مجهول در عربی: «انجام شد» (المبنی للمجهول)
Grammar Rule in 30 Seconds
The passive voice shifts focus from the doer to the action by changing the verb's internal vowel pattern.
- For past tense, change the first vowel to 'u' and the second-to-last to 'i' (e.g., 'kataba' becomes 'kutiba').
- The object of the active sentence becomes the subject of the passive sentence (Na'ib al-Fa'il).
- The original doer is omitted or mentioned using a preposition like 'min qibal' (by).
مرور کلی
المبني للمجهول (ساختهشده برای مجهول) میگویند. در فارسی ما به این ساختار «فعل مجهول» میگوییم. در زبان فارسی، مجهولسازی با استفاده از فعل کمکی «شدن» و «اسم مفعول» ساخته میشود (مثلاً: نوشته شد، خورده شد).قَرَأَ عَلِيٌّ الكِتَابَ)، میگویید «کتاب خوانده شد» (قُرِئَ الكِتَابُ). نکته کلیدی این است که در عربی، فقط افعال «متعدی» (گذرا) که مفعول میپذیرند، مجهول میشوند.تغییر حرکات است.- 1فاعل (انجامدهنده کار) حذف میشود. در عربی، برخلاف انگلیسی که میتوانید با «by» فاعل را بیاورید، در عربی استاندارد (فصیح) معمولاً فاعل کاملاً حذف میشود و اگر بخواهیم آن را ذکر کنیم، ساختار تغییر میکند.
- 2مفعولِ جمله معلوم، نقش «نایب فاعل» را میگیرد. در دستور زبان فارسی، مفعول با «را» مشخص میشود (کتاب را خواندم). در عربی، مفعول در حالت «منصوب» است. اما وقتی مجهول میشود، به جایگاه «فاعل» میرود و «مرفوع» میشود (یعنی علامت ضمه میگیرد).
أَكَلْتُ التُّفَّاحَةَ (معلوم) -> أُكِلَتِ التُّفَّاحَةُ (مجهول)التفاحة که در جمله اول مفعول بود و فتحه داشت، در جمله دوم به نایب فاعل تبدیل شده و ضمه میگیرد. این تغییر در حالت اعرابی، یکی از ظرایف زبان عربی است که در فارسی معادل مستقیم ندارد چون ما در فارسی سیستم اعراب (فتحه و ضمه آخر کلمه) نداریم. این تغییرات به شما کمک میکند تا در متون کلاسیک یا اخبار، بلافاصله متوجه شوید که جمله مجهول است یا معلوم.كَتَبَ (کَتَبَ) | كُتِبَ (کُتِبَ) | ضمه به اول، کسره به یکی مانده به آخر |يَكْتُبُ (یَکتُبُ) | يُكْتَبُ (یُکتَبُ) | ضمه به اول، فتحه به یکی مانده به آخر |- 1وقتی فاعل را نمیدانیم: مثلاً وقتی میگویید
سُرِقَ المَالُ(پول دزدیده شد)، یعنی نمیدانید چه کسی دزدیده است. این دقیقاً مشابه کاربرد فارسی است. - 2وقتی فاعل مهم نیست: در اخبار یا گزارشهای علمی، تمرکز بر روی حادثه است. مثلاً
اُفْتُتِحَ المَشْرُوعُ(پروژه افتتاح شد). اینجا برای ما مهم نیست چه کسی افتتاح کرده، بلکه مهم خودِ افتتاح پروژه است. - 3برای رعایت ادب یا پرهیز از سرزنش: اگر بخواهید به کسی بگویید لیوان شکسته بدون اینکه مستقیماً او را متهم کنید، میگویید
كُسِرَ الكَأسُ(لیوان شکسته شد). این روش بسیار محترمانه و غیرمستقیم است. - 4در متون رسمی و حقوقی: برای بیان قوانین از مجهول استفاده میشود. مثل
يُمنَعُ التَّدْخِينُ(سیگار کشیدن ممنوع است - یا به عبارت دقیقتر: سیگار کشیدن منع میشود).
