A2 Advanced Verbs 15 min read آسان

درخواست لطف با 'Dena' (دادن)

کافیه فعل 'dena' رو به ریشه فعل‌های دیگه اضافه کنی تا نشون بدی داری اون کار رو برای «کس دیگه‌ای» انجام میدی. کلماتی مثل kar do یا bhej diya نشونه‌ی این لطف هستن.

Grammar Rule in 30 Seconds

Add 'dena' (to give) after the root of a verb to show you are doing an action for someone else.

  • Use the verb root + dena: 'karna' (to do) becomes 'kar dena' (to do for someone).
  • Conjugate only the 'dena' part: 'maine kaam kar diya' (I did the work).
  • Use this for favors or actions directed toward others: 'kripya darwaza khol dijiye' (Please open the door).
Verb Root + Dena (Conjugated)

مرور کلی

مرور کلی
تا حالا شده بعد از سفر به دوستی پیام بدی و بگی «عکس‌ها رو بفرست»؟ اگه فقط از فعل ساده‌ی *bhejna* (فرستادن) استفاده کنی، یه کم ماشینی به نظر می‌رسه. مثل دستور GPS.
برای اینکه مثل یه آدم واقعی به نظر برسی که واقعاً یه لطف می‌خواد، به فعل کمکی جادویی نیاز داری: *dena* (دادن). تو هندی، ما افعال رو ترکیب می‌کنیم تا بهشون حس و حال بدیم. وقتی *dena* رو به یه فعل دیگه می‌چسبونی، نشون می‌ده که اون کار داره برای کس دیگه‌ای انجام می‌شه یا جهت کار از فاعل به بیرونه.
این «فرستادن» رو تبدیل می‌کنه به «فرستادن (برای من/ما)». فرقش مثل «کار رو انجام بده» و «کار رو (بی‌زحمت برای من) انجام بده» هست. ما دائماً از این استفاده می‌کنیم—سفارش غذا، درخواست کمک، یا تموم کردن کارها.
بیا هندیِ رباتیکت رو درست کنیم.
این دستور زبان چطور کار می‌کنه
به این می‌گن فعل مرکب. از اسمش نترس. فقط یه معامله‌ی ۲ در ۱ هست.
یه فعل اصلی داری (عمل) و یه فعل کمکی (حس و حال). اینجا، *dena* همون دستیاره. معنی تحت‌اللفظی «دادن» رو از دست می‌ده و به جاش مفهوم «سود رسوندن به دیگری» رو اضافه می‌کنه.
فکر کن یه برچسب مخفی «برای تو» به جمله‌ت اضافه می‌کنه. اگه برای هم‌اتاقی‌هات شام درست کنی، *bana dena* (درست کردن-دادن) می‌کنی. اگه صورت‌حساب گروه رو پرداخت کنی، *bhar dena* (پر کردن/پرداختن-دادن) می‌کنی.
این نشون‌دهنده‌ی سخاوت یا تموم کردن کاریه که روی دیگران تأثیر می‌ذاره. این نهایتِ گرامرِ «حسِ خوب»ـه.
الگوی ساخت
فرمولش از درست کردن نودل فوری هم راحت‌تره.
  1. 1فعل اصلیت رو بردار (مثلاً *karna* - انجام دادن).
  2. 2*na* رو حذف کن تا ریشه به دست بیاد (مثلاً *kar*).
  3. 3*dena* رو که متناسب با زمان مورد نظرت صرف شده، اضافه کن.
فقط *dena* تغییر شکل می‌ده (زمان، جنسیت، تعداد). ریشه تو زمان منجمد می‌شه.
*مثال‌ها:*
  • امری (درخواست): *kaam kar do* (کار رو [برای من] انجام بده.)
  • آینده: *main paise de doonga* (من پول رو [به اون‌ها] خواهم داد.)
