فرم توانایی در ژاپنی: گفتن 'میتوانم' برای افعال ru-verbs (～られる)
Grammar Rule in 30 Seconds
To say you can do a ru-verb, replace the final 'ru' with 'rareru'.
- Identify a ru-verb: {食べる|たべる} (to eat).
- Remove the final 'ru': {食べ|たべ}.
- Add 'rareru': {食べられる|たべられる} (can eat).
مرور کلی
を) به ذره فاعلی/مفعولی «گـا» (が) تبدیل شود. این تفاوت برای ما فارسیزبانان که عادت داریم مفعول را با «را» نشان دهیم، یکی از چالشهای اصلی است.食べる (خوردن) را به 食べられる (توانستنِ خوردن) تبدیل میکنید، در واقع دارید یک فعل جدید میسازید که از نظر دستوری دقیقاً مانند سایر افعال گروه دوم رفتار میکند. این یعنی شما میتوانید این فعل جدید را به راحتی به زمان گذشته (食べられた)، منفی (食べられない) یا مودبانه (食べられます) ببرید.私はご飯を食べる (من غذا را میخورم).私はご飯が食べられる تغییر میکند. چرا؟ چون در ژاپنی، حالت توانش بر «قابلیتِ بودنِ آن شیء» تمرکز دارد، نه بر «انجام کنش روی آن».る را حذف کرده و عبارت られる را به آن اضافه کنید. جدول زیر این الگو را به وضوح نشان میدهد:られる | 食べる | 食べられる | میتوانم بخورم |られない | 見る | 見られない | نمیتوانم ببینم |られます | 起きる | 起きられます | میتوانم بیدار شوم |られません | 寝る | 寝られません | نمیتوانم بخوابم |ら حذف میشود (Ra-nuki) که نباید در محیطهای رسمی از آن استفاده کرد.私は日本語が話せます (من میتوانم ژاپنی صحبت کنم). دوم، برای «امکان یا فرصت»: ここから海が見られます (از اینجا میتوان دریا را دید).このペンが使えますか (آیا میتوان از این خودکار استفاده کرد؟). تفاوت مهمی که باید بدانید، تفاوت بین 見られる (توانستنِ دیدن/انتخاب برای دیدن) و 見える (قابلِ دیدن بودن/به صورت اتفاقی در معرض دید قرار گرفتن) است. اگر شما اراده میکنید که فیلمی را ببینید، از 見られる استفاده میکنید، اما اگر کوهی در دوردست به صورت خودکار در دیدرس شماست، از 見える استفاده میکنید.- 1استفاده از
をبه جایが: فارسیزبانان به دلیل ساختار «مفعول + را»، تمایل دارند بگویندご飯を食べられます. این از نظر دستوری در ژاپنی رسمی اشتباه است. علت: تداخل زبان مادری (L1 Interference)؛ چون در فارسی «غذا» مفعول است، ذهن ما اصرار دارد آن را با ذره مفعولی نشان دهد. - 2اشتباه گرفتن وجه توانش با وجه مجهول: در افعال «رو-وِرب»، شکل توانش و مجهول یکسان است (
食べられる). این باعث سردرگمی میشود. علت: عدم توجه به بافت جمله. اگر فاعل انسانی است و ذرهがآمده، معمولاً توانش است. اگر یک شیء فاعل است، معمولاً مجهول است. - 3استفاده از
できるبرای همه افعال: برخی فارسیزبانان فکر میکنند همیشه باید ازできる(توانستن) استفاده کنند. مثلاً میگویند食べるできますکه کاملاً غلط است. علت: تلاش برای ترجمه کلمه به کلمه «توانستن» از فارسی به ژاپنی.
