B1 Advanced Verbs 16 min read آسان

ساختار پتانسیل در ژاپنی: می‌توانی انجامش دهی؟ (Suru/Kuru)

با یاد گرفتن شکل‌های استثنایی «できる» و «{来|こ}られる»، خیلی راحت می‌تونی درباره توانایی‌ها و امکان انجام کارها حرف بزنی.

Grammar Rule in 30 Seconds

To express ability with irregular verbs, change {する|する} to {できる|できる} and {来る|くる} to {来られる|こられる}.

  • The verb {する|する} (to do) becomes {できる|できる} (can do).
  • The verb {来る|くる} (to come) becomes {来られる|こられる} (can come).
  • Potential verbs always take the particle {が|が} instead of {を|を} for the object.
Subject + は + Object + が + Potential Verb

مرور کلی

### Overview
در زبان ژاپنی، برای بیان «توانایی» یا «امکان انجام کاری»، از ساختار «Potential Form» یا همان «حالت پتانسیل» استفاده می‌کنیم. در زبان فارسی، ما برای بیان این مفهوم از فعل کمکی «توانستن» به همراه مصدر فعل اصلی استفاده می‌کنیم (مثلاً: «می‌توانم بخوانم»). اما در ژاپنی، این مفهوم در خودِ ساختار فعل ادغام می‌شود.
برای اکثر فعل‌ها، این کار با تغییرات آوایی در انتهای فعل انجام می‌شود، اما دو فعل بسیار پرکاربرد یعنی する (انجام دادن) و くる (آمدن) از این قاعده پیروی نمی‌کنند و کاملاً بی‌قاعده هستند.
درک درست این دو فعل، یعنی できる (توانستنِ انجام دادن) و 来られる (توانستنِ آمدن)، برای هر زبان‌آموز سطح B1 حیاتی است. چرا؟ چون این‌ها صرفاً یک تغییر دستوری ساده نیستند؛ بلکه نشان‌دهنده تغییر نگاهِ گوینده از «انجام یک کار» به «وجودِ ظرفیت یا امکانِ انجام آن کار» هستند.
برای ما فارسی‌زبانان که عادت داریم همیشه «توانستن» را به عنوان یک فعل کمکی جداگانه بیاوریم، درک اینکه چگونه خودِ فعل در ژاپنی تغییر ماهیت می‌دهد تا مفهوم «توانایی» را در خود جذب کند، یک چالش جذاب و در عین حال کلیدی است. این دو فعل بی‌قاعده در واقع سنگ‌بنای مکالمات روزمره، از محیط‌های رسمی دانشگاهی گرفته تا قرارهای دوستانه هستند. تسلط بر این‌ها باعث می‌شود که شما از سطح جملات کتابی و خشک فاصله گرفته و به روانیِ یک گوینده بومی نزدیک شوید.
### How This Grammar Works
وقتی فعل‌های する و くる به حالت پتانسیل می‌روند، رابطه دستوری در جمله تغییر می‌کند. مهم‌ترین نکته برای ما فارسی‌زبانان، تغییر ذره (Particle) است. در فارسی، وقتی می‌گوییم «من کار را انجام می‌دهم»، «کار» مفعول مستقیم است.
در ژاپنیِ عادی هم با مفعول را مشخص می‌کنیم (宿題をする - مشق را انجام می‌دهم). اما وقتی فعل به できる تبدیل می‌شود، ژاپنی‌ها دیگر از استفاده نمی‌کنند، بلکه از استفاده می‌کنند. این تفاوت بنیادین است.
در فارسی، ما برای مفعول فعلِ «توانستن» همچنان از «را» استفاده می‌کنیم (مثلاً: «می‌توانم آن کتاب را بخوانم»). اما در ژاپنی، وقتی فعل پتانسیل می‌شود، آن چیزی که تواناییِ انجامش را دارید، به جای مفعول، به «موضوعِ» توانایی تبدیل می‌شود و با علامت‌گذاری می‌شود.
  • 料理をします (آشپزی می‌کنم) -> 料理ができます (آشپزی برایم ممکن است / می‌توانم آشپزی کنم).
در اینجا، 料理 دیگر چیزی نیست که شما مستقیماً روی آن عملی انجام می‌دهید، بلکه به عنوان یک «قابلیت» یا «مهارت» در حوزه توانایی شما قرار می‌گیرد. این تغییر از به برای فارسی‌زبانان بسیار عجیب است، چون در فارسی ما هیچ‌وقت نمی‌گوییم «آشپزی برایم ممکن است»، بلکه همیشه فاعل را محور قرار می‌دهیم. در مورد くる (آمدن) نیز، چون این فعل معمولاً مفعول مستقیم ندارد، تغییر به 来られる بیشتر روی «امکانِ فیزیکی» یا «شرایطِ زمانی» تمرکز دارد.
نکته مهم این است که بعد از این تبدیل، هر دو فعل できる و 来られる به عنوان فعل‌های گروه ۲ (Ichidan) شناخته می‌شوند و صرف‌های بعدی آن‌ها (منفی، گذشته، و غیره) کاملاً منظم و طبق قواعد گروه ۲ انجام می‌شود.
