A2 Basic Verbs 7 min read آسان

فعل امر جمع در عربی: خطاب به همه (-وا)

سه تا کار ساده بکن تا به یه گروه دستور بدی: «حرف اضافه» اول رو حذف کن، «نون» آخر رو بنداز، و یه «الف ساکت» تهش بذار.

Grammar Rule in 30 Seconds

To command a group of people in Arabic, add the suffix '-ū' to the base verb form.

  • Start with the present tense 'you' form: 'taktubūna' (you all write).
  • Remove the prefix 'ta-' and the final 'na' suffix.
  • Add the imperative prefix 'i-' (or 'u-' depending on the vowel) and the suffix '-ū'.
Verb Root + ū = Group Command (e.g., ادرس + ū = ادرسوا)

مرور کلی

### Overview
در زبان عربی، زمانی که می‌خواهید دستوری را به یک گروه از افراد بدهید، از ساختاری استفاده می‌کنید که به آن «امر جمع مذکر» می‌گویند. این موضوع در زبان فارسی بسیار ساده‌تر است؛ چرا که ما در فارسی برای دستور دادن به یک نفر یا چندین نفر، از یک فعل امر واحد استفاده می‌کنیم (مثلاً «بخوانید» برای جمع و «بخوان» برای مفرد). اما در عربی، مانند بسیاری از جنبه‌های دیگر، تمایز دقیقی بین تعداد مخاطبان وجود دارد.
این ساختار که با پسوند شناخته می‌شود، ابزار اصلی شما برای برقراری ارتباط با یک گروه است. در زبان فارسی، ما برای خطاب قرار دادن جمع، تنها از شناسه «ید» استفاده می‌کنیم، اما در عربی، این ساختار صرفاً یک شناسه نیست، بلکه تغییر در ساختار درونی کلمه است. این مبحث برای شما که به عنوان یک فارسی‌زبان با مفاهیم «فعل» و «دستور» آشنا هستید، بسیار جذاب خواهد بود، زیرا بسیاری از ریشه‌هایی که در عربی به کار می‌روند، در فارسی نیز به عنوان وام‌واژه حضور دارند.
برای مثال، کلمه «کتاب» از ریشه ک ت ب است که فعل امر آن برای جمع می‌شود اُکْتُبُوا. یادگیری این ساختار به شما کمک می‌کند تا در محیط‌های اجتماعی، کاری یا حتی در بازی‌های آنلاین، به جای استفاده از حالت مفرد و ایجاد سوءتفاهم، دقیقاً با گروه صحبت کنید. این یکی از اولین قدم‌های شما برای تسلط بر زبان عربی است و برخلاف آنچه ممکن است در نگاه اول به نظر برسد، منطق بسیار منظمی دارد.
### How This Grammar Works
در دستور زبان عربی، فعل امر از روی فعل مضارع ساخته می‌شود. این دقیقاً همان جایی است که باید به تفاوت آن با فارسی دقت کنید. در فارسی، ما از ریشه بن مضارع استفاده می‌کنیم (مثلاً «می‌رویم» -> «برو»)، اما در عربی، فعل امر جمع مذکر از دوم شخص جمع مضارع (یعنی أَنْتُمْ یا «شما») استخراج می‌شود.
برای این کار، ابتدا فعل مضارع تَكْتُبُونَ (شما می‌نویسید) را در نظر بگیرید. در عربی، ما با حذف حرف «ت» که نشانه مضارع است و حذف «ن» که نشانه اعراب است، فعل را به حالت دستوری می‌بریم. این فرآیند در فارسی معادلی به این شکل ندارد، چون در فارسی ما فعل مضارع را به این صورت تغییر نمی‌دهیم.
نکته مهم، اضافه کردن یک «الف» کمکی در ابتدای فعل است تا تلفظ آن ممکن شود؛ زیرا در عربی شروع کلمه با حرف ساکن ممنوع است. این «الف» دقیقاً مانند یک داربست عمل می‌کند که تا زمان ساخته شدن کلمه حضور دارد. در فارسی، ما چنین قاعده‌ای برای شروع کلمه نداریم و به راحتی با حرف ساکن شروع می‌کنیم (مثل «بخوانید» که از «ب» شروع می‌شود).
این تفاوت ساختاری در ابتدا ممکن است کمی عجیب به نظر برسد، اما با تمرین متوجه می‌شوید که این «الف» کمکی، به کلمه آهنگ و قدرت می‌دهد.
### Formation Pattern
برای ساختن این فعل، ۵ مرحله را دنبال می‌کنیم. بیایید فعل ک ت ب (نوشتن) را بررسی کنیم:
| مرحله | عمل انجام شده | نتیجه |
|---|---|---|
| ۱ | انتخاب فعل مضارع برای «شما» | تَكْتُبُونَ |
| ۲ | حذف حرف نشانه مضارع (ت) | كْتُبُونَ |
| ۳ | افزودن الف کمکی (چون حرف بعد ساکن است) | اُكْتُبُونَ |
