جمع اسامی در هندی: از -ā به -ē (لड़का به लड़के)
Grammar Rule in 30 Seconds
To make most masculine nouns ending in -ā plural, simply change the -ā to -ē.
- Masculine nouns ending in -ā change to -ē (लड़का → लड़के).
- Masculine nouns not ending in -ā (like घर) stay the same.
- Feminine nouns follow different rules (not covered here).
مرور کلی
लड़का یا همان «پسر») ختم میشود، برای جمع بستن، این «آ» به «اِ» (ē) تبدیل میشود. یعنی लड़का (پسر) تبدیل به लड़के (پسرها) میشود.आ (ā) به ए (ē) یک پدیده آوایی و دستوری در هندی است. در فارسی، ما وقتی میگوییم «پسر» و میخواهیم جمع ببندیم، میگوییم «پسرها». کلمه «پسر» ثابت میماند و «ها» اضافه میشود.-ē) استفاده کنید تا احترام خود را نشان دهید. این یعنی बेटे (پسرها) میتواند در بافتارِ احترام، برای اشاره به «پسر» (با احترام) نیز به کار رود.घर - خانه)، هیچ تغییری در حالت جمع نمیکنند. این تضاد با فارسی جالب است؛ در فارسی «خانه» جمعش میشود «خانهها»، اما در هندی घर جمعش همان घर باقی میماند. پس فقط اسامی خاصی که به «آ» ختم میشوند، این تغییر را میپذیرند.- 1اسم را شناسایی کنید (باید مذکر باشد و به
ाختم شود). - 2علامت
ाرا حذف کنید. - 3علامت
ेرا جایگزین آن کنید.
लड़का (laṛkā) | लड़के (laṛkē) | پسر / پسرها |कमरा (kamrā) | कमरे (kamrē) | اتاق / اتاقها |केला (kelā) | केले (kelē) | موز / موزها |जूता (jūtā) | जूते (jūtē) | کفش / کفشها |कपड़ा (kapṛā) | कपड़े (kapṛē) | لباس / لباسها |दरवाज़ा (darvāzā) | दरवाज़े (darvāze) | در / درها |को یا में) نیامده باشد.- 1فاعل جمله: وقتی میگویید «پسرها بازی میکنند»، باید بگویید
लड़के खेल रहे हैं. - 2مفعول بدون حرف اضافه: وقتی میگویید «من سه موز خریدم»، چون بعد از موز حرف اضافه نداریم، میگویید
मैंने तीन केले खरीदे. - 3با اعداد و کمیتها: وقتی از اعدادی مثل ۲، ۳ و... استفاده میکنید، اسمِ بعد از آن باید به صورت جمع بیاید. مثلاً
दो कमरे(دو اتاق). - 4احترام: همانطور که گفته شد، برای اشاره محترمانه به یک فرد، از این ساختار استفاده میکنیم تا نشان دهیم فرد در جایگاه بالاتری قرار دارد.
- 1تعمیم دادن به همه اسمها: چون در فارسی «ها» به همه اسمها اضافه میشود، ممکن است فکر کنید همه اسمهای هندی هم با این قاعده جمع میشوند. مثلاً فکر کنید
घर(خانه) میشودघरे. این غلط است! فقط اسمهای مذکرِ مختوم به «آ» این تغییر را دارند. - 2اشتباه گرفتن جنسیت: بسیاری از اسمهای فارسی که به «آ» ختم میشوند (مثل «دریا») در هندی ممکن است مؤنث باشند. اگر اسم مؤنث باشد، قاعده جمع بستن کاملاً متفاوت است (مثلاً با
एँجمع بسته میشود). پس قبل از جمع بستن، حتماً جنسیت اسم را چک کنید. - 3فراموش کردن اسمهای استثنا: برخی اسمهای خویشاوندی مثل
पिता(پدر) یاचाचा(عمو) که به «آ» ختم میشوند، در حالت جمع تغییر نمیکنند. این به دلیل احترام ذاتی این کلمات است. فارسیزبانان اغلب تمایل دارند اینها را هم بهपिता->पितेتبدیل کنند که اشتباه است.