### Formation Pattern
جدول زیر تفاوت ساختاری بین فارسی و ژاپنی را در این دو فعل خاص نشان می‌دهد:
| مفهوم | فعل اصلی | حالت پتانسیل (ژاپنی) | معادل فارسی |
|---|---|---|---|
| انجام دادن | する | できる | توانستنِ انجام دادن |
| آمدن | くる | 来られる | توانستنِ آمدن |
برای ساختن حالت پتانسیل، قواعد زیر را دنبال کنید:
  1. 1برای する: کل فعل به できる تغییر می‌کند. این یک تغییر کامل است. مثال: 勉強する (درس خواندن) -> 勉強ができる (می‌توانم درس بخوانم).
  2. 2برای くる: ستاک فعل از به تغییر کرده و پسوند られる به آن اضافه می‌شود: 来られる.
نکته مهم: در مکالمات دوستانه، ژاپنی‌ها اغلب را حذف می‌کنند (ら抜き言葉). یعنی 来られる به 来れる تبدیل می‌شود. این در فارسی معادلِ کوتاه کردن افعال در محاوره است (مثل «نمی‌تونم» به جای «نمی‌توانم»)، اما به یاد داشته باشید که در محیط‌های رسمی یا نوشتار اداری، باید حتماً از شکل کامل (来られる) استفاده کنید.
### When To Use It
شما از این ساختار در چهار موقعیت اصلی استفاده می‌کنید:
  1. 1بیان مهارت (Ability): وقتی می‌خواهید بگویید مهارتی دارید. «من می‌توانم به زبان ژاپنی صحبت کنم» -> 私は日本語ができます.
  2. 2بیان امکانِ وقوع (Possibility/Feasibility): وقتی شرایط محیطی اجازه می‌دهد کاری انجام شود. مثلاً «آیا تا فردا این گزارش را می‌توانی آماده کنی؟» -> 明日までにレポートができますか?.
  3. 3بیانِ راحتیِ برنامه (Convenience): این کاربردِ اصلیِ 来られる است. «آیا می‌توانی به مهمانی بیایی؟» -> パーティーに来られますか?. اگر کسی بگوید 来られません، یعنی شرایطش را ندارد (مثلاً مشغله دارد).
  4. 4درک و فهم: گاهی できる به معنای فهمیدنِ یک موقعیت است. «نمی‌توانستم حرف‌هایش را بفهمم» -> 彼の話ができませんでした.
### Common Mistakes
  1. 1استفاده از به جای : این رایج‌ترین اشتباه فارسی‌زبانان است. به دلیل شباهتِ ساختاریِ فارسی به انگلیسی یا سایر زبان‌ها، ما تمایل داریم بگوییم 日本語をできます که کاملاً غلط است. دلیلش تداخلِ زبانی (L1 Interference) است؛ چون در فارسی «زبان را» مفعول است، فکر می‌کنیم باید با بیاید.
  2. 2اشتباه گرفتنِ できる با فعلِ やる: برخی زبان‌آموزان سعی می‌کنند برای ساختن پتانسیل، به فعل する پسوندهای معمولیِ پتانسیل (مثل れる) را اضافه کنند و می‌گویند するれる که غلط است. این به دلیل تلاش برای تعمیم دادنِ قواعدِ سایر فعل‌ها به این فعل بی‌قاعده است.
  3. 3استفاده از 来れる در محیط رسمی: فارسی‌زبانان چون در زبان مادری‌شان خیلی سریع بین زبان محاوره و رسمی جابجا می‌شوند، ممکن است فکر کنند 来れる (شکل کوتاه شده) در ایمیل‌های کاری هم مناسب است. اما در ژاپنی، این کار بی‌ادبی تلقی می‌شود.
### Contrast With Similar Patterns
| ویژگی | ~ことができる | できる (پتانسیل する) |
|---|---|---|
| کاربرد | برای هر فعلی (عمومی) | فقط برای اسم + する |
| سطح رسمی | رسمی و نوشتاری | در همه جا (بسته به فعل) |
| تمرکز | بر رویِ خودِ عمل | بر رویِ نتیجه یا مهارت |
در حالی که ことができる برای هر فعلی استفاده می‌شود (مثلاً 泳ぐことができる - می‌توانم شنا کنم)، できる مستقیماً با اسم‌ها ترکیب می‌شود (料理ができる) یا جایگزین する می‌شود. این تفاوت در فارسی وجود ندارد و ما برای همه این‌ها از یک «توانستن» استفاده می‌کنیم.
### Quick FAQ
  1. 1آیا できる همیشه به معنای «توانستن» است؟
خیر، できる می‌تواند به معنای «آماده شدن» یا «ساخته شدن» هم باشد (مثلاً 夕飯ができた - شام آماده شد).
  1. 1چرا 来られる برای احترام هم استفاده می‌شود؟
بله، در ژاپنی حالت پتانسیل گاهی برای «احترام» (Sonkeigo) به کار می‌رود. اگر به استادتان بگویید 先生が来られます، بسته به بافت جمله، می‌تواند به معنای «استاد می‌آیند» (با احترام) باشد، نه لزوماً «استاد می‌توانند بیایند».
  1. 1آیا می‌توانم در امتحان از 来れる استفاده کنم؟
به هیچ وجه. در امتحانات و نوشتار رسمی، حتماً از 来られる استفاده کنید تا تسلط خود را بر گرامر استاندارد نشان دهید.