  • گذشته: *usne photo bhej di* (اون عکس رو [به بیرون] فرستاد.)
نکته در مورد جنسیت: در زمان گذشته با افعال متعدی (که معمولاً این‌طورن)، فعل با مفعول مطابقت داره، نه فاعل! اگه یه *عکس* (مؤنث) فرستادی، می‌شه *bhej di*. اگه یه *پیام* (مذکر) فرستادی، می‌شه *bhej diya*.
کی ازش استفاده کنیم
از این الگو وقتی استفاده کن که عمل از انجام‌دهنده دور می‌شه یا به کس دیگه‌ای کمک می‌کنه.
  • درخواست لطف: «اتاق رو (برای من) تمیز کن.» -> *Kamra saaf kar do.*
  • تموم کردن کارها: «کار رو تموم کردم (و تحویل دادم).» -> *Maine kaam khatam kar diya.*
  • اقدامات ناگهانی/کامل: «گوشی رو شکست!» -> *Usne phone tod diya.*
  • زندگی دیجیتال: ارسال ایمیل، پست کردن استوری. *Meme forward kar do.*
اگه کاری رو برای خودت انجام می‌دی (مثل خوردن، نوشیدن یا خوابیدن) از این استفاده نکن. نمی‌گی *kha dena* (خوردن-دادن) مگه اینکه پرنده‌ای باشی که به جوجه‌ش غذا می‌ده.
اشتباهات رایج
  • فاجعه‌ی «صرف دوگانه»: مبتدی‌ها اغلب هر دو فعل رو صرف می‌کنن. *Main karunga doonga.* نه! فعل اول رو فریز کن. فقط ریشه. *Main kar doonga.*
  • استفاده برای خود: گفتن *main naya phone khareed doonga* وقتی داری برای خودت می‌خری. این انگار داری می‌خری که ببخشی. برای نفع شخصی از *lena* (گرفتن) استفاده کن.
  • گیجیِ افعال متعدی: *Dena* معمولاً برای افعال متعدی (افعالی که مفعول می‌گیرن) هست. معمولاً نمی‌تونی بگی «خوابیدن-دادن» (*so dena*).
  • نادیده گرفتن مطابقت مفعول: تو زمان گذشته (ساختار *ne*)، گفتن *maine chai bana diya* یعنی *chai* مذکره. ولی *chai* مؤنثه! باید بشه *bana di*.
تضاد با الگوهای مشابه
رقیب اصلی *dena* فعل lena (گرفتن/ستاندن) هست.
  • ریشه + Dena: انجام برای دیگران / عمل به سمت بیرون.
  • *Padh dena* = بلند خوندن (تا کسی بشنوه).
  • ریشه + Lena: انجام برای خود / عمل به سمت درون.
  • *Padh lena* = صامت خوندن (برای یادگیری خود).
به پول فکر کن. *Dena* از کیف پولت می‌ره بیرون (برای دیگران خرج می‌کنی). *Lena* پول می‌ذاره تو کیف پولت (نگهش می‌داری).
سوالات متداول سریع
س: می‌تونم این رو با هر فعلی استفاده کنم؟
ج: بیشتر افعال متعدی (کار روی اشیاء). معمولاً با افعال حرکتی مثل «رفتن» (*jana*) استفاده نمی‌شه.
س: آیا *bhej do* بی‌ادبانه‌ست؟
ج: اگه لحنت درست باشه نه! *Do* غیررسمیه (Tum). برای بزرگ‌ترها/رئیس‌ها، از *deejiye* استفاده کن (*Bhej deejiye*).
س: اگه فقط بگم *photo bhejo* چی؟
ج: از نظر گرامری درسته، ولی خشکه. مثل یه معامله. *Bhej do* مثل یه درخواست دوستانه به نظر می‌رسه.
س: چطور با این بگم «فراموش کردم»؟
ج: برای اون از یه کمکی دیگه (*jana*) استفاده می‌کنی، نه *dena*. *Dena* نیت رو می‌رسونه. «فراموش کردن» تصادفیه.