े ختم شود، صفتِ قبل از آن هم باید به े ختم شود. مثلاً अच्छा लड़का (پسر خوب) در جمع میشود अच्छे लड़के (پسرهای خوب). در فارسی ما میگوییم «پسر خوب» و «پسرهای خوب»؛ صفت ثابت است اما در هندی، صفت هم تغییر میکند.- 1آیا همه اسمهایی که به «آ» ختم میشوند، جمعشان به «اِ» ختم میشود؟
भाषा - زبان) از قانون دیگری پیروی میکنند.- 1اگر بعد از اسم حرف اضافه بیاید چه؟
लड़कों برای جمع). این قاعده लड़के فقط برای حالت فاعلی یا مستقیم است.- 1چرا
पिता(پدر) جمعشपितेنمیشود؟
- 1آیا این قاعده در نوشتار و گفتار یکسان است؟
Masculine Pluralization Table
| Singular | Plural | Meaning |
|---|---|---|
|
लड़का
|
लड़के
|
Boy/Boys
|
|
कमरा
|
कमरे
|
Room/Rooms
|
|
बेटा
|
बेटे
|
Son/Sons
|
|
समोसा
|
समोसे
|
Samosa/Samosas
|
|
रास्ता
|
रास्ते
|
Path/Paths
|
|
कपड़ा
|
कपड़े
|
Cloth/Clothes
|
Meanings
This rule governs how masculine nouns ending in the vowel 'ā' (आ) indicate plurality.
Direct Pluralization
Indicates more than one of a masculine object or person.
“कमरा बड़ा है (The room is big)”
“कमरे बड़े हैं (The rooms are big)”
Reference Table
| مفرد (-ā) | جمع (-ē) | معنی فارسی |
|---|---|---|
|
लड़का (laṛkā)
|
लड़के (laṛkē)
|
پسر / پسرها
|
|
कमरा (kamrā)
|
कमरे (kamrē)
|
اتاق / اتاقها
|
|
केला (kēlā)
|
केले (kēlē)
|
موز / موزها
|
|
जूता (jūtā)
|
जूते (jūtē)
|
کفش / کفشها
|
|
समोसा (samosā)
|
समोसे (samosē)
|
سمبوسه / سمبوسهها
|
|
बेटा (bēṭā)
|
बेटे (bēṭē)
|
پسر (پدر) / پسرها (پدر)
|
|
कपड़ा (kapṛā)
|
कपड़े (kapṛē)
|
پارچه / لباسها
|
|
रुपया (rupyā)
|
रुपये (rupyē)
|
روپیه / روپیهها
|
طیف رسمیت
लड़के यहाँ उपस्थित हैं। (General)
लड़के यहाँ हैं। (General)
लड़के यहाँ हैं। (General)
लड़के यहाँ हैं। (General)
اسامی مذکر رایج با پایان -ā
اشیا
- कपड़ा Cloth
- बस्ता Bag
غذا
- केला Banana
- समोसा Samosa
مقایسه مفرد و جمع (تغییر حرف صدادار)
آیا باید پایان کلمه رو تغییر بدم؟
آیا اسم مذکره؟
آیا به -ā (ا) ختم میشه؟
آیا فامیل بزرگتره (پدر، عمو)؟
نمونههای استثنا و قانون
تغییر به -ē
- • जूता (Shoes)
- • बेटा (Sons)
- • तारा (Stars)
بدون تغییر (-ā)
- • पिता (Father)
- • चाचा (Uncle)
- • राजा (King)
مثالها بر اساس سطح
लड़का खेल रहा है।
The boy is playing.
लड़के खेल रहे हैं।
The boys are playing.
यह कमरा बड़ा है।
This room is big.
ये कमरे बड़े हैं।
These rooms are big.
मेरा बेटा स्कूल गया।
My son went to school.
मेरे बेटे स्कूल गए।
My sons went to school.
समोसा बहुत तीखा है।
The samosa is very spicy.
समोसे बहुत तीखे हैं।
The samosas are very spicy.
वह रास्ता लंबा है।
That path is long.
वे रास्ते लंबे हैं।
Those paths are long.
यह खिलौना नया है।
This toy is new.
ये खिलौने नए हैं।
These toys are new.
उसका सपना सच हुआ।
His dream came true.
उसके सपने सच हुए।
His dreams came true.
यह लड़का बहुत होशियार है।
This boy is very smart.
ये लड़के बहुत होशियार हैं।
These boys are very smart.
पुराना जमाना चला गया।
The old era has passed.
पुराने जमाने बदल गए।
The old eras have changed.
उसका इरादा नेक है।
His intention is noble.
उसके इरादे नेक हैं।
His intentions are noble.
यह एक अच्छा सौदा था।
This was a good deal.
ये सौदे बहुत लाभदायक हैं।
These deals are very profitable.
उसका चेहरा चमक रहा है।
His face is glowing.
उनके चेहरे चमक रहे हैं।
Their faces are glowing.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners try to use -ē for feminine nouns.
Learners use -ē in direct case when they should use -on.
Learners try to add -ē to nouns like 'घर'.
اشتباهات رایج
लड़काओं
लड़के
घरें
घर
लड़का
लड़के
लड़की
लड़कियाँ
बेटा हैं
बेटे हैं
समोसा खाया
समोसे खाए
रास्ता बड़े हैं
रास्ते बड़े हैं
लड़कों को
लड़कों को
कमरा के अंदर
कमरे के अंदर
बेटा का
बेटे का
जमानाओं
जमानों
चेहराओं
चेहरों
सौदाओं
सौदों
الگوهای جملهسازی
ये ___ बड़े हैं।
मेरे ___ यहाँ हैं।
क्या ये ___ नए हैं?