| ۴ | حذف نون اعراب (ن) | اُكْتُبُو |
| ۵ | افزودن الفِ فارقه (الفِ پایان) | اُكْتُبُوا |
همان‌طور که می‌بینید، در نهایت به کلمه اُكْتُبُوا می‌رسیم. این الگو برای اکثر افعال سه‌حرفی یکسان است. در فارسی، ما چنین پیچیدگی‌ای نداریم و صرفاً از پیشوند «ب» استفاده می‌کنیم (بخوانید، بنویسید).
تفاوت اصلی در این است که در عربی، حروف درونی کلمه (مصوت‌ها) بر اساس حرکت حرف دوم تغییر می‌کنند، در حالی که در فارسی، بن فعل همواره ثابت است.
### When To Use It
کاربرد این فعل در زندگی روزمره بسیار گسترده است. در محیط‌های دانشگاهی یا کاری، وقتی می‌خواهید به همکاران یا دوستان خود بگویید کاری را انجام دهند، از این ساختار استفاده می‌کنید. مثلاً اِجْلِسُوا (بنشینید) یا اِسْمَعُوا (گوش دهید).
نکته بسیار مهم که باید به خاطر داشته باشید، مفهوم «جمع مذکر» در عربی است. در دستور زبان عربی، اگر در یک گروه ۱۰۰ نفره، ۹۹ زن باشند و ۱ مرد، باز هم باید از این ساختار استفاده کنید. این یک «قاعده فراگیر» است.
در فارسی، ما چنین تفکیکی نداریم و «شما» برای همه به کار می‌رود. این ساختار در شبکه‌های اجتماعی نیز بسیار پرکاربرد است؛ مثلاً وقتی یک اینفلوئنسر می‌گوید تَابِعُونَا (ما را دنبال کنید)، از همین دستور جمع استفاده کرده است. همچنین در هنگام سفر به کشورهای عربی، اگر می‌خواهید از گروهی از افراد آدرسی بپرسید، استفاده از این فعل نشان‌دهنده تسلط شما بر زبان است.
این شکل از فعل، لحنی قاطع و در عین حال محترمانه دارد که به شما کمک می‌کند در موقعیت‌های مختلف اجتماعی، دقیق و حرفه‌ای به نظر برسید.
### Common Mistakes
  1. 1حفظ کردن نون (ن): فارسی‌زبانان به دلیل ساختار جملات خود، گاهی تمایل دارند «ن» را در پایان فعل نگه دارند (مثلاً اُكْتُبُونَ). این اشتباه باعث می‌شود جمله شما از حالت «دستوری» به حالت «خبری» تغییر کند. در عربی، حذف این «ن» نشانه قطعیِ امر بودن است.
  2. 2فراموش کردن الفِ فارقه: بسیاری از زبان‌آموزان فراموش می‌کنند الفِ آخر را بنویسند (اُكْتُبُو). این الف در واقع شناسنامه فعل جمع است و نبودن آن، آن را با فعل مفرد یا دیگر اشکال اشتباه می‌گیرد.
  3. 3اشتباه در الف کمکی: گاهی زبان‌آموزان در انتخاب حرکتِ الفِ کمکی (فتحه، کسره یا ضمه) دچار تردید می‌شوند. این به دلیل تداخل با قواعد فارسی است که در آن «ب» همیشه ثابت است. در عربی، این حرکت باید با حرکت حرف دوم فعل هماهنگ باشد.
### Contrast With Similar Patterns
برای درک بهتر، بیایید این ساختار را با سایر حالت‌ها مقایسه کنیم:
| ساختار | مثال عربی | معادل فارسی |
|---|---|---|
| امر جمع مذکر | اِذْهَبُوا | بروید |
| فعل مضارع جمع | تَذْهَبُونَ | شما می‌روید |
| فعل ماضی جمع | ذَهَبُوا | آن‌ها رفتند |
همان‌طور که مشاهده می‌کنید، تفاوت در حروف آغازین و پایانی است. در فارسی، ما «می» را برای مضارع اضافه می‌کنیم، اما در عربی، تغییرات در ساختار درونی و حروف الحاقی است. این تفاوت‌ها در ابتدا ممکن است باعث سردرگمی شود، اما با تمرین مداوم، ذهن شما به این الگوها عادت خواهد کرد.
### Quick FAQ
  1. 1آیا این فعل برای خانم‌ها هم به کار می‌رود؟ بله، اگر گروهی شامل زن و مرد باشد، حتماً از این ساختار استفاده می‌شود.
  2. 2آیا این فعل در لهجه‌های عامیانه هم همین‌طور است؟ در اکثر لهجه‌ها، ساختار اصلی حفظ می‌شود اما ممکن است الف کمکی در تلفظ حذف شود.
  3. 3چرا الفِ آخر خوانده نمی‌شود؟ این الف صرفاً برای تشخیص بصری است و از نظر تاریخی به ما کمک می‌کند تا فعل را از کلمات دیگر تشخیص دهیم.
  4. 4آیا می‌توانم از این فعل برای یک نفر استفاده کنم؟ خیر، این کار در عربی بی‌ادبانه یا اشتباه تلقی می‌شود و حتماً باید از حالت مفرد استفاده کنید.