Potential Form Conjugation

Verb (Dictionary) Meaning Potential Form Negative Potential
する
to do
できる
できない
来る
to come
来られる
来られない

Meanings

The potential form expresses the ability or possibility to perform an action. For irregular verbs, this involves specific stem changes rather than standard conjugation rules.

1

Physical Ability

Possessing the skill or physical capacity to do something.

“テニスが{できる|できる}。”

“ピアノが{弾ける|ひける}。”

2

Situational Possibility

Circumstances allowing an action to occur.

“明日、{来られる|こられる}?”

“この店でカードが{使える|つかえる}。”

Reference Table

Reference table for ساختار پتانسیل در ژاپنی: می‌توانی انجامش دهی؟ (Suru/Kuru)
فعل اصلی شکل توانایی (مؤدبانه) شکل توانایی (دوستانه) معنی
{する|する}
{できます|できます}
{できる|できる}
توانستن / امکان داشتن
{来|く}る
{来|こ}られます
{来|こ}られる / {来|こ}れる
توانستن (آمدن)
{勉強|べんきょう}する
{勉強|べんきょう}できます
{勉強|べんきょう}できる
توانستن (درس خواندن)
{予約|よやく}する
{予約|よやく}できます
{予約|よやく}できる
توانستن (رزرو کردن)
{料理|りょうり}する
{料理|りょうり}できます
{料理|りょうり}できる
توانستن (آشپزی کردن)
{持|も}って{来|く}る
{持|も}って{来|こ}られます
{持|も}って{来|こ}れる
توانستن (آوردن چیزی)

طیف رسمیت

رسمی
いらっしゃることができますか?