Conjugation of 'Dena' (to give)

Tense Subject Verb Root Dena Form
Present
Main
kar
deta hoon
Present
Tum
kar
dete ho
Present
Aap
kar
dete hain
Past
Maine
kar
diya
Future
Main
kar
doonga
Imperative
Aap
kar
dijiye

Meanings

The verb 'dena' acts as a vector verb, indicating that the action is performed for the benefit of another person.

1

Benefactive Action

Performing an action for someone else's benefit.

“Maine uske liye khana bana diya.”

“Kya tum mujhe pani pila doge?”

Reference Table

Reference table for درخواست لطف با 'Dena' (دادن)
فاعل مفعول (جنسیت) ریشه + Dena (گذشته) معنی
Maine (من)
Kaam (کار - مذکر)
Kar diya
کار رو انجام دادم (تمومش کردم)
Tumne (تو)
Chai (چای - مونث)
Bana di
چای درست کردی (برای بقیه)
Usne (او)
Paise (پول‌ها - جمع مذکر)
De diye
پول‌ها رو داد
Humne (ما)
Photo (عکس - مونث)
Bhej di
عکس رو فرستادیم
Unhone (آن‌ها)
Ghar (خانه - مذکر)
Bech diya
خونه رو فروختن
Aapne (شما)
Madad (کمک - مونث)
Kar di
کمک کردید

طیف رسمیت

رسمی
Kripya mujhe bata dijiye.

Kripya mujhe bata dijiye. (Asking for info)

خنثی
Mujhe bata do.

Mujhe bata do. (Asking for info)

غیر رسمی
Bata de.

Bata de. (Asking for info)

عامیانه
Bata na!

Bata na! (Asking for info)

جهت سود و نفع کار

عمل

رو به درون (برای خود)

  • Lena گرفتن / برای من

رو به بیرون (برای دیگران)

  • Dena دادن / برای تو

انتخاب بین Dena و Lena

1

چه کسی از این کار نفع می‌بره؟

YES
استفاده از 'Lena' (bana lo)
NO
برو مرحله بعد
2

آیا برای کس دیگه‌ای هست؟

YES
استفاده از 'Dena' (bana do)
NO ↓

مثال‌های Dena در مقابل Lena

ریشه + Dena (رو به بیرون)
Padh dena بلند خواندن برای بقیه
Bech dena فروختن (واگذاری)
ریشه + Lena (رو به درون)
Padh lena در سکوت برای خود خواندن
Khareed lena خریدن (برای خود)

فعل‌های رایج با 'Dena'

🤝

لطف و کارها

  • Kar dena (انجام دادن)
  • Laa dena (آوردن)
📱

ارتباطات

  • Bhej dena (فرستادن)
  • Bata dena (گفتن)
🗑️

واگذاری

  • Phenk dena (دور انداختن)
  • Bech dena (فروختن)

مثال‌ها بر اساس سطح

1

Mujhe pani de do.

Give me water.

2

Ye kaam kar do.

Do this work.

3

Chitti likh do.

Write the letter.

4

Khana kha lo.

Eat the food.

1

Kya aap mujhe bata denge?

Will you tell me?

2

Maine use paise de diye.

I gave him money.

3

Usne meri madad kar di.

He helped me.

4

Kripya darwaza khol dijiye.

Please open the door.

1

Main aapke liye ye file taiyaar kar deta hoon.

I will prepare this file for you.

2

Kya aapne mera kaam kar diya?

Have you done my work?

3

Usne mujhe rasta dikha diya.

He showed me the way.

4

Main aapko sab samjha deta hoon.

I will explain everything to you.

1

Agar aap chahein, toh main ye project khatam kar deta hoon.

If you want, I will finish this project.

2

Usne bina kahe mera kaam kar diya.

He did my work without being asked.

3

Kya aapne meri baat maan li?