Plural Imperative Formation

Verb Root Present (You All) Imperative (You All)
k-t-b
taktubūna
uktubū
d-r-s
tadrusūna
idrusū
j-l-s
tajlisūna
ijlisū
dh-h-b
tadhhabūna
idhhabū
s-m-ʿ
tasmaʿūna
ismaʿū
ʿ-m-l
taʿmalūna
iʿmalū

Meanings

This grammar is used to issue direct commands or requests to a group of three or more people (or two people in some contexts). It turns a standard verb into an imperative instruction.

1

Direct Command

Giving an order to a group.

“اجلسوا هنا”

“اسمعوا المعلم”

Reference Table

Reference table for فعل امر جمع در عربی: خطاب به همه (-وا)
ریشه مضارع (جمع مذکر) امر (جمع) معنی
k-t-b
تَكْتُبُونَ
اكْتُبُوا
بنویسید!
sh-r-b
تَشْرَبُونَ
اشْرَبُوا
بنوشید!
dh-h-b
تَذْهَبُونَ
اذْهَبُوا
بروید!
d-kh-l
تَدْخُلُونَ
ادْخُلُوا
وارد شوید!
kh-r-j
تَخْرُجُونَ
اخْرُجُوا
خارج شوید!
f-t-h
تَفْتَحُونَ
افْتَحُوا
باز کنید!
j-l-s
تَجْلِسُونَ
اجْلِسُوا
بنشینید!