られる | توانش (Potential) | بیانِ داشتنِ مهارت یا امکان انجام کار |見える/聞こえる | ادراک حسی (Sensory) | وقوعِ خودکارِ ادراک بدون اراده |できる | توانایی کلی (General Skill) | استفاده برای اسمها یا انجام کارها به صورت کلی |- 1آیا میتوانم در امتحان از فرم
食べれるاستفاده کنم؟ خیر، این فرم محاورهای است و در آزمونهای رسمی یا محیطهای کاری باید از食べられるاستفاده کنید. - 2چرا ذره
がبرای همه افعال توانش استفاده میشود؟ چون در ژاپنی، وقتی فعلی به حالت توانش میرود، تمرکز از روی «فاعلِ کنشگر» برداشته شده و بر «موضوعی که قابلیت انجام کار روی آن وجود دارد» قرار میگیرد. - 3آیا افعال گروه اول (U-verbs) هم همینطور تغییر میکنند؟ خیر، آنها الگوی متفاوتی دارند (تغییر حرف آخر به ستون
e+る). این درس فقط مخصوص «رو-وِرب»ها بود.
Potential Form Conjugation (Ru-Verbs)
| Dictionary | Stem | Potential (Polite) | Potential (Casual) |
|---|---|---|---|
|
食べる
|
食べ
|
食べられます
|
食べられる
|
|
寝る
|
寝
|
寝られます
|
寝られる
|
|
起きる
|
起き
|
起きられます
|
起きられる
|
|
見る
|
見
|
見られます
|
見られる
|
|
着る
|
着
|
着られます
|
着られる
|
|
教える
|
教え
|
教えられます
|
教えられる
|
Meanings
The potential form is used to express that someone has the ability or the opportunity to perform an action.
Physical Ability
Possessing the physical capacity to do something.
“{泳げます|およげます} (I can swim)”
“{走れます|はしれます} (I can run)”
Opportunity
Having the circumstances available to do something.
“{明日|あした} {映画が|えいがが} {見られます|みられます} (I can watch a movie tomorrow)”
“{今日|きょう} {会えます|あえます} (I can meet today)”
Reference Table
| نوع فعل | فرم دیکشنری | توانایی (ساده) | توانایی (محترمانه) |
|---|---|---|---|
|
Ru-verb (خوردن)
|
{食べる|たべる}
|
{食べられる|たべられる}
|
{食べられます|たべられます}
|
|
Ru-verb (دیدن)
|
{見る|みる}
|
{見られる|みられる}
|
{見られます|みられます}
|
|
Ru-verb (خوابیدن)
|
{寝る|ねる}
|
{寝られる|ねられる}
|
{寝られます|ねられます}
|
|
Ru-verb (بیدار شدن)
|
{起きる|おきる}
|
{起きられる|おきられる}
|
{起きられます|おきられます}
|
|
Ru-verb (باز کردن)
|
{開ける|あける}
|
{開けられる|あけられる}
|
{開けられます|あけられます}
|
|
بیقاعده (آمدن)
|
{来る|くる}
|
{来られる|こられる}
|
{来られます|こられます}
|
|
دوستانه (خوردن)
|
{食べる|たべる}
|
{食べれる|たべれる}
|
{食べれます|たべれます}
|
طیف رسمیت
食べられます。 (Casual dining)
食べられます。 (Casual dining)
食べられるよ。 (Casual dining)
食べれる！ (Casual dining)
قدرتهای فرم توانایی
توانایی جسمی
- {起きられる|おきられる} میتواند بیدار شود
- {走れる|はしれる} میتواند بدود
امکان موقعیتی
- {見られる|みられる} میتواند تماشا کند (نتفلیکس)
- {来られる|こられる} میتواند بیاید (به مهمانی)
مقایسه فرم رسمی و دوستانه
راهنمای صرف فعلهای Ru
آیا به iru یا eru ختم میشه؟
حذف `る` آخر؟
فعلهای رایج در فرم توانایی
خوردن و نوشیدن
- • {食べられる|たべられる}
- • {信じられない|しんじられない}
دیدن و خوابیدن
- • {見られる|みられる}
- • {寝られる|ねられる}
مثالها بر اساس سطح
{寿司が|すしが} {食べられます|たべられます}。
I can eat sushi.
{テレビが|てれびが} {見られます|みられます}。
I can watch TV.
{寝られます|ねられます}。
I can sleep.