Did you listen to me?

4

Main aapke liye ye sab manage kar dunga.

I will manage all this for you.

1

Usne bade pyar se mujhe sab samjha diya.

He explained everything to me with great love.

2

Aap chinta mat kijiye, main sab sambhal leta hoon.

Don't worry, I will handle everything.

3

Maine use sahi raasta dikha diya tha.

I had shown him the right path.

4

Kya aapne meri darkhwast par gaur kar diya?

Have you considered my request?

1

Usne apni saari sampatti daan kar di.

He donated all his wealth.

2

Maine use apni galti ka ehsaas dila diya.

I made him realize his mistake.

3

Unhone mujhe is mushkil se nikaal diya.

They pulled me out of this difficulty.

4

Main aapke liye ye sab kar dene ka vachan deta hoon.

I promise to do all this for you.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Asking Favors with 'Dena' (Give) در مقابل Dena vs Lena

Dena is for others, Lena is for yourself.

Asking Favors with 'Dena' (Give) در مقابل Simple Verb vs Compound Verb

Simple verbs are facts, compound verbs are favors.

Asking Favors with 'Dena' (Give) در مقابل Ne rule

Forgetting 'ne' in past tense.

اشتباهات رایج

Main karna deta hoon

Main kar deta hoon

Don't use the full infinitive.

Main kar diya

Maine kar diya

Forgot the 'ne' marker.

Main kar deta

Main kar deta hoon

Missing the auxiliary verb.

Tum kar do

Tum kar dete ho

Wrong conjugation.

Kya tum kar diya?

Kya tumne kar diya?

Missing 'ne' in question.

Main kar dungi

Main kar dunga

Gender mismatch.

Usne kar deta

Usne kar diya

Wrong tense.

Maine uske liye kar diya hoon

Maine uske liye kar diya

Redundant auxiliary.

Woh kar dene wala hai

Woh kar dene wala hai

Actually correct, but often used incorrectly in context.

Main kar dene chahta hoon

Main kar dena chahta hoon

Wrong word order.

Maine sab kar dene ka koshish ki

Maine sab kar dene ki koshish ki

Gender agreement error.

Usne mujhe bol diya

Usne mujhe bata diya

Wrong verb choice.

Main kar diya hota

Main kar deta

Wrong conditional.

الگوهای جمله‌سازی

Main aapke liye ___ kar deta hoon.

Kya aap ___ dijiye?

Maine ___ kar diya.

Woh mere liye ___ dega.

Real World Usage

Texting constant

Bata dena!

Job Interview common

Main ye project handle kar leta hoon.

Ordering Food common

Mujhe pani pila dijiye.

Travel common

Rasta dikha dijiye.

Social Media occasional

Share kar dena!

Food Delivery Apps common

Order deliver kar dijiye.

💡

میان‌بر مودبانه

فقط با اضافه کردن 'do' به آخر ریشه فعل، جمله‌ات خیلی مودبانه‌تر میشه، انگار داری خواهش می‌کنی: Bhej do.
⚠️

خواب رو به کسی 'نده'!

فعل‌هایی که مفعول ندارن (مثل خوابیدن یا گریه کردن) معمولاً با 'dena' نمیان. مثلاً نمی‌گیم so dena. به جاش از so jana استفاده کن.
💬

نرم کردن جمله با 'Na'

هندی‌ها عاشق اینن که آخر خواهش‌هاشون 'na' بذارن تا صمیمی‌تر بشه: Kar do na یعنی 'انجامش میدی دیگه، نه؟'.
🎯

حسِ 'تموم شد و رفت'

گاهی 'dena' فقط یعنی کار کاملاً تموم شده. اما حواست باشه، اگه کار به نفع خودته از 'lena' استفاده کن: Maine kha liya.

Smart Tips

Always use 'dijiye' to be extra polite.

Batao. Bata dijiye.

Remember 'ne' