دستور دادن (مذکر): «این کار را بکن!» (if'al)
Grammar Rule in 30 Seconds
To give a command to a man, use the 'if'al' pattern by removing the prefix from the present tense.
- Start with the present tense 'you' form (t-).
- Remove the 't-' prefix.
- If the remaining word starts with a consonant cluster, add an alif (hamzat al-wasl).
مرور کلی
فعل الأمر للمفرد المذكر، حالت دستوری است که هنگام صحبت با یک شخص مذکر از آن استفاده میکنید. آن را به عنوان روش مستقیم و بیدردسر برای گفتن «کاری انجام بده!» در نظر بگیرید. این حالت در مکالمات روزمره، از درخواست صورتحساب از پیشخدمت گرفته تا گفتن به دوست برای «صبر کن!»، بسیار رایج است.این گرامر چطور کار میکنه
أنت (anta) است.تَـ (ta-) شروع میشود. ایده اصلی این است که این پیشوند تَـ را برای ساختن دستور حذف کنید. اما، نکته اینجاست: کلمات عربی نمیتوانند با یک صامت بیصدا (صامتی با سکون ـْ) شروع شوند.الف (ا) حمل میشود.a، i یا u) به مصوت حرف ریشه میانی در فعل *زمان حال* بستگی دارد. کمی شبیه به یک کد مخفی به نظر میرسد، اما یک قانون ثابت است. اگر زمان حال را بدانید، میتوانید امر را بفهمید.
الگوی ساخت
أنت (anta) شروع کنید، به معنای «تو» (مفرد مذکر).
تَكْتُبُ (taktubu) - «تو مینویسی».
تَـ (ta-) را حذف کنید.
ـكْتُبُ (-ktubu). میبینید؟ ک اول سکون دارد، بنابراین گیر کرده است.
فتحه، ضمه، کسره)، کار شما تمام است! این برای افعال ثلاثی مجرد نادر است اما برای اوزان دیگر اتفاق میافتد.
تُعَلِّمُ (tuʿallimu) -> عَلِّمْ (ʿallim) - «یاد بده!». عین حرکت داشت، بنابراین نیازی به الف نبود.
سکون ـْ داشت (که برای افعال پایه در اکثر مواقع همینطور است)، باید یک الف (ا) کمکی در ابتدا اضافه کنید.
ا + کتب را داریم.
الف قرار میگیرد؟ به حرکت حرف *ریشه میانی* فعل زمان حال نگاه کنید. در tak-TU-bu، این حرکت ضمه (u) است.
ضمه (u) باشد، الف هم ضمه (u) میگیرد. -> اُكْتُبْ (uktub!).
فتحه (a) یا کسره (i) باشد، الف کسره (i) میگیرد. -> به عنوان مثال، از تَجْلِسُ (tajlisu)، شما اِجْلِسْ (ijlis!) را دریافت میکنید.
کسره در اینجا وظیفه دوگانهای دارد. این یک سیستم کارآمد است! صامت نهایی امر همیشه یک سکون ـْ میگیرد (که آن را ساکت میکند).
کی استفاده کنیم
من فضلك - «لطفاً» همیشه ایده خوبی است).- دادن دستورالعمل:
اُدْخُلْ(udkhul) - «وارد شو.» یااِفْتَحْ(iftaḥ) - «برنامه را باز کن.» - درخواستهای سریع:
اِشْرَبْ(ishrab) - «بنوش.» هنگام دادن قهوه به کسی. - رسانههای اجتماعی: نظر دادن در مورد پست سفر یک دوست:
اُنْظُرْ إلى هذا المنظر!(unẓur ilā hādhā al-manẓar!) - «به این منظره نگاه کن!» - بازی: گفتن به همتیمی خود در یک بازی آنلاین:
اِلْعَبْ الآن!(ilʿab al-ān!) - «الان بازی کن!» - پیامک: ارسال پیامک سریع به یک دوست:
اِنْتَظِرْ دقيقة(intaẓir daqīqa) - «یک دقیقه صبر کن.» - دنبال کردن یک دستور پخت: دستورالعملها لیستی از افعال امری خواهند بود:
قَطِّعْ(qaṭṭiʿ - خرد کن)،أَضِفْ(aḍif - اضافه کن).
