مجهول در افعال مزید عربی (بابهای ۲ تا ۱۰)
Grammar Rule in 30 Seconds
To make a derived verb passive, change the vowel pattern to 'u-i' while keeping the root intact.
- For Form II (فَعَّلَ), change to (فُعِّلَ): 'عَلَّمَ' (taught) becomes 'عُلِّمَ' (was taught).
- For Form IV (أَفْعَلَ), change to (أُفْعِلَ): 'أَرْسَلَ' (sent) becomes 'أُرْسِلَ' (was sent).
- For Form V (تَفَعَّلَ), change to (تُفُعِّلَ): 'تَعَلَّمَ' (learned) becomes 'تُعُلِّمَ' (was learned).
مرور کلی
المبني للمجهول است. در فارسی، ما برای مجهول کردن فعل از فعل کمکی «شدن» استفاده میکنیم؛ مثلاً میگوییم «کتاب خوانده شد».نائب الفاعل میگوییم. این نائب الفاعل مانند فاعل، مرفوع است.دَرَّسَ | دُرِّسَ | يُدَرِّسُ | يُدَرَّسُ |شَاهَدَ | شُوهِدَ | يُشَاهِدُ | يُشَاهَدُ |أَرْسَلَ | أُرْسِلَ | يُرْسِلُ | يُرْسَلُ |تَعَلَّمَ | تُعُلِّمَ | يَتَعَلَّمُ | يُتَعَلَّمُ |الف هستند، در حالت مجهول، آن الف تبدیل به واو میشود تا با ضمهیِ قبل از خود هماهنگ شود (مثل شُوهِدَ).- 1در متون رسمی: وقتی میخواهید بگویید «تصمیم گرفته شد» (
قُرِّرَ)، از مجهول استفاده میکنید. - 2در متون دینی: برای بیان احکام یا روایات که تاکید بر عمل است، مثلاً
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ(روزه بر شما واجب شد/نوشته شد). - 3در محیطهای آکادمیک: برای بیان نتایج آزمایشها، مثلاً «نمونهها آزمایش شدند» (
فُحِصَتِ العَيِّنَاتُ).
- 1استفاده از فعل کمکی: برخی فارسیزبانان به اشتباه سعی میکنند با آوردن کلماتی معادل «شد» در کنار فعل، مجهول بسازند. مثلاً میگویند
كَتَبَ تَمَّکه اشتباه است. باید مستقیماً خود فعل را تغییر دهید. - 2فراموش کردن حرکتگذاری: چون در فارسی حرکات (اعراب) نقشی در معنای فعل ندارند، زبانآموزان فارسیزبان گاهی تفاوت بین
دُرِّسَودَرَّسَرا نادیده میگیرند. این تفاوت در عربی کل معنا را عوض میکند. - 3مجهول کردن افعال لازم: چون در فارسی «خوابیده شد» نداریم، اما در انگلیسی یا سایر زبانها ممکن است ساختارهای مشابه ببینیم، برخی سعی میکنند افعال لازم را مجهول کنند که در عربی کاملاً غلط است.
- 1آیا همیشه باید حرکات را بنویسیم؟ در متون پیشرفته خیر، اما برای یادگیری حتماً باید تمرین کنید تا گوش شما به تفاوت صدای
دُرِّسَودَرَّسَعادت کند. - 2آیا همه بابها مجهول میشوند؟ خیر، باب نهم که برای رنگها و عیوب است و معمولاً لازم است، مجهول نمیشود.
- 3آیا
نائب الفاعلهمیشه ضمه میگیرد؟ بله، در حالت مفرد،نائب الفاعلهمیشه مرفوع است و علامت رفع آن ضمه است. - 4چرا در باب سوم
الفبهواوتبدیل شد؟ به دلیل قانون هماهنگی آوایی؛ ضمه قبل ازالفباعث میشود کهالفبهواوتبدیل شود تا تلفظ آن برای زبان عربی آسانتر و روانتر گردد.
Passive Voice Pattern (Past Tense)
| Form | Active | Passive | Meaning |
|---|---|---|---|
|
II
|
عَلَّمَ
|
عُلِّمَ
|
Was taught
|
|
III
|
حَاكَمَ
|
حُوكِمَ
|
Was put on trial
|
|
IV
|
أَرْسَلَ
|
أُرْسِلَ
|
Was sent
|
|
V
|
تَعَلَّمَ
|
تُعُلِّمَ
|
Was learned
|
|
VI
|
تَجَاهَلَ
|
تُجُوهِلَ
|
Was ignored
|
|
VII
|
انْكَسَرَ
|
أُنْكُسِرَ
|
Was broken
|
|
VIII
|
احْتَرَمَ
|
أُحْتُرِمَ
|
Was respected
|
|
X
|
اسْتَخْدَمَ
|
أُسْتُخْدِمَ
|
Was used
|
Meanings
The passive voice in Arabic is used when the subject performing the action is unknown, irrelevant, or intentionally omitted.
