تاریخ و تقویم در چینی (سال، ماه، روز)
Grammar Rule in 30 Seconds
In Chinese, time always moves from the largest unit to the smallest: Year, Month, Day.
- Always put the year first: {二零二四年|èr líng èr sì nián}.
- Follow with the month: {三月|sān yuè}.
- End with the day: {五日|wǔ rì}.
مرور کلی
月|yuè (ماه) ساخته میشوند. این یعنی شما با یادگیری فقط ۱۲ عدد، تمام ماههای سال را یاد گرفتهاید! این سادگی ساختاری، یکی از بزرگترین مزیتهای زبان چینی برای زبانآموزان فارسیزبان است.年|nián (سال)، 月|yuè (ماه)، 日|rì یا 号|hào (روز) و 星期|xīngqī (هفته).- 1سال (
年|nián): در فارسی، سالها را معمولاً به صورت عدد کامل میخوانیم (مثلاً هزار و چهارصد و دو). اما در چینی، سالها را باید رقم به رقم بخوانیم؛ دقیقاً مثل خواندن شماره تلفن. مثلاً سال ۲۰۲۶ میشود:二零二六年|èrlíng'èrliù nián(دو-صفر-دو-شش سال). این برای فارسیزبانان که به خواندن اعداد بزرگ عادت دارند، ممکن است در ابتدا کمی عجیب باشد، اما بسیار دقیق است.
- 1ماه (
月|yuè): همانطور که گفته شد، ماه در چینی با عدد +月ساخته میشود. مثلاً ماه اول سال (ژانویه) میشود一月|yīyuè.
- 1روز (
日|rì/号|hào): در اینجا یک تفاوت مهم بین زبان گفتاری و نوشتاری وجود دارد.日|rìفرم رسمی است که در تقویمها و اسناد استفاده میشود، در حالی که号|hàoدر مکالمات روزمره کاربرد دارد. در فارسی ما برای روزها کلمه «ام» یا «م» را داریم (مثلاً پانزدهم)، اما در چینی فقط عدد را میگوییم و بعد号اضافه میکنیم.
- 1روزهای هفته (
星期|xīngqī): در فارسی میگوییم «شنبه، یکشنبه...». در چینی، کلمه星期به معنای هفته است و با اضافه کردن اعداد ۱ تا ۶، روزهای هفته ساخته میشوند. نکته جالب این است که چینیها برای یکشنبه از عدد ۷ استفاده نمیکنند، بلکه از星期天|xīngqītiānیا星期日|xīngqīrìاستفاده میکنند.
年 | 二零二四年 | سال ۲۰۲۴ |月 | 八月 | ماه اوت |号/日 | 十五号 | پانزدهم |星期 + عدد | 星期一 | دوشنبه |二零二四年八月十五号星期四 (سال ۲۰۲۴، ماه اوت، روز پانزدهم، پنجشنبه).年-月-日 استفاده کنید. مثلاً: 二零二五年五月一日 (اول مه ۲۰۲۵).号 استفاده کنید. مثلاً: 我们八号见面吧 (بیا هشتم همدیگر را ببینیم). اگر از 日 در مکالمه دوستانه استفاده کنید، کمی بیش از حد رسمی و خشک به نظر میرسید، درست مثل اینکه در فارسی بگویید «ما در تاریخِ هشتمِ ماهِ جاری ملاقات خواهیم کرد» که برای یک قرار دوستانه خیلی رسمی است.号 و 日 به شما کمک میکند تا در محیطهای مختلف اجتماعی، دقیقاً همانطور که یک فرد بومی صحبت میکند، رفتار کنید. به یاد داشته باشید که چینیها به نظم و ترتیب اهمیت زیادی میدهند، بنابراین هرگز جای این واحدها را عوض نکنید.- 1تداخل الگوی فارسی (روز-ماه-سال): فارسیزبانان به دلیل عادت به ساختار «روز-ماه-سال»، اغلب در چینی هم همینطور میگویند. مثلاً میگویند «۱۵-۸-۲۰۲۶». این اشتباه است. باید همیشه از بزرگ به کوچک (۲۰۲۶-۸-۱۵) بروید.