اشتباهات رایج
- 1استفاده از زمان حال به جای امر: گفتن
أنت تكتب(anta taktub - «تو مینویسی») به جایاُكْتُبْ(uktub! - «بنویس!»). اولی یک جمله خبری است، دومی یک دستور است. - 2فراموش کردن اضافه کردن
الفکمکی: تلاش برای گفتنکتب(ktub) غیرقابل تلفظ و نادرست است. شما برای شروع کلمه به آناُ(u) یااِ(i) نیاز دارید. - 3استفاده از حرکت اشتباه روی
الف: گفتناِكْتُبْ(iktub) به جایاُكْتُبْ(uktub). این یک اشتباه کلاسیک است! قانون را به خاطر بسپارید:ضمه(u) در وسطtaktubu،ضمهرا بر رویالفامر تحمیل میکند. - 4اعمال قانون بر روی افعال بیقاعده: برخی از افعال فرمهای امری خاصی دارند. به عنوان مثال،
أَخَذَ(گرفتن) بهخُذْ(khudh) تبدیل میشود، وأَكَلَ(خوردن) بهكُلْ(kul) تبدیل میشود. آنها فقط دوست دارند متفاوت باشند.
مقایسه با الگوهای مشابه
- امر (مذکر) در مقابل امر (مؤنث): تشخیص فرم مؤنث بسیار آسان است. مانند فرم مذکر است، اما در انتها
ـي(-ī) اضافه میکنید. این یک تفاوت بزرگ در صدا و معنا است. - مذکر:
اُكْتُبْ(uktub) - بنویس! (به یک مرد) - مؤنث:
اُكْتُبِي(uktubī) - بنویس! (به یک زن)
- امر در مقابل زمان حال برای درخواستها: شما همچنین میتوانید با استفاده از یک سوال در زمان حال از کسی بخواهید کاری انجام دهد. امر مستقیمتر و دستوریتر است. فرم سوال ملایمتر و بیشتر شبیه یک پیشنهاد است.
- امر:
اِجْلِسْ هنا(ijlis hunā) - «اینجا بنشین.» - سوال با زمان حال:
هل تجلس هنا؟(hal tajlis hunā?) - «آیا میخواهی اینجا بنشini؟» / «آیا اینجا خواهی نشست؟»
- امر در مقابل حالت مجزوم (Jussive): برای زبانآموزان پیشرفته، حالتی به نام مجزوم وجود دارد که برای «تو» شبیه به امر است. تفاوت این است که مجزوم میتواند برای «او (مرد)»، «او (زن)» و «آنها» هنگامی که با
لِـ(li-) پیشوند میآید، استفاده شود، به معنای «بگذار او/آنها...». فعلاً نگران این موضوع نباشید، فقط بدانید که امر برای خطاب مستقیم (تو) است.
سؤالات رایج
من فضلك (min faḍlik) - «لطفاً» - را برای ملایم کردن آن اضافه کنید. لحن صدا همه چیز است.أکل (akala - خوردن) چه؟كُلْ (kul) است. امر برای «گرفتن» (أخذ - akhadha) خُذْ (khudh) است. شما فقط باید چند تا از این موارد استثنا را حفظ کنید.فَعَّلَ)، شما اغلب فقط پیشوند را بدون اضافه کردن الف حذف میکنید. به عنوان مثال، تُدَرِّسُ (tudarrisu) به دَرِّسْ (darris!) تبدیل میشود. ما در حال حاضر فقط بر روی افعال ثلاثی مجرد پایه تمرکز کردهایم.Masculine Singular Imperative Formation
| Present (Anta) | Remove Prefix | Add Alif | Imperative |
|---|---|---|---|
|
تكتب
|
كتب
|
اكتب
|
اكتب
|
|
تجلس
|
جلس
|
اجلس
|
اجلس
|
|
تفتح
|
فتح
|
افتح
|
افتح
|
|
تسمع
|
سمع
|
اسمع
|
اسمع
|
|
تدرس
|
درس
|
ادرس
|
ادرس
|
|
تعمل
|
عمل
|
اعمل
|
اعمل
|
Meanings
The imperative mood is used to issue direct commands, requests, or advice to a second person.
Direct Command
A direct order to perform an action.
“اجلس هنا! (Ijlis huna! - Sit here!)”
“اشرب الماء! (Ishrab al-ma'! - Drink the water!)”