उनके ___ सच हुए।
Real World Usage
दो समोसे दीजिए।
मेरे दो बेटे हैं।
ये कमरे बड़े हैं।
मेरे सपने सच हुए।
ये रास्ते लंबे हैं।
ये कपड़े नए हैं।
جمع محترمانه
دام پدر!
هماهنگی صفت
Achē laṛkē (پسرهای خوب)Smart Tips
Check the last letter first.
Ensure the verb matches the noun.
Pluralize the adjective too.
Use oblique case, not direct plural.
تلفظ
Vowel length
The 'ā' is long, 'ē' is also long.
Declarative
लड़के यहाँ हैं। ↘
Falling intonation for statements.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'ā' as a single apple and 'ē' as a basket of apples.
تداعی تصویری
Imagine a boy (लड़का) standing alone, then suddenly splitting into two boys (लड़के) as the 'ā' transforms into an 'ē'.
Rhyme
When the noun ends in ā, change it to ē to make it plural today!
Story
One day, a boy (लड़का) went to the market. He bought a samosa (समोसा). Suddenly, his brother (बेटा) arrived. Now there were two boys (लड़के) eating two samosas (समोसे).
شبکه واژگان
چالش
Look around your room and identify 3 masculine objects ending in -ā, then say their plural forms out loud.
نکات فرهنگی
This rule is standard in Hindi-speaking regions.
Urdu shares this exact pluralization rule.
Used in literature and news.
Derived from Sanskrit nominal declensions.
شروعکنندههای مکالمه
क्या ये लड़के आपके दोस्त हैं?
क्या आपको समोसे पसंद हैं?
क्या ये कमरे खाली हैं?
क्या आपके सपने बड़े हैं?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
इस होटल में बहुत सारे ___ हैं।
جمله صحیح برای 'موزها زرد هستند' رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
मेरे पास दो जूता हैं।
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises___ खेल रहे हैं।
Choose the correct form.
Find and fix the mistake:
लड़का बड़े हैं।
समोसा तीखा है।
All Hindi nouns end in -ē in plural.
A: कितने ___ चाहिए? B: दो समोसे।
हैं / बड़े / कमरे / ये
लड़का - ?
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesउसके तीन ___ हैं।
آیا تو جمله 'मेरे पिता जी बहुत अच्छे हैं' اشتباهی هست؟
रहे / रहे / लड़के / हैं / खा
Give me four samosas.
کدوم یک از این اسمهای مذکر 'ā' دار تو حالت جمع تغییر نمیکنه؟
جفتها رو مطابقت بده:
कितने ___ हैं?
यहाँ दो दरवाज़ा हैं।
कहाँ / मेरे / जूते / हैं / ?
Two boys
Score: /10
سوالات متداول (8)
No, only those ending in -ā.
They follow different rules.
No, 'लड़कों' is the oblique case.
Hindi requires subject-verb agreement.
Yes, it is standard grammar.
It stays the same in the direct case.
No, it's one of the easiest in Hindi.
Use the provided exercises.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Adding -s
Suffix vs Vowel change.
Adding -s
Suffix vs Vowel change.
Vowel change (Umlaut) or suffix
Umlaut vs Final vowel shift.
Context or -tachi
Optional vs Mandatory.
Broken plurals
Internal vs Final.
None
Inflection vs No inflection.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
جنسیت اسمها در هندی: مذکر در برابر مونث (ladkā/ladkī)
### Overview در زبان هندی، یادگیری جنسیت اسمها یکی از اولین و در عین حال حیاتیترین گامها برای هر زبانآموز است. در ف...
جمعهای مونث هندی: قاعده تبدیل 'ee' به 'yaan' (-ियाँ)
### Overview یادگیری ساختار جمع بستن اسمها در زبان هندی یکی از اولین و مهمترین گامها برای هر زبانآموز سطح A1 است. د...
جنسیت اسمها: مذکر است یا مؤنث؟ (-aa در برابر -ii)
### Overview در یادگیری زبان هندی، یکی از اولین و اساسیترین مفاهیمی که با آن مواجه میشوید، «جنسیت دستوری» (Grammatical...
اسامی انتزاعی هندی و جنسیت (tā, pan, ī)
آیا تا به حال فکر کردهاید که چرا در زبان هندی `khushī` (خوشبختی) مونث است اما `bachpan` (کودکی) مذکر؟ نه، این طرح گم شد...
اسم فاعل در هندی: پسوند جادویی 'Wala' (-vālā)
Overview تا حالا دقت کردید هندیزبانها انگار یه قدرت جادویی دارن که با اضافه کردن یه دم به کلمه، *هر* کلمهای رو تبدیل...