- 1استفاده اشتباه از
两|liǎngبه جای二|èr: در فارسی برای عدد ۲ از «دو» استفاده میکنیم. در چینی برای ماه فوریه (ماه دوم) باید بگویید二月(èr yuè). بسیاری از فارسیزبانان به اشتباه میگویند两月(liǎng yuè) که به معنای «دو ماه» (طول مدت) است، نه ماه دوم سال.
- 1فراموش کردن
年|nián: در فارسی ما گاهی سال را حذف میکنیم، اما در چینی اگر عدد سال را میگویید، حتماً باید کلمه年را بعد از آن بیاورید. مثلاً به جای گفتن «۲۰۲۴»، باید بگویید «۲۰۲۴ سال» (二零二四年).
- 1آیا میتوانم روز هفته را قبل از تاریخ بگویم؟ بله، در چینی میتوانید بگویید «امروز دوشنبه، ۱۵ اوت است»، اما ساختار استاندارد و استاندارد تقویمی همیشه سال-ماه-روز-هفته است.
- 1چرا برای یکشنبه از عدد استفاده نمیشود؟ در فرهنگ چینی،
星期به معنای دوره است و یکشنبه روز استراحت یا روز خورشید (日) تلقی میشود، به همین دلیل از الگوی عددی پیروی نمیکند.
- 1آیا برای سالهای قبل از ۲۰۰۰ هم باید رقم به رقم خواند؟ بله، در چینی تمام سالها، چه قبل از ۲۰۰۰ و چه بعد از آن، باید رقم به رقم خوانده شوند تا از ابهام جلوگیری شود.
Date Formation Table
| Unit | Character | Usage |
|---|---|---|
|
Year
|
年 (nián)
|
Always first
|
|
Month
|
月 (yuè)
|
Always second
|
|
Day
|
日 (rì) / 号 (hào)
|
Always third
|
Meanings
This rule dictates the mandatory chronological word order for expressing dates in Mandarin, which is the inverse of many Western languages.
Standard Date
Expressing a specific calendar date.
“{二零二四年|èr líng èr sì nián} {五月|wǔ yuè} {二十日|èr shí rì}”
“{二零二五年|èr líng èr wǔ nián} {一月|yī yuè} {十五号|shí wǔ hào}”
Reference Table
| واحد | چینی | پینیین | مثال |
|---|---|---|---|
|
سال
|
年
|
nián
|
2024年 (èr líng èr sì nián)
|
|
ماه
|
月
|
yuè
|
三月 (sān yuè - مارس)
|
|
روز (گفتاری)
|
号
|
hào
|
五号 (wǔ hào - پنجم)
|
|
روز (نوشتاری)
|
日
|
rì
|
五日 (wǔ rì - پنجم)
|
|
دوشنبه
|
星期一
|
xīngqīyī
|
星期一 (دوشنبه)
|
|
یکشنبه
|
星期天/日
|
xīngqītiān/rì
|
星期天 (یکشنبه)
|
|
امروز
|
今天
|
jīntiān
|
今天几号？ (امروز چندمه؟)
|
طیف رسمیت
二零二四年五月一日 (Date expression)
二零二四年五月一号 (Date expression)
二四年五月一号 (Date expression)
二四五一 (Date expression)
واحدهای تاریخ در چینی
سال
- 年 nián
ماه
- 月 yuè
روز
- 号/日 hào/rì
هفته
- 星期 xīngqī
روزهای گفتاری در مقابل نوشتاری
نامگذاری روزهای هفته
آیا یکشنبه است؟
کدام روز (۱ تا ۶)؟
روزهای نسبی
گذشته
- • 昨天 (دیروز)
- • 上个星期 (هفته گذشته)
حال
- • 今天 (امروز)
- • 这个月 (این ماه)
آینده
- • 明天 (فردا)
- • 下个星期 (هفته آینده)
مثالها بر اساس سطح
今天是五月一日。
Today is May 1st.