Reference Table
| ریشه فعل (ماضی) | فعل مضارع (اَنتَ) | فعل امر (مذکر مفرد) |
|---|---|---|
|
`كَتَبَ` (kataba)
|
`تَكْتُبُ` (taktubu)
|
`اُكْتُبْ` (uktub)
|
|
`فَتَحَ` (fataḥa)
|
`تَفْتَحُ` (taftaḥu)
|
`اِفْتَحْ` (iftaḥ)
|
|
`جَلَسَ` (jalasa)
|
`تَجْلِسُ` (tajlisu)
|
`اِجْلِسْ` (ijlis)
|
|
`ذَهَبَ` (dhahaba)
|
`تَذْهَبُ` (tadhhabu)
|
`اِذْهَبْ` (idhhab)
|
|
`شَرِبَ` (shariba)
|
`تَشْرَبُ` (tashrabu)
|
`اِشْرَبْ` (ishrab)
|
|
`دَخَلَ` (dakhala)
|
`تَدْخُلُ` (tadkhulu)
|
`اُدْخُلْ` (udkhul)
|
|
`نَظَرَ` (naẓara)
|
`تَنْظُرُ` (tanẓuru)
|
`اُنْظُرْ` (unẓur)
|
|
`عَمِلَ` (ʿamila)
|
`تَعْمَلُ` (taʿmalu)
|
`اِعْمَلْ` (iʿmal)
|
طیف رسمیت
تفضل بالجلوس. (Social)
اجلس. (Social)
اقعد. (Social)
اقعد يا بطل. (Social)
ساختن دستورات عربی (مذکر)
چگونگی ساخت
- شروع با: تَكْتُبُ (تو مینویسی)
- حذف کن: تَـ (پیشوند 'تو')
- اضافه کن: اُ (حرف صدادار کمکی)
چه زمانی استفاده کنیم
- اِجْلِسْ دستورالعملها (بنشین!)
- اُنْظُرْ درخواستها (نگاه کن!)
- اِذْهَبْ جهتها (برو!)
دستور: مذکر در مقابل مؤنث
پیدا کردن حرف صدادار صحیح
به حرف صدادار وسط فعل مضارع نگاه کن (مثلاً تک-تُو-بو). آیا 'u' (ضَمّه) است؟
آیا حرف صدادار وسط 'a' (فَتْحه) یا 'i' (كَسْرَه) است؟
الگوهای رایج فعل امر
با 'اُ' شروع میشود
- • اُكْتُبْ (uktub)
- • اُدْخُلْ (udkhul)
- • اُنْظُرْ (unẓur)
با 'اِ' شروع میشود
- • اِجْلِسْ (ijlis)
- • اِشْرَبْ (ishrab)
- • اِذْهَبْ (idhhab)
بیقاعده
- • كُلْ (kul)
- • خُذْ (khudh)
- • قُلْ (qul)
مثالها بر اساس سطح
اذهب إلى البيت!
Go home!
اقرأ الكتاب!
Read the book!
اسمعني!
Listen to me!
اجلس هنا!
Sit here!
اكتب اسمك في الورقة.
Write your name on the paper.
افتح النافذة من فضلك.
Open the window please.
ادرس دروسك جيداً.
Study your lessons well.
احمل هذه الحقيبة.
Carry this bag.
انظر إلى هذه الصورة الرائعة.
Look at this wonderful picture.
اعمل بجد لتحقيق أهدافك.
Work hard to achieve your goals.
ادخل إلى الغرفة بهدوء.
Enter the room quietly.
اسأل المعلم إذا لم تفهم.
Ask the teacher if you don't understand.
ارسل التقرير قبل نهاية اليوم.
Send the report before the end of the day.
احفظ هذا الملف في جهازك.
Save this file on your device.
استخدم القلم لكتابة الملاحظات.
Use the pen to write notes.
افهم طبيعة المشكلة أولاً.
Understand the nature of the problem first.
اعطني رأيك الصريح في الموضوع.
Give me your honest opinion on the topic.
اطلب المساعدة إذا شعرت بالتعب.
Request help if you feel tired.
اقبل التحدي وتقدم للأمام.
Accept the challenge and move forward.
اجمع المعلومات قبل اتخاذ القرار.
Gather information before making the decision.
اصغِ إلى نصيحة الخبراء بعناية.
Listen to the experts' advice carefully.
اغنم الفرصة قبل فوات الأوان.
Seize the opportunity before it's too late.
اكتب مقالاً يعبر عن رؤيتك.
Write an article expressing your vision.
اعمل على تحسين مهاراتك باستمرار.
Work on improving your skills constantly.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both look similar.
Learners use present for commands.
Mixing up endings.
اشتباهات رایج
تكتب
اكتب
اكتبا
اكتب
اكتبين
اكتب
كتب
اكتب
لا اكتب
لا تكتب
اكتبوا
اكتب
اكتبه
اكتب
اِكتب
اُكتب
اذهب إلى
اذهب
تكلم
تكلم
اكتبن
اكتب
اِقرأ
اقرأ
اِسمع
اسمع
الگوهای جملهسازی
___ (verb) يا صديقي.
من فضلك ___ (verb) الكتاب.
___ (verb) بجد كل يوم.
___ (verb) إلى ما أقوله.
Real World Usage
اكتب لي!
اقرأ الدرس.
اذهب يميناً.
احضر الطعام.
تفضل بالجلوس.
انظر لهذا!