طیف رسمیت

رسمی
استمعوا إليّ

استمعوا إليّ (Giving instructions)

خنثی
اسمعوا لي

اسمعوا لي (Giving instructions)

غیر رسمی
اسمعوني

اسمعوني (Giving instructions)

عامیانه
اسمعوا بقى

اسمعوا بقى (Giving instructions)

The Plural Command Flow

Plural Command

Steps

  • taktubūna Present
  • remove ta/na Strip
  • add alif/ū Final

مثال‌ها بر اساس سطح

1

ادرسوا جيداً

Study well (all of you)

2

اسمعوا لي

Listen to me (all of you)

3

اذهبوا الآن

Go now (all of you)

4

كلوا الطعام

Eat the food (all of you)

1

افتحوا الكتب يا طلاب

Open the books, students

2

اكتبوا أسماءكم هنا

Write your names here

3

ساعدوا أصدقاءكم

Help your friends

4

انتظروا قليلاً

Wait a little

1

لا تذهبوا إلى هناك

Do not go there

2

اعملوا بجد لتحقيق أهدافكم

Work hard to achieve your goals

3

فكروا في الحل قبل الإجابة

Think about the solution before answering

4

استخدموا القاموس عند الحاجة

Use the dictionary when needed

1

تأملوا في هذه النتائج بعناية

Reflect on these results carefully

2

ساهموا في بناء مجتمع أفضل

Contribute to building a better society

3

تجنبوا الأخطاء الشائعة في الكتابة

Avoid common writing mistakes

4

استثمروا وقتكم في التعلم

Invest your time in learning

1

استنبطوا المعاني من السياق

Deduce the meanings from the context

2

تدارسوا هذه المسألة بعمق

Discuss this issue in depth

3

استوعبوا التحديات القادمة

Comprehend the upcoming challenges

4

تجاوزوا العقبات بذكاء

Overcome the obstacles intelligently

1

استشرفوا آفاق المستقبل

Envision the horizons of the future

2

استنطقوا النصوص القديمة

Interrogate the ancient texts

3

تأولوا هذه الظواهر بدقة

Interpret these phenomena accurately

4

استلهموا من التراث العربي

Draw inspiration from the Arab heritage

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Arabic Group Commands: Addressing 'You All' (-ū) در مقابل Past Tense Plural

Both end in '-ū'.

Arabic Group Commands: Addressing 'You All' (-ū) در مقابل Singular Imperative

Learners use singular for groups.

Arabic Group Commands: Addressing 'You All' (-ū) در مقابل Indicative Plural

Learners keep the 'na' suffix.

اشتباهات رایج

uktub

uktubū

Used singular instead of plural.

uktubun

uktubū

Added 'n' at the end.

ktubū

uktubū

Forgot the initial alif.

uktubo

uktubū

Used 'o' instead of 'ū'.

uktubua

uktubū

Misspelled the alif.

taktubū

uktubū

Kept the present tense prefix.

uktubūa

uktubū

Added extra vowel.

uktubūna

uktubū

Used the indicative form instead of imperative.

uktubū-hum

uktubūhum

Incorrect hyphenation.

uktubū al-kitāb

uktubū al-kitāba

Forgot case marking.

uktubūa

uktubū

Incorrect orthography.

uktubū-n

uktubū

Adding nunation.

uktubū-hu

uktubūhu

Incorrect pronoun attachment.

الگوهای جمله‌سازی

___ (Verb) ___ (Object)!

يا أصدقاء، ___ (Verb) ___ (Location)!

___ (Verb) ___ (Adverb)!

___ (Verb) ___ (Pronoun)!

Real World Usage

Classroom constant

Iftahū al-kitāb.

Social Media common

Shārikū al-manshūr!

Texting common

Taʿālū ʿindī.

Travel occasional

Intazirū hunā.