Unknown Agent
When the doer is not known.
“سُرِقَتِ السَّيَّارَةُ (The car was stolen).”
“قُتِلَ الرَّجُلُ (The man was killed).”
Focus on Object
When the object is more important than the actor.
“أُعْلِنَ عَنِ النَّتَائِجِ (The results were announced).”
“تُمُثِّلَ القَانُونُ (The law was represented).”
Polite Omission
Avoiding blame by not naming the actor.
“أُهْمِلَ المَشْرُوعُ (The project was neglected).”
“أُجِّلَ الِاجْتِمَاعُ (The meeting was postponed).”
Reference Table
| وزن فعل | مجهول گذشته (اُ-ای) | مجهول حال (اُ-آ) | معنی (مجهول) |
|---|---|---|---|
|
فرم II
|
دُرِّسَ
|
يُدَرَّسُ
|
درس داده شدن
|
|
فرم III
|
سُوعِدَ
|
يُسَاعَدُ
|
کمک شدن
|
|
فرم IV
|
أُرْسِلَ
|
يُرْسَلُ
|
فرستاده شدن
|
|
فرم V
|
تُفُعِّلَ
|
يُتَفَعَّلُ
|
فعال شدن
|
|
فرم VIII
|
أُفْتُعِلَ
|
يُفْتَعَلُ
|
باز شدن/شروع شدن
|
|
فرم X
|
اسْتُخْدِمَ
|
يُسْتَخْدَمُ
|
استفاده شدن
|
طیف رسمیت
اُتُّخِذَ القَرَارُ (Professional)
تَمَّ اتِّخَاذُ القَرَارِ (Professional)
خَدْنَا القَرَار (Professional)
خَلَّصْنَا (Professional)
Passive Voice Logic
Function
- Focus on Object Object-centric
Vowel Shift
- u-i Damma-Kasra
مثالها بر اساس سطح
أَكَلَ الوَلَدُ التُّفَّاحَةَ
The boy ate the apple.
كَتَبَ الطَّالِبُ الدَّرْسَ
The student wrote the lesson.
شَرِبَ الرَّجُلُ المَاءَ
The man drank the water.
فَتَحَ البَابَ
He opened the door.
أُكِلَتِ التُّفَّاحَةُ
The apple was eaten.
كُتِبَ الدَّرْسُ
The lesson was written.
شُرِبَ المَاءُ
The water was drunk.
فُتِحَ البَابُ
The door was opened.
أُجِّلَ الِاجْتِمَاعُ لِيَوْمٍ آخَرَ
The meeting was postponed to another day.
أُلْغِيَتِ الرِّحْلَةُ بِسَبَبِ المَطَرِ
The trip was cancelled because of the rain.
أُعْلِنَ عَنِ الفَائِزِ
The winner was announced.
أُصْلِحَتِ السَّيَّارَةُ
The car was repaired.
أُسْتُخْدِمَتِ التِّكْنُولُوجْيَا فِي التَّعْلِيمِ
Technology was used in education.
أُسْتُقْبِلَ الضُّيُوفُ بِحَفَاوَةٍ
The guests were received warmly.
أُعِيدَ النَّظَرُ فِي القَرَارِ
The decision was reconsidered.
أُكْتُشِفَ مَوْقِعٌ أَثَرِيٌّ
An archaeological site was discovered.
أُسْتُحْسِنَ هَذَا الرَّأْيُ مِنَ الجَمِيعِ
This opinion was approved by everyone.
أُسْتُغِلَّتِ المَوَارِدُ بِشَكْلٍ فَعَّالٍ
The resources were utilized effectively.
أُسْتُعِيدَتِ الثِّقَةُ بَيْنَ الطَّرَفَيْنِ
Trust was restored between the two parties.
أُسْتُجِيبَ لِطَلَبَاتِ المُواطِنِينَ
The citizens' requests were responded to.
أُسْتُشْهِدَ بِهَذَا النَّصِّ فِي المَقَالَةِ
This text was cited in the article.
أُسْتُقْصِيَتِ الحَقَائِقُ بِدِقَّةٍ
The facts were investigated with precision.
أُسْتُهْلِكَتِ المِيزَانِيَّةُ بِالكَامِلِ
The budget was consumed entirely.
أُسْتُبْعِدَ الاحْتِمَالُ الأَخِيرُ
The last possibility was excluded.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both look similar in Form V.
Both mean the same thing.
Mixing up the actor.
اشتباهات رایج
أكلت التفاحة
أُكِلَتِ التُّفَّاحَةُ
كتب الطالب الدرس
كُتِبَ الدَّرْسُ
أُسْتُخْدِمَ الحاسوبُ
أُسْتُخْدِمَ الحَاسُوبُ
أُسْتُقْبِلَ الضيوفُ
أُسْتُقْبِلَ الضُّيُوفُ
الگوهای جملهسازی
أُ___ (verb) الـ ___ (noun).