فکر کن 'تو' رو حذف میکنی
یادت نره محترمانه صحبت کنی
به حرف صدادار وسط فعل دقت کن
u یا a یا i وسط فعل، سرنخ خوبیه که چطور فعل امر رو درست بسازی، حتی اگه به قانونش فکر نکنی. مثلاً اگه «تَكْتُبُ» رو بشنوی، فعل امرش میشه «اُكْتُبْ» چون صدای وسط u هست.دستورات وابسته به موقعیت
Smart Tips
Add 'min fadlak' after the command.
Always add the alif.
Don't use the singular form.
Use the present tense.
تلفظ
Hamzat al-wasl
The alif is silent if preceded by a word.
Command
اكتب! ↘
Falling intonation for directness.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember 'if'al' — the 'i' is the key to the command!
تداعی تصویری
Imagine a teacher pointing at a student and saying 'Uktub!' (Write!) while holding a pen.
Rhyme
To make a man do, drop the 't' and start with 'u' or 'i' too.
Story
Ali wanted to learn Arabic. He looked at his friend. He said 'Iftah' (Open) the book. Then he said 'Uktub' (Write) the words. Finally, he said 'Isma'' (Listen) to the teacher.
شبکه واژگان
چالش
Write 5 commands you would give to a friend in the next 5 minutes.
نکات فرهنگی
Often uses 'ruuh' instead of 'idhhab'.
Uses 'i' prefix frequently.
Very polite, often adds 'ya akhi'.
Derived from the Proto-Semitic jussive stem.
شروعکنندههای مکالمه
اكتب اسمك.
اجلس هنا.
اقرأ هذه الجملة.
اذهب إلى المكتب.
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
يا أحمد، ___ الدرس.
اُكْتُبْ شکل امر (دستور) مفرد مذکر فعل 'نوشتن' است. از آن برای گفتن به یک مرد، احمد، استفاده میکنی که بنویسد.Choose the correct command:
اِفْتَحْ فعل امر برای یک فاعل مفرد مذکر است. اِفْتَحِي برای مؤنث، و تَفْتَحُ یک جمله مضارع (خبری) است، نه دستور.Find and fix the mistake:
يا علي، تجلس هنا.
اِجْلِسْ استفاده کنی. جمله اصلی از تَجْلِسُ استفاده کرده بود که فعل مضارع ('تو مینشینی') است، نه دستور ('بنشین!').Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises___ (Write) الدرس!
Which is the command for 'sit'?
Find and fix the mistake:
تفتح الباب!
أنت تكتب (You write) -> ?
تسمع -> ?
Imperative is for females?
A: ___ (Go) إلى البيت. B: حسناً.
تدرس -> ?
Score: /8
Practice Bank
10 exercises___ الماء يا رجل.
How do you say 'Look!' to a male?
Go to the house.
اُدرس درسك!
اسمك / اُكْتُبْ / هنا
Match the verbs.
يا أبي، ___ معي.
Choose the correct sentence.
يا أخي، اِفْتَحْ النافذة.
Translate: 'Listen to the teacher.'
Score: /10
سوالات متداول (8)
To help pronounce the consonant cluster.
No, add an 'i' ending.
It can be, use 'min fadlak'.
Different rules apply.
Yes, often simplified.
No, commands are for others.
Use 'la' + present.
After the verb.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Imperativo
Arabic is prefix-based; Spanish is suffix-based.
Impératif
Arabic drops the subject pronoun.
Imperativ
German is stem-based.
Meireikei
Japanese is agglutinative.
Imperative
Chinese is isolating.
Fi'l al-amr
None.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
زمان حال و آینده در عربی: فعل مضارع (Al-Mudari')
### Overview در زبان عربی، فعلی که برای بیان زمان حال یا آینده به کار میرود، «فعل مضارع» یا همان `الفِعْل المُضَارِع` ن...
حالت 'منصوب': گفتن 'که'، 'تا' و 'نخواهد' (an, lan, li)
Overview میدانید چطور در فارسی میگوییم "میخواهم بخوابم" (I want to sleep) یا "نخواهم خورد" (I will not eat) و فعل اصل...
صحبت با خانمها در عربی: زمان حال (أنتِ)
### Overview در زبان عربی، دقت در خطاب قرار دادن افراد از اهمیت ویژهای برخوردار است. برخلاف زبان انگلیسی یا فارسی که در...
گذشته در عربی: او انجام داد (kataba)
### Overview یادگیری زمان گذشته در زبان عربی، بهویژه ساختار «او انجام داد» (مانند `كَتَبَ` - kataba)، اولین و مهمترین...
گذشته عربی: تو انجام دادی! (-ta)
### Overview در زبان عربی، برای بیان یک عمل انجامشده که توسط یک مخاطب «مذکر» صورت گرفته است، از ساختار زمان ماضی استفاد...