我的生日是二零零零年三月五号。
My birthday is March 5th, 2000.
会议定在二零二四年六月十五日举行。
The meeting is scheduled for June 15th, 2024.
请在二零二五年一月一日之前完成任务。
Please complete the task before January 1st, 2025.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners don't know when to use which.
اشتباهات رایج
May 5th 2024
2024年5月5日
2024年5月5号
2024年5月5日
2024年5月5号
2024年5月5日
2024年5月5号
2024年5月5日
الگوهای جملهسازی
今天是___年___月___日。
Real World Usage
我要订五月一日的机票。
برای فوریه نگو 'Liǎng'
میانبر برای سالها
کلمه باحال 'Lǐbài'
Smart Tips
Use 日 for formal, 号 for informal.
تلفظ
Year digits
Read each number individually.
Declarative
2024年5月1日。
Falling intonation at the end.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of a telescope: you start with the big view (Year) and zoom in to the detail (Day).
تداعی تصویری
Imagine a giant calendar falling from the sky: the Year block hits the ground first, then the Month, then the Day.
Rhyme
Year, Month, Day, the Chinese way.
Story
Xiao Ming is planning a trip. He writes the year on a big sign, the month on a smaller sign, and the day on a tiny sticky note. He stacks them perfectly from big to small.
شبکه واژگان
چالش
Write down the birthdates of 5 family members using the correct Chinese format.
نکات فرهنگی
Standard usage.
Uses the Republic of China calendar.
Often uses English date format in casual speech.
Ancient Chinese calendar systems.
شروعکنندههای مکالمه
你哪年出生？
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
2024___
کلمه چینی درست برای دوشنبه رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
两月 (liǎng yuè)
Score: /3
تمرینهای عملی
1 exercises今天是___年。
Score: /1
Practice Bank
10 exercises是 / 星期五 / 七月 / 今天 / 十二号
Sunday
وصل کن:
今天几___？
عدد درست رو انتخاب کن:
15号 3月
星期___
Tomorrow
年 / 二 / 四 / 零 / 二
سپتامبر رو انتخاب کن:
Score: /10
سوالات متداول (1)
Yes, if the year is understood.
Scaffolded Practice
1
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
5 de mayo de 2024
Chinese has no prepositions.
1 mai 2024
Order is reversed.
1. Mai 2024
Order is reversed.
2024年5月1日
Particles differ.
1 مايو 2024
Order is reversed.
2024年5月1日
None.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
قانون طلایی: زمان قبل از فعل
Overview تا حالا شده به دوستی به چینی پیام بدی "من امشب میرم سینما" و فقط یک ایموجی گیجشده دریافت کنی؟ دلیلش اینه که اح...
دستور زبان چینی: 'همین الان' (`刚`)
Overview تا حالا شده حس کنی یک ثانیه برای یک ترند تیکتاک دیر رسیدی؟ یا شاید پیامی فرستادی و بلافاصله پشیمان شدی؟ در چین...
مدت زمان در چینی: بیان 'چه مدت' با 'le'
### Overview در یادگیری زبان چینی، بیان «مدت زمان انجام یک کار» یکی از مباحث کلیدی در سطح B1 است. در زبان فارسی، ما برا...
تکرار کارها با Zài (再)
### Overview در زبان چینی، کلمه `再 (zài)` یکی از پرکاربردترین و کلیدیترین قیدها برای بیان «دوباره انجام دادن» یا «تکر...
بیان وقفه: من *تازه* داشتم X میکردم که Y شد (刚...就...)
Overview آیا تا به حال پیام خطرناکی فرستادهاید و دقیقاً در همان لحظه از همان شخص تماس دریافت کردهاید؟ این لحظه وحشتان...