いらっしゃることができますか? (Invitation)

خنثی
来られますか?

来られますか? (Invitation)

غیر رسمی
来られる?

来られる? (Invitation)

عامیانه
来れる?

来れる? (Invitation)

معنی شکل‌های توانایی

توانایی و امکان

توانایی جسمی

  • できる می‌تونه انجام بده
  • 泳げる می‌تونه شنا کنه

اجتماعی/برنامه‌ریزی

  • こられる می‌تونه بیاد/شرکت کنه
  • 空いている وقتش آزاده

تغییر شکل Suru و Kuru

فعل اصلی
する انجام دادن
くる آمدن
شکل توانایی
できる توانستن
こられる توانستن (آمدن)

چطوری شکل درست رو انتخاب کنیم؟

1

آیا فعل از نوع 'Suru' هست؟

YES
از 'Dekiru' استفاده کن
NO
فعل 'Kuru' رو چک کن
2

آیا موقعیت دوستانه است؟

YES
از 'Koreru' استفاده کن (Ra-nuki)
NO ↓

موقعیت‌های مدرن برای استفاده از Dekiru

📱

تکنولوژی

  • 接続ができない
  • 更新ができた
  • ログインできる
🍣

زندگی اجتماعی

  • 予約ができる
  • 支払いができた
  • 準備ができる

مثال‌ها بر اساس سطح

1

テニスが{できる|できる}。

I can play tennis.

2

明日{来られる|こられる}?

Can you come tomorrow?

3

日本語が{できる|できる}。

I can speak Japanese.

4

ここへ{来られる|こられる}。

I can come here.

1

宿題が{できない|できない}。

I cannot do my homework.

2

パーティーに{来られない|こられない}。

I cannot come to the party.

3

料理が{できる|できる}?

Can you cook?

4

明日、{来られる|こられる}か確認する。

I will check if I can come tomorrow.

1

この{仕事|しごと}は{できる|できる}。

I can do this job.

2

会議に{来られる|こられる}人は{誰|だれ}?

Who can come to the meeting?

3

そんなことは{できない|できない}。

I cannot do such a thing.

4

いつなら{来られる|こられる}?

When can you come?

1

彼ならこの{問題|もんだい}が{できる|できる}はずだ。

He should be able to solve this problem.

2

急な{予定|よてい}で{来られなくなった|こられなくなった}。

I can no longer come due to a sudden plan.

3

もっと{早く|はやく}{できる|できる}ように{努力|どりょく}します。

I will try to be able to do it faster.

4

この{条件|じょうけん}なら{来られる|こられる}。

Under these conditions, I can come.

1

到底{できる|できる}ことではない。

It is not something that can be done.

2

あの方に{来られる|こられる}と{困る|こまる}。

It would be troublesome if that person were to come.

3

何が{できる|できる}か{見極める|みきわめる}必要がある。

We need to determine what can be done.

4

いつ{来られる|こられる}か{伺いたい|うかがいたい}。

I would like to ask when you can come.

1

成し遂げられると信じている。

I believe it can be accomplished.

2

彼らに{来られる|こられる}のは{迷惑|めいわく}だ。

Their coming is a nuisance.

3

それが{できる|できる}か{否か|いなか}が{重要|じゅうよう}だ。

Whether it can be done or not is what matters.

4

万が一{来られなかった|こられなかった}ら連絡してください。

Please contact me if by any chance you cannot come.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Japanese Potential Form: Can you do it? (Suru/Kuru) در مقابل Potential vs. Koto ga dekiru

Learners mix up the single-word potential form with the phrasal ability form.

Japanese Potential Form: Can you do it? (Suru/Kuru) در مقابل Potential vs. Passive

The potential form of 'kuru' looks identical to the passive form.

Japanese Potential Form: Can you do it? (Suru/Kuru) در مقابل Particle usage (o vs ga)

Learners use 'o' because they are used to direct objects.

اشتباهات رایج

するれる

できる

Do not conjugate irregular verbs like regular ones.

来るれる

来られる

Use the correct irregular stem.

宿題をできる

宿題ができる

Potential verbs take 'ga'.

来られる (pronounced kirareru)

来られる (pronounced korareru)

The stem is 'ko'.

できないる

できない

Double conjugation error.

来られないる

来られない

Double conjugation error.

日本語を話せる

日本語が話せる

Potential verbs prefer 'ga'.

する事ができる

できる

Redundant structure.

来れる

来られる

Dropping the 'ra' is common in casual speech but incorrect in standard grammar.

できるを

できるが

Particle error.

来られれる

来られる

Hyper-correction.

できるの

できること

Nominalization error.

来られるを

来られるが

Particle error.

الگوهای جمله‌سازی

___ができます。

明日___来られますか?

___ができないので、困っています。

もし___なら、来られます。

Real World Usage

Texting very common

明日来られる?

Job Interview common

パソコンができます。

Ordering Food occasional

持ち帰りができますか?

Travel common

ここで写真が撮れますか?

Social Media common

誰でも参加できます!

Business Email common

ご対応いただけますでしょうか。

⚠️

تله‌ی حرف اضافه!

هیچ‌وقت با できる از を استفاده نکن. این رایج‌ترین اشتباهه! همیشه بگو が: «{テニス}ができます。»
🎯

میانبر برای چت کردن

اگه می‌خوای مثل جوونای توکیو حرف بزنی، ら رو از {来|こ}られる حذف کن و بگو {来|こ}れる. برای مسیج دادن عالیه: «{パーティー}に{来|こ}れる?»
💬

ادب یادت نره

توی محیط‌های رسمی یا با رئیست، حتماً از {来|こ}られます استفاده کن تا بی‌ادب به نظر نیای: «{会議|かいぎ}に{来|こ}られますか?»

Smart Tips

Use the potential form for brevity.

日本語を話すことができます。 日本語が話せます。

Use 'korareru' for availability.

明日来ますか? 明日来られますか?

Avoid 'ra-nuki'.

来れる。 来られる。

Always check for 'ga'.

テニスをできる。 テニスができる。

تلفظ

ko-ra-re-ru

Potential stem

Always use 'ko' for 'kuru' potential.

Rising

来られる?↗

Questioning availability.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Suru becomes Dekiru (Do-Can-Do), Kuru becomes Korareru (Come-Can-Come).

تداعی تصویری

Imagine a 'Do' sign turning into a 'Can' sign. Imagine a person walking (Kuru) suddenly sprouting wings (Korareru).

Rhyme

Suru to Dekiru, Kuru to Korareru, potential forms are easy to tell.

Story

Taro wanted to do his homework (Suru). He realized he could do it (Dekiru). Then he invited his friend to come (Kuru). His friend said, 'I can come!' (Korareru).

شبکه واژگان

できるできない来られる来られない可能能力

چالش

Write 3 things you can do and 3 things you can't do today.

نکات فرهنگی

The 'ra-nuki' (dropping 'ra') is common in casual speech but frowned upon in formal writing.

Use 'koto ga dekiru' or honorifics instead of simple potential forms.

Some dialects have unique potential forms.

The potential form evolved from the classical 'ru' suffix attached to the imperfective stem.

شروع‌کننده‌های مکالمه

明日、何ができる?

日本語で何が話せる?

パーティーに誰が来られる?

この仕事はいつまでにできる?

