnā cāhtā hū̃ میخواهم انجام دهم (بدون تغییر)
تغییر به حالت غیرمستقیم (-ne)
- Karne ke liye برای انجام دادن
- Karne se با انجام دادن
- Karne lagā شروع به انجام کرد
آیا باید -nā رو به -ne تبدیل کنم؟
آیا بعد از فعل حرف اضافه (kā, ke, ko, se) اومده؟
آیا بعدش lagnā، denā یا vālā اومده؟
مصدر مستقیم در مقابل غیرمستقیم
محرکهای رایج برای -ne
هدف
- • ...ne ke liye
- • ...ne ko
زمان
- • ...ne ke bād
- • ...ne se pahle
کمکیها
- • ...ne lagnā
- • ...ne denā
- • ...ne vālā
مثالها بر اساس سطح
Main khane ke liye ja raha hoon.
I am going to eat.
Woh sone ke liye gaya.
He went to sleep.
Hum khelne ke liye park gaye.
We went to the park to play.
Kya tum padhne ke liye baithe ho?
Are you sitting to study?
Mujhe akele jaane se darr lagta hai.
I am afraid of going alone.
Yeh kaam karne ka sahi samay hai.
This is the right time to do this work.
Woh girne se bach gaya.
He was saved from falling.
Kya tumhare paas likhne ke liye pen hai?
Do you have a pen to write with?
Usne mujhe aane ke liye kaha.
He told me to come.
Mujhe naye shehar mein rehne ki aadat ho gayi.
I have become used to living in a new city.
Woh bolne ke bajaye sunna pasand karta hai.
He prefers listening instead of speaking.
Iske alawa, mujhe jaane ki jaldi hai.
Apart from this, I am in a hurry to leave.
Sarkar ne naye niyam lagoo karne ka faisla kiya.
The government decided to implement new rules.
Mujhe usse milne ki umeed nahi thi.
I did not have the hope of meeting him.
Woh apni galti sudhaarne ke liye taiyaar hai.
He is ready to correct his mistake.
Is samasya ko hal karne ke liye humein mehnat karni hogi.
To solve this problem, we will have to work hard.
Vigyan ke kshetra mein aage badhne ke liye prayas jari hain.
Efforts are continuing to move forward in the field of science.
Usne apni baat samjhane ke liye kai udaharan diye.
He gave many examples to explain his point.
Samay par pahunchne ki koshish karna hamara kartavya hai.
Trying to reach on time is our duty.
Virodh karne ke bawajood, niyam badal diye gaye.
Despite protesting, the rules were changed.
Sahitya ka adhyayan karne ke liye gambhirta avashyak hai.
Seriousness is necessary to study literature.
Niti nirdharan karne ke liye visheshagyon ki salah li gayi.
Experts' advice was taken to formulate policy.
Vastavikta ko sweekar karne ke alawa koi vikalp nahi bacha.
There was no option left except to accept reality.
Sankat ka samna karne ke liye taiyariyan poori kar li gayi hain.
Preparations have been completed to face the crisis.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners mix up -na (subject) and -ne (oblique).
Both can end in -e, but they function differently.
Both are used in complex sentences.
اشتباهات رایج
Main khana ke liye gaya.
Main khane ke liye gaya.
Woh padhna ke liye baitha.
Woh padhne ke liye baitha.
Hum khelna ke liye gaye.
Hum khelne ke liye gaye.
Kya tum sona ke liye ja rahe ho?
Kya tum sone ke liye ja rahe ho?
Mujhe akele jana se darr lagta hai.
Mujhe akele jaane se darr lagta hai.
Yeh kaam karna ka samay hai.
Yeh kaam karne ka samay hai.
Woh girna se bach gaya.
Woh girne se bach gaya.
Usne mujhe ana ke liye kaha.
Usne mujhe aane ke liye kaha.
Mujhe naye shehar mein rehna ki aadat hai.
Mujhe naye shehar mein rehne ki aadat hai.
Woh bolna ke bajaye sunna pasand karta hai.
Woh bolne ke bajaye sunne pasand karta hai.
Vigyan ke kshetra mein aage badhna ke liye prayas.
Vigyan ke kshetra mein aage badhne ke liye prayas.
Usne apni baat samjhana ke liye udaharan diye.
Usne apni baat samjhane ke liye udaharan diye.
Samay par pahunchna ki koshish karna.
Samay par pahunchne ki koshish karna.
الگوهای جملهسازی
Main ___ ke liye ja raha hoon.
Mujhe ___ se darr lagta hai.
Yeh ___ ka samay hai.
Woh ___ ke bajaye ___ pasand karta hai.
Real World Usage
Khana order karne ke liye click karein.
Party mein nachne ke liye excited hoon!
Main naye kaam seekhne ke liye taiyaar hoon.
Train pakadne ke liye jaldi nikalna hoga.
Sone ke liye ja raha hoon.
Vigyan samajhne ke liye kitaab padhein.
رابطه با Vālā
āne vālā.زیادهروی نکن!
Jhuṭh bolnā pāp hai.
درخواستهای مودبانه
jāne do یعنی 'بذار بره'، اما اگه بخوای خیلی به بزرگترها احترام بذاری، بهتره از ساختارهای رسمیتر استفاده کنی.Smart Tips
Check if the first verb is followed by a postposition.