لَمْ يُ___ (verb) الـ ___ (noun).
سَيُ___ (verb) الـ ___ (noun) غَداً.
هَلْ أُ___ (verb) الـ ___ (noun)؟
Real World Usage
أُعْلِنَ عَنِ الفَائِزِ.
أُبْطِلَ العَقْدُ.
أُسْتُخْدِمَتِ المَنْهَجِيَّةُ.
أُجِّلَ الِاجْتِمَاعُ.
أُعْجِبَ بِالصُّورَةِ.
أُرْسِلَتِ الرِّسَالَةُ.
رمز و راز "U-I" و "U-A"
از "توسط" استفاده نکن!
"و" مخفی تو فعلهای فرم III
Smart Tips
Use passive to sound objective.
Use passive to avoid guessing.
Use passive to keep it neutral.
Use passive to highlight the outcome.
تلفظ
Damma emphasis
The initial 'u' must be clear and short.
Formal Statement
Sentence ends with a slight drop.
Objective reporting.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember 'U-I' (You-I) — You are the object, I am the vowel.
تداعی تصویری
Imagine a heavy box (the object) being moved by an invisible hand. The box is the focus, the hand is hidden.
Rhyme
First is U, middle is I, the actor hides, the object is high.
Story
The king (the actor) is gone. The crown (the object) is placed on the table. The crown 'was placed' (wudi'a). No one knows who did it.
شبکه واژگان
چالش
Take 5 active sentences from a news article and convert them to passive in 5 minutes.
نکات فرهنگی
Used in news and official documents to maintain neutrality.
Rarely used; 'tam' + masdar is preferred.
Avoided in speech; sounds too 'bookish'.
Derived from the Semitic root system where vowel patterns carry grammatical meaning.
شروعکنندههای مکالمه
هل أُعْلِنَ عَنِ النَّتَائِجِ؟
هَلْ أُجِّلَ الِاجْتِمَاعُ؟
أَيْنَ أُسْتُخْدِمَ هَذَا الجِهَازُ؟
هَلْ أُكْتُشِفَ شَيْءٌ جَدِيدٌ؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
الرِّسَالَةُ ___ (أَرْسَلَ) أَمْسِ.
شکل مجهول حال رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
دَرَّسَ العَرَبِيَّةُ (Darrasa al-arabiyya) - زبان عربی تدریس شد.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises___ الدَّرْسُ.
Find and fix the mistake:
What is wrong?
Select one.
Reorder.
Select.
Select.
عَلَّمَ -> ?
Select.
Score: /8
Practice Bank
5 exercisesThe video is being filmed.
این فرمها رو به هم وصل کن:
الرَّابِطُ / أُرْسِلَ
شکل صحیح مجهول گذشته رو انتخاب کن:
الإِيمِيلُ ___ (أَرْسَلَ) آلآن.
Score: /5
سوالات متداول (8)
No, only transitive verbs.
It sounds too formal.
Use 'min qibal' (by).
No, they are different.
It becomes the subject.
Yes, very common.
Yes, usually avoided.
It is consistent.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Se + verb
Arabic changes the verb itself; Spanish adds a particle.
Être + participe passé
Arabic is synthetic; French is analytic.
Werden + Partizip II
Arabic does not use auxiliary verbs for passive.
-(r)areru
Arabic is internal; Japanese is suffixal.
Bei (被)
Chinese uses a preposition-like marker.
Internal Passive
None.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
مجهول در عربی: عینیت در متون رسمی
### Overview در زبان عربی، مفهوم «مجهول» که در دستور زبان عربی با نام `المجهول` شناخته میشود، یکی از ارکان اصلی برای ان...
مجهول در عربی: «انجام شد» (المبنی للمجهول)
### Overview در زبان عربی، همانند بسیاری از زبانهای دیگر، ساختاری وجود دارد که به آن «مجهول» یا به تعبیر عربی `المبني...
فعل مجهول: پنهان کردن فاعل
Overview تا حالا فکر کردید چطور اخبارگوها اینقدر بیطرف به نظر میرسند، یا چطور مودبانه بگویید «ظرفها شسته نشدند» بدون...
هنر پنهان کردن فاعل: فعل مجهول
تا حالا شده بخوای بدون بردن اسم کسی، خبری رو پخش کنی؟ یا بگی «پیتزا خورده شد» تا لو ندی که *تو* اون رو خوردی؟ اینجاست که...
مضارع مجهول عربی: الگوی (یُـ...ـا)
Overview تا حالا خواستی بگی «پیام فرستاده شد» بدون اینکه اعتراف کنی *تو* ساعت ۳ صبح فرستادیش؟ یا شاید تابلویی ببینی که ن...