{起きられます|おきられます}。
I can wake up.
{明日|あした} {出かけられます|でかけられます}。
I can go out tomorrow.
{この|この} {服が|ふくが} {着られます|きられます}。
I can wear these clothes.
{日本語が|にほんごが} {教えられます|おしえられます}。
I can teach Japanese.
{早く|はやく} {覚えられます|おぼえられます}。
I can remember it quickly.
{忙しくて|いそがしくて} {寝られません|ねられません}。
I'm busy and can't sleep.
{新しい|あたらしい} {アプリが|あぷりが} {使えます|つかえます}。
I can use the new app.
{会議に|かいぎに} {出られます|でられます}。
I can attend the meeting.
{準備が|じゅんびが} {整えられます|ととのえられます}。
I can prepare everything.
{この|この} {条件なら|じょうけんなら} {受け入れられます|うけいれられます}。
I can accept these conditions.
{複雑な|ふくざつな} {状況を|じょうきょうを} {説明できます|せつめいできます}。
I can explain the complex situation.
{予算を|よさんを} {抑えられます|おさえられます}。
I can keep the budget down.
{計画を|けいかくを} {進められます|すすめられます}。
I can move the plan forward.
{前例を|ぜんれいを} {踏まえられます|ふまえられます}。
I can take the precedent into account.
{矛盾を|むじゅんを} {正せられます|ただせられます}。
I can correct the contradictions.
{感情を|かんじょうを} {抑えられます|おさえられます}。
I can suppress my emotions.
{真実を|しんじつを} {見極められます|みきわめられます}。
I can discern the truth.
{この|この} {事態を|じたいを} {収拾させられます|しゅうしゅうさせられます}。
I can bring this situation under control.
{歴史を|れきしを} {塗り替えられます|ぬりかえられます}。
I can rewrite history.
{運命を|うんめいを} {切り開けます|きりひらけます}。
I can carve out my own destiny.
{本質を|ほんしつを} {捉えられます|とらえられます}。
I can grasp the essence.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both mean 'can', but 'koto ga dekiru' is a phrase, while potential is a conjugation.
Both use 'rareru'.
Learners apply ru-verb rules to u-verbs.
اشتباهات رایج
食べるをできる
食べられる
食べれる
食べられる
食べるられる
食べられる
食べられるを
食べられるが
見るられる
見られる
起きるられる
起きられる
着るられる
着られる
食べられませんを
食べられません
食べれる
食べられる
教えるられる
教えられる
食べさせられる
食べられる
見られるを
見られるが
寝られるを
寝られるが
الگوهای جملهسازی
私は ___ が食べられます。
明日 ___ に出られます。
この本は ___ 読めます。
新しい計画を ___ られます。
Real World Usage
やっと食べられる！
明日行ける？
この業務を遂行できます。
ここで切符が買えますか？
配達は頼めますか？
この結果を解釈できます。
تغییر نشانگر جادویی
を رو به 가 تبدیل کنی تا مثل یه حرفهای به نظر بیای: «刺身が食べられます。»در محیط کاری تنبل نباش!
ら (مثلاً گفتن 食べれる) توی مصاحبه کاری یا با رئیس اصلاً خوب نیست. اونجا حتماً کامل بگو: «明日会社に来られます。»نه گفتنِ مودبانه
Smart Tips
Always use the full 'rareru' form.
Default to 'ga' for potential verbs.
Avoid 'ra-nuki' entirely.
Feel free to use 'ra-nuki' to sound natural.
تلفظ
Rareru
Pronounce the 'ra' clearly. In fast speech, it may blend.
Question
食べられますか↑
Rising intonation for questions.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'rareru' as 'rare-ru'—it's RARE that you can do it, so you need a special word!
تداعی تصویری
Imagine a person trying to eat a giant burger. They take off the 'ru' (the wrapper) and add 'rareru' (the ability to eat it).
Rhyme
Take off the ru, add rareru, now you can do what you want to do!