موضوعات نگارش

Write about 3 things you can do well.
Describe a time you couldn't come to an event.
What skills do you hope to be able to do in the future?
Discuss the importance of being able to do multiple tasks.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو با شکل توانایی درست فعل 'suru' پر کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
شکل توانایی 'suru' می‌شه 'dekiru'. چون جمله مؤدبانه است، 'dekimasu' گزینه درسته.
اشتباه جمله رو پیدا و اصلاح کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
تلفظ درست برای توانایی 'kuru' همیشه 'ko-rareru' هست، نه 'ki-rareru'.
کدوم جمله از نظر گرامری درسته؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
وقتی از 'dekiru' استفاده می‌کنی، مفعول باید با حرف اضافه 'ga' بیاد، نه 'o'.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the correct potential form.

私は日本語が___。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: できる
The potential form of suru is dekiru.
Choose the correct sentence. چند گزینه‌ای

Which is correct?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 宿題ができる
Potential verbs take 'ga'.
Fix the error. Error Correction

Find and fix the mistake:

明日来れる? (Is this formal?)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: No, it is casual
The 'ra-nuki' form is casual.
Change to potential. Sentence Transformation

明日来る。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 明日来られる
Correct potential form of kuru.
Match the verb to its potential. جفت کردن

Match: 1.する 2.来る

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 1.できる 2.来られる
Correct irregular potential forms.
Choose the correct particle. چند گزینه‌ای

テニス___できる。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
Potential verbs take 'ga'.
Fill in the negative potential.

明日、___。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 来られない
Correct negative potential form.
Order the words. Sentence Building

明日 / 来られる / か / ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 明日来られるか?
Correct word order.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
با استفاده از شکل توانایی به ژاپنی ترجمه کن. پر کردن جای خالی

Can you come tomorrow?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {明日|あした}{来|こ}れる?
کلمه‌ها رو مرتب کن تا یه جمله درست ساخته بشه. پر کردن جای خالی

[가] [できます] [テニス] [私|わたし] [は]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 私はテニスができます。
جفت‌های درست رو به هم وصل کن. پر کردن جای خالی

Match the pairs:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: する - できる
کدوم یکی شکل توانایی دوستانه و مدرن (Ra-nuki) فعل 'kuru' هست؟ پر کردن جای خالی

Select the casual/modern potential form of 'kuru'.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {来|こ}れる
فعل ترکیبی رو کامل کن. پر کردن جای خالی

{予約|よやく}가____。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: できる
اشتباه حرف اضافه رو درست کن. پر کردن جای خالی

{宿題|しゅくだی}をできた。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {宿題|しゅくだい}가できた。
ترجمه کن: «امروز نمی‌تونم بیام.» پر کردن جای خالی

I can't come today.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {今日|きょう}は{来|こ}られません。
موقعیت رو به فعل مناسب وصل کن. پر کردن جای خالی

Match the context:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Zoom Meeting - こられますか?
کلمه‌ها رو مرتب کن. پر کردن جای خالی

[できない] [接続|せつぞく] [가] [ネット]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ネット接続ができない。
کدوم شکل توانایی رو باید برای معلم استفاده کنی؟ پر کردن جای خالی

Which potential form should you use with a teacher?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {来|こ}られますか?

Score: /10

سوالات متداول (8)

Potential verbs describe a state of ability, not an action on an object.

Yes, it is grammatically correct for all verbs, but less natural.

It is common in casual speech but 'korareru' is the standard form.

Use 'dekimasu' or 'koraremasu'.

Use 'dekita' or 'korareta'.

Only 'suru' and 'kuru' are truly irregular in this way.

No, potential is for actions/abilities.

Yes, but often with honorifics.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish moderate

Poder + infinitive

Spanish uses an auxiliary; Japanese uses a single conjugated word.

French moderate

Pouvoir + infinitive

Japanese potential is a single verb form.

German moderate

Können

German uses a modal verb.

Chinese low

能 / 会

Chinese uses modal verbs.

Arabic low

يستطيع

Arabic uses a separate verb.

Japanese high

Potential form

The particle shift from 'o' to 'ga' is unique to Japanese.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!