- 1تلاش برای مجهول کردن فعل لازم: فارسیزبانان گاهی سعی میکنند افعالی مثل «رفتن» (
ذَهَبَ) را مجهول کنند. در فارسی هم ما نمیگوییم «رفته شد». چون فعلِ لازم مفعول ندارد، پس چیزی هم نیست که بخواهد نایب فاعل شود. همیشه قبل از مجهول کردن بپرسید: «آیا این فعل مفعول میپذیرد؟» - 2فراموش کردنِ تغییر اعراب: در فارسی ما «مفعول» و «فاعل» را با جایگاه یا «را» تشخیص میدهیم و آخر کلمه تغییر نمیکند. اما در عربی، فارسیزبانان گاهی فراموش میکنند که نایب فاعل باید «مرفوع» (ضمهدار) باشد. مثلاً میگویند
كُتِبَ الرِّسَالَةَدر حالی که درست آنكُتِبَتِ الرِّسَالَةُاست. - 3تداخل الگوی ماضی و مضارع: به دلیل شباهتهای آوایی، گاهی اوقات دانشآموزانِ فارسیزبان در الگویِ مجهولِ مضارع، به جای فتحه در حرف یکی مانده به آخر، از کسره استفاده میکنند (مثلاً به جای
يُكْتَبُمیگوینديُكْتِبُ). این به دلیل عادت به الگوی ماضی است. به یاد داشته باشید: ماضی = کسره (i)، مضارع = فتحه (a).
- 1آیا همه افعال عربی را میتوان مجهول کرد؟
- 1اگر بخواهم بگویم «کار توسط من انجام شد»، آیا میتوانم از مجهول استفاده کنم؟
فَعَلْتُ العَمَلَ). ذکر فاعل در جمله مجهول با ساختارهایی مثل مِن قِبَلِ (توسطِ) در عربی مدرن رایج شده اما در عربی اصیل کمتر استفاده میشود.- 1آیا مجهول کردن برای افعال چهارحرفی و بیشتر هم همینطور است؟
- 1چرا یادگیری این مبحث برای من که فارسیزبان هستم مهم است؟
Passive Voice Past Tense (Form I)
| Pronoun | Active | Passive |
|---|---|---|
|
Huwa
|
kataba
|
kutiba
|
|
Hiya
|
katabat
|
kutibat
|
|
Anta
|
katabta
|
kutibta
|
|
Anti
|
katabti
|
kutibti
|
|
Ana
|
katabtu
|
kutibtu
|
|
Nahnu
|
katabna
|
kutibna
|
Meanings
The passive voice is used when the actor is unknown, irrelevant, or when you want to emphasize the action itself.
Focus on Action
Emphasizing the result of an action.
“أُكِلَ الطَّعامُ (The food was eaten).”
“فُتِحَ البابُ (The door was opened).”
Reference Table
| زمان | مثال معلوم | مثال مجهول | الگوی حرکتگذاری |
|---|---|---|---|
|
گذشته (ماضی)
|
Kataba (He wrote)
|
Kutiba (It was written)
|
ضمه - کسره - فتحه
|
|
مضارع (حال)
|
Yaktubu (He writes)
|
Yuktabu (It is written)
|
ضمه - فتحه - ضمه
|
|
گذشته (ماضی)
|
Akala (He ate)
|
Ukila (It was eaten)
|
ضمه - کسره - فتحه
|
|
مضارع (حال)
|
Ya'kulu (He eats)
|
Yu'kalu (It is eaten)
|
ضمه - فتحه - ضمه
|
|
گذشته (ماضی)
|
Fataha (He opened)
|
Futiha (It was opened)
|
ضمه - کسره - فتحه
|
|
مضارع (حال)
|
Yaftahu (He opens)
|
Yuftahu (It is opened)
|
ضمه - فتحه - ضمه
|
طیف رسمیت
أُنجِزَ التَّقرِيرُ (Work)
تَمَّ إنجازُ التَّقرِيرِ (Work)
خَلَّصنا التَّقرِير (Work)
خَلَّصنا التَّقرِير (Work)
Passive Voice Flow
Past Tense
- kutiba was written
Present Tense
- yuktabu is written
مثالها بر اساس سطح
كُتِبَ الدَّرسُ
The lesson was written.
أُكِلَ التُّفاحُ
The apple was eaten.
فُتِحَ البابُ
The door was opened.
سُرِقَ المالُ
The money was stolen.
يُكتَبُ الدَّرسُ
The lesson is being written.
يُؤكَلُ الطَّعامُ
The food is being eaten.
يُفتَحُ البابُ
The door is being opened.
يُسأَلُ الطَّالِبُ
The student is being asked.
قُرِئَ الكِتابُ بِعِنايَةٍ
The book was read carefully.
تَمَّ بَناءُ المَنزِلِ
The house was built.
عُرِفَ الحَقُّ
The truth was known.
وُجِدَ المِفتاحُ
The key was found.
يُعَدُّ هَذا القَرارُ مُهِمّاً
This decision is considered important.
تُناقَشُ القَضِيَّةُ الآنَ
The case is being discussed now.
أُعلِنَ عَنِ النَّتائِجِ
The results were announced.
يُتَوَقَّعُ حُضُورُ الجَميعِ
Everyone's attendance is expected.
يُشارُ إِلَى هَذِهِ النُّقطَةِ بِكَثرَةٍ
This point is frequently referred to.
تُتَّخَذُ الإِجراءاتُ القانُونِيَّةُ
Legal measures are being taken.
يُعْتَقَدُ أَنَّهُ مُذْنِبٌ
It is believed that he is guilty.
تُقَدَّرُ الجُهُودُ المَبذُولَةُ
The efforts made are appreciated.
يُستَحسَنُ التَّرَوِّي فِي هَذا الأَمرِ
It is recommended to be patient in this matter.
تُؤوَّلُ النُّصُوصُ بِطُرُقٍ مُختَلِفَةٍ
The texts are interpreted in different ways.
يُستَشفُّ مِن كَلامِهِ التَّردُّدُ
Hesitation is inferred from his words.
تُصاغُ القَوانِينُ بِدِقَّةٍ
Laws are drafted with precision.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners confuse passive (done by unknown) with reflexive (done to self).
Learners use active voice when passive is required.
Learners think 'tam' is the only way to make passive.
اشتباهات رایج
kataba al-darsu
kutiba al-darsu
kutiba al-darsa
kutiba al-darsu
kutiba al-bintu
kutibat al-bintu
kutiba-hu
kutiba
yuktaba al-darsu
yuktabu al-darsu
tam kutiba
tam katb
yuktabu al-darsa
yuktabu al-darsu
yaktubu al-darsu
yuktabu al-darsu
kutib al-darsu
kutiba al-darsu
kutibat al-darsu
kutiba al-darsu
yustahsan al-tarawee
yustahsan al-tarawee
yutawaqqa'a
yutawaqqa'u
tunaqash al-qadiyya
tunaqashu al-qadiyya
الگوهای جملهسازی
___ (Verb) ___ (Subject).
هل ___ (Verb) ___ (Subject)?
يُتَوَقَّعُ أَن ___ (Verb) ___ (Subject).
تُناقَشُ ___ (Subject) بِـ ___ (Adverb).
Real World Usage
أُعلِنَ عَنِ الفائِزِ
تُتَّخَذُ الإِجراءاتُ
يُشارُ إِلَى هَذِهِ النُّقطَةِ
تَمَّ نَشرُ الصُّورَةِ
خَلَّصنا الشُّغل
يُتَوَقَّعُ مِنِّي الكَثِيرُ
قانون "ضمه"
"توسط" ممنوع!
راز مودبانه
Smart Tips
Use internal passive to sound objective.
Use passive to avoid guessing.
Use passive to focus on steps.
Use passive to stay neutral.
تلفظ
Vowel length
Ensure the 'u' and 'i' are short unless the root dictates otherwise.
Declarative
kutiba al-darsu ↘
Neutral statement of fact.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of the 'U' as 'Under' the spotlight, and the 'I' as the 'Internal' change.
تداعی تصویری
Imagine a letter being written by an invisible hand. The focus is only on the pen and the paper, never the person.
Rhyme
For the past, make the first a 'u', and the second-to-last an 'i' too.
Story
The king ordered a decree. He didn't care who wrote it, just that it was written. So, the scribe became invisible, and the decree became the focus.
شبکه واژگان
چالش
Find 5 verbs in your textbook and convert them to the passive voice in 5 minutes.
نکات فرهنگی
Used heavily in news and formal media to maintain neutrality.
Often avoids the internal passive in favor of 'tam' + masdar.
Similar to Egyptian, prefers 'tam' for passive constructions.
The passive voice in Arabic is a Proto-Semitic feature, relying on internal vowel modification.
شروعکنندههای مکالمه
هل كُتِبَ التَّقرِيرُ؟
ماذا يُؤكَلُ في بَلَدِكَ؟
هَل يُتَوَقَّعُ المَطَرُ غَداً؟
كَيْفَ تُصاغُ القَوانِينُ؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
____ الدَّرْسُ. (درس نوشته شد.)
جمله مجهول درست برای "در باز میشود" رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
كُتِبَ الرِّسالَةُ. (نامه نوشته شد.)
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises___ al-darsu.
___ al-bab.
Find and fix the mistake:
kutiba al-darsa
daraba al-rajulu al-walada
Passive voice uses 'to be'.
A: Did they find the key? B: Yes, ___.
al-darsu / kutiba
Passive of 'saraqa' (he stole).
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesThe apple was eaten.
Can you use 'Dahaba' in the passive voice?
____ الماءُ. (آب نوشیده میشود.)
Order these: [البَيْتُ] [بُنِيَ]
يُكْتِبُ الكِتابُ. (کتاب در حال نوشته شدن است.)
Match these:
____ الرِّسالَةُ.
Look at the first letter of 'Yuktabu'. What is the vowel?
Translate to Arabic.
كُتُبَ الوَلَدُ الرِّسالَةَ. (تلاش برای گفتن: نامه نوشته شد.)
Score: /10
سوالات متداول (8)
To focus on the action or when the actor is unknown.
Change vowels to u-i for past.
Yes, but 'tam' is more common.
The deputy subject.
It takes practice but is logical.
Check your case markers.
No, no auxiliary verbs.
Always, especially in writing.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Se passive
Arabic is morphological; Spanish is syntactic.
Être passive
Arabic doesn't use an auxiliary verb.
Werden passive
Arabic is much more compact.
Reru/rareru passive
Arabic is internal; Japanese is suffixal.
Al-Mabni lil-Majhul
N/A
Bei construction
Arabic doesn't need a marker word.
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
مجهول در عربی: عینیت در متون رسمی
### Overview در زبان عربی، مفهوم «مجهول» که در دستور زبان عربی با نام `المجهول` شناخته میشود، یکی از ارکان اصلی برای ان...
فعل مجهول: پنهان کردن فاعل
Overview تا حالا فکر کردید چطور اخبارگوها اینقدر بیطرف به نظر میرسند، یا چطور مودبانه بگویید «ظرفها شسته نشدند» بدون...
هنر پنهان کردن فاعل: فعل مجهول
تا حالا شده بخوای بدون بردن اسم کسی، خبری رو پخش کنی؟ یا بگی «پیتزا خورده شد» تا لو ندی که *تو* اون رو خوردی؟ اینجاست که...
مضارع مجهول عربی: الگوی (یُـ...ـا)
Overview تا حالا خواستی بگی «پیام فرستاده شد» بدون اینکه اعتراف کنی *تو* ساعت ۳ صبح فرستادیش؟ یا شاید تابلویی ببینی که ن...
ماضی مجهول: الگوی «انجام شد» (فُعِلَ)
بررسی اجمالی تا حالا دقت کردید که روی برچسب همه تیشرتها نوشته `صُنِعَ في` (*Suni'a fi* - ساخته شده در...) و نه «یک کار...