Job Interview rare

Tafaddalū bi-al-julūs.

Food Delivery occasional

Khudhū al-talab.

💡

قاعده 'شماها'

وقتی توی یه جمع هستی که حداقل یه آقا توش هست، همیشه از صیغه جمع مذکر استفاده کن. این رایج‌ترین فرم توی زندگی روزمره است. مثلاً اگه می‌خوای بگی 'همه بخورید': «كُلُوا!»
⚠️

الف ساکت

این 'الف' آخری که می‌بینی (ـُوا) اصلاً خونده نمیشه! فقط برای نشون دادن نوشته میشه. اگه بخونیش، مثل این می‌مونه که داری از روی کتاب درس می‌خونی. مثلاً توی «اِشْرَبُوا»، اون 'الف' رو نخون.
🎯

میانبر لهجه‌ای

توی خیلی از لهجه‌ها (مثلاً مصری یا شامی)، این 'الف' کمکی اول فعل رو خیلی آروم می‌گن یا اصلاً نمی‌گن. مهم‌ترین چیزی که باید حواست باشه، همون صدای 'او' (ـُوا) آخره! مثلاً به جای «اُدْخُلُوا» شاید بشنوی «دْخُلُوا».

Smart Tips

Add 'min fadlikum' before the command.

Iktubū! Min fadlikum, iktubū!

Focus on the '-ū' suffix first.

Iktub... Iktubū!

Always check for the silent alif.

Iktubū Iktubū (with alif)

Use 'yalla' to soften the tone.

Idhabū! Yalla, idhabū!

تلفظ

/uː/

The '-ū' sound

A long 'oo' sound as in 'boot'.

Command

اكتبوا! ↘

Falling intonation for a firm order.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of the 'ū' as a group of people holding hands in a circle.

تداعی تصویری

Imagine a teacher pointing at a group of students and saying 'Uktubū!' while they all hold pens.

Rhyme

For the group, add the ū, it's the command you need to do!

Story

Ali wanted his friends to help him move. He looked at them and said 'Help me!' (Sāʿidūnī). They all started lifting boxes. He then said 'Work hard!' (Iʿmalū) and they finished in an hour.

شبکه واژگان

uktubūidrusūijlisūidhabūismaʿūiʿmalū

چالش

Write 5 commands you would give to a group of friends in a park.

نکات فرهنگی

Often uses 'yalla' before the command to soften it.

The imperative is very common in daily life.

Often adds 'ya' before the group name.

Derived from Proto-Semitic imperative forms.

شروع‌کننده‌های مکالمه

ماذا تفعلون الآن؟

هل تحبون القراءة؟

كيف تتعلمون العربية؟

ما هي نصيحتكم للمبتدئين؟

موضوعات نگارش

Write a list of rules for your classroom.
Give advice to your friends on how to learn a language.
Describe a team project and the instructions you gave.
Write a persuasive speech to a group of people.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو با فعل امر 'نوشیدن' (جمع) پر کن.

يا شَباب، ___ المَاء!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اشْرَبُوا
برای دستور دادن به یک گروه، ما 'تَـ' اول رو حذف می‌کنیم، 'نون' رو میندازیم، و یه 'الف' ساکت اضافه می‌کنیم.
کدوم جمله فعل امر درست برای 'درس رو بنویسید!' هست؟ چند گزینه‌ای

Choose the correct group command:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اكْتُبُوا الدَّرْس
فعل امر جمع مذکر باید به 'ـُوا' با یک 'الف' ساکت ختم بشه.
اشتباه این دستور به یک گروه رو پیدا کن و درستش کن. Error Correction

Find and fix the mistake:

يا أصدقاء، اذْهَبُونَ إلى المَطْعَم.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اذْهَبُوا إلى المَطْعَم.
برای ساختن فعل امر باید 'نون' (نْ) آخر فعل رو حذف کنی.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the correct plural imperative.