Always use the -ne form before 'ke liye'.
Use the -ne form before 'se'.
Use the -ne form before 'ka'.
تلفظ
Oblique -ne
The 'e' in -ne is pronounced like the 'e' in 'bed'.
Purpose clause
Main [khane ke liye] gaya.
The purpose clause is often spoken with a slight pause before the postposition.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember: 'Na' is for the start, 'Ne' is for the end (of the verb before a postposition).
تداعی تصویری
Imagine a 'na' train car uncoupling and a 'ne' car clicking into place right before a postposition station.
Rhyme
When a postposition is in your sight, change 'na' to 'ne' to make it right.
Story
Rahul wanted to eat (khana). He saw a sign 'ke liye' (for). He quickly swapped his 'na' for an 'ne'. Now he could say 'khane ke liye' and finally enjoy his meal.
شبکه واژگان
چالش
Write 3 sentences about your day using 'ke liye' and the oblique infinitive.
نکات فرهنگی
The oblique infinitive is used extensively in both formal and informal speech in Delhi and surrounding areas.
In formal writing, the oblique infinitive is used to maintain precision and clarity.
Younger speakers often drop the 'ke liye' and just use the oblique form if the context is clear.
The oblique infinitive evolved from the Sanskrit verbal noun forms.
شروعکنندههای مکالمه
Tum aaj kya karne ke liye plan kar rahe ho?
Kya tumhe akele jaane se darr lagta hai?
Naye kaam seekhne ke liye tum kya kar rahe ho?
Kya tumhe subah jaldi uthne ki aadat hai?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
Mujhe sach ___ se dar nahī̃ lagtā.
عبارت درست رو انتخاب کن:
Ma͠i hindi sīkhnā koshish kar rahā hū̃.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesMain ___ (khana) ke liye gaya.
Find and fix the mistake:
Woh padhna ke liye baitha.
Which sentence is correct?
Sona -> ?
Match: Padhna, Bolna, Likha
Yeh ___ ka samay hai.
Find and fix the mistake:
Woh bolna ke bajaye sunna pasand karta hai.
Vigyan ke kshetra mein aage ___ (badhna) ke liye prayas jari hain.
Score: /8
Practice Bank
12 exercisesGhar ___ ke bād call karnā.
Rām ne mujhe khānā banānā diyā.
ترجمه درست رو انتخاب کن:
___ se pahle brush karo.
فرمهای فعل رو به کاربردشون وصل کن.
Unhõne pūchnā band kar diyā.
Mujhe ___ kī ādat hai.
جملهای که معنی 'بذار بره' میده رو انتخاب کن.
hū̃ / vālā / jāne / ma͠i
طرز حرف زدن
Laṛne ___ bajāye, bāt karo.
کدوم درسته؟
Score: /12
سوالات متداول (8)
It changes to show that the verb is now acting as a noun governed by a postposition.
No, the oblique infinitive is invariant.
No, only use it when a postposition follows.
Yes, it is essential for formal and literary Hindi.
Both verbs should be in the oblique form if they are governed by the same postposition.
Yes, it is one of the most frequent grammar rules in Hindi.
Try writing sentences about your daily routine using 'ke liye'.
No, this rule is very consistent across all standard Hindi verbs.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
para + infinitive
Hindi requires a morphological change to the verb (-na to -ne), while Spanish does not.
pour + infinitive
Hindi requires a morphological change to the verb (-na to -ne), while French does not.
zu + infinitive
The structure is similar, but the Hindi oblique shift is unique.
tame ni + verb
Japanese uses the dictionary form, Hindi uses the oblique form.
li + masdar
The masdar is a noun, while the oblique infinitive is a modified verb.
weile + verb
Chinese verbs do not change form.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
انجام کارها توسط دیگران: افعال سببی دوم (-vana)
### Overview در زبان هندی، یادگیری ساختار «افعال سببی نوع دوم» (Second Causative Verbs) که با پسوند `-vānā` (`-वाना`) مش...
ممکن است مجبور شوم و شاید بتوانم: ترکیب افعال وجهی (सकنا، पड़ना، पाना)
### Overview در یادگیری زبان هندی در سطح پیشرفته (C1)، تسلط بر مفاهیم پیچیده وجهی (Modality) اهمیت حیاتی دارد. برای شما...
اتصال فعلها: خواستن، شروع کردن، اجازه دادن (Control & Raising)
Overview آیا تا به حال دقت کردهاید که در هندی، میتوانید آنقدر شدید پیتزا بخواهید که فعل «خواستن» به جای شما، با *پیتزا...
زنجیرهسازی افعال کمکی هندی: ترکیب چندین فعل کمکی با هم
### Overview تسلط بر زبان هندی در سطح C1 نیازمند درک عمیق سیستم افعال، بهویژه تعامل ظریف افعال کمکی (Auxiliary Verbs)...
ماتریس هینگلیش: استفاده از افعال انگلیسی در هندی (करना / होना)
Overview آیا تا به حال سعی کردهاید یک فیلم بالیوود را بدون زیرنویس تماشا کنید؟ احتمالاً متوجه شدهاید که نیمی از فعلها...