Story
Ken wanted to sleep but couldn't. He learned the potential form. Now he says 'I can sleep' (nerareru) every night. He is very happy.
شبکه واژگان
چالش
Write 5 sentences about things you can do today using ru-verbs.
نکات فرهنگی
The 'ra-nuki' (dropping 'ra') is very common in Tokyo but considered incorrect in formal writing.
Kansai speakers often use different potential forms entirely.
Always use the full 'rareru' form in meetings to show respect.
The potential form evolved from the passive voice, as the ability to do something was historically seen as something that happened to the subject.
شروعکنندههای مکالمه
今日、何が食べられますか？
明日、会議に出られますか？
この本、読めますか？
新しいプロジェクトを進められますか？
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
る رو حذف کنیم و られる رو اضافه کنیم تا معنی «توانستن» بده.が برای مفعولِ توانایی استفاده میکنیم.Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises食べる -> ___
寿司 ___ 食べられます。
Find and fix the mistake:
見るをできます。
寝ます -> ___
食べれる is formal.
A: 明日行けますか？ B: はい、___。
が / 食べ / 寿司 / られます
起きる -> ___
Score: /8
Practice Bank
10 exercises{昨日|きのう}は全然___。
[Netflix | られます | が | 見 | か]
I can't eat spicy food.
حالت دوستانه «میتونم ببینم»:
وصل کن:
このドアは___。
«نمیتونم بیام» به صورت رسمی:
Can you wake up early?
Score: /10
سوالات متداول (8)
Potential verbs describe a state, not an action, so 'ga' marks the object.
It is the colloquial habit of dropping the 'ra' in 'rareru'.
No, only ru-verbs follow this pattern. U-verbs are different.
It depends on the context; potential is more concise.
Yes, but use the full 'rareru' form.
They share the same suffix, but the meaning is different.
Add 'nai' or 'masen' to the potential stem.
Yes, e.g., 'I can feel it'.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Poder + infinitive
Japanese conjugates the verb itself.
Pouvoir + infinitive
Japanese is a single word.
Können
Japanese is agglutinative.
Potential conjugation
N/A
Istita'a
Japanese uses suffixation.
Neng
Japanese is synthetic.
Learning Path
Prerequisites
Continue With
تسلط بر «توانستن»: استفاده از が به جای を (حالت پتانسیل)
### Overview در زبان ژاپنی، یکی از مباحثی که زبانآموزان فارسیزبان در سطح متوسط (B1) با آن مواجه میشوند، تغییر ذره (Pa...
توانایی رسمی: استفاده از 'Koto Ga Dekiru' (توانستن)
Overview تا حالا دقت کردید که تو فارسی خیلی ساده میگیم «من میتونم شنا کنم»، اما تو ژاپنی، به معنای واقعی کلمه میگید «...
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
رها کردن چیزها به صورت نامرتب یا ناتمام (~っぱなし)
### Overview در سطح B2، هدف شما از یادگیری زبان ژاپنی دیگر تنها ساختن جملات صحیح نیست، بلکه انتقال دقیق ظرافتها، احساسا...
توانا شدن در انجام کاری (～ようになる)
### Overview در زبان ژاپنی، برای بیان تغییرات در تواناییها یا عادتها، از ساختار `～ようになる` استفاده میکنیم. این س...
توانایی رسمی: استفاده از 'Koto Ga Dekiru' (توانستن)
Overview تا حالا دقت کردید که تو فارسی خیلی ساده میگیم «من میتونم شنا کنم»، اما تو ژاپنی، به معنای واقعی کلمه میگید «...
حالت مجهول در ژاپنی: افعال U (Ukemi-kei)
### Overview در زبان ژاپنی، ساختار مجهول که با نام `Ukemi-kei` (`受身形`) شناخته میشود، یکی از مفاهیم کلیدی برای رسیدن...
رفتار غیرقابل قبول: استفاده از 〜まじき (نباید)
### Overview در زبان ژاپنی، ساختار `〜まじき` یکی از ابزارهای زبانی بسیار قدرتمند و سطح بالا (C2) است که برای بیان یک م...