___ (Write) al-darsa!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: uktubū
The plural imperative is uktubū.
Correct the mistake. Error Correction

Find and fix the mistake:

Iktub al-darsa (to a group).

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Iktubū al-darsa
Need plural suffix.
Choose the correct form. چند گزینه‌ای

Which is the plural command for 'go'?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: idhabū
idhabū is the plural imperative.
Reorder the words. Sentence Reorder

al-kitāb / iftahū / ya / tullāb

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: All are correct
Word order is flexible.
Translate to Arabic. ترجمه

Listen to me (group)!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Ismaʿū lī
Ismaʿū is the plural imperative.
Match the verb to its plural command. جفت کردن

d-r-s -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: idrusū
idrusū is the command for d-r-s.
Conjugate 'j-l-s'. Conjugation Drill

What is the plural imperative of j-l-s?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ijlisū
ijlisū is correct.
Complete the dialogue. Dialogue Completion

Teacher: '___ the homework!' Students: 'Okay!'

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Iktubū
Plural command needed.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
جای خالی رو پر کن: 'بروید!' (جمع) پر کردن جای خالی

___ إلى الحَديقة يا شباب.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اذْهَبُوا
پایان فعل رو اصلاح کن. Error Correction

انْظُرُو إلى الصّورة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: انْظُرُوا إلى الصّورة.
کلمات رو مرتب کن تا جمله 'کتاب‌ها رو باز کنید، بچه‌ها!' رو بسازی. Sentence Reorder

الرَّسائِل / يا / افْتَحُوا / شَباب

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: يا شباب افْتَحُوا الرَّسائِل
ترجمه کن: 'غذا رو بخورید!' (جمع) ترجمه

Translate: Eat the food!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: كُلُوا الأَكْل!
جمع مضارع رو به فعل امرش وصل کن. جفت کردن

Match the pairs:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: تَكْتُبُونَ : اكْتُبُوا
کدوم دستور برای گفتن 'سابسکرایب کنید!' به فالوئرها درسته؟ چند گزینه‌ای

Subscribe to the channel:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اشْتَرِكُوا في القَناة
جمله رو کامل کن: 'اینجا بنشینید!' پر کردن جای خالی

يا ضُيوف، ___ هُنا.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اجْلِسُوا
فعل 'وارد شوید!' رو اصلاح کن. Error Correction

ادْخُلُنَ إلى الغُرْفة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ادْخُلُوا إلى الغُرْفة.
مرتب کن: 'به موسیقی گوش کنید!' Sentence Reorder

المُوسِيقى / اسْمَعُوا / إلى

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: اسْمَعُوا إلى المُوسِيقى
ترجمه کن: 'بچه‌ها، بیاید اینجا!' ترجمه

Come here, guys!

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: تَعَالَوا يا شَباب!

Score: /10

سوالات متداول (8)

It is a historical orthographic marker that distinguishes the plural suffix from other words ending in 'u'.

Yes, in many dialects and formal Arabic, the plural form is used for two or more people.

Not if used correctly. It is the standard way to address a group.

Use 'la' + present tense plural (e.g., 'la taktubū').

No, the plural imperative '-ū' is used for both masculine and mixed groups.

The initial alif rules change slightly based on the verb form.

Yes, you can attach object pronouns like '-hum' or '-nī'.

Yes, the '-ū' suffix is standard across almost all Arabic dialects.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish high

escribid

Spanish uses a specific verb ending; Arabic uses a suffix + prefix.

French moderate

écrivez

French uses a pronoun-based form; Arabic uses a dedicated conjugation.

German moderate

schreibt

German uses the standard present stem; Arabic uses a modified imperative stem.

Japanese low

kaite kudasai

Japanese is periphrastic; Arabic is synthetic.

Chinese none

qing xie

Chinese is isolating; Arabic is inflectional.

English low

write

English is invariant; Arabic is highly inflected.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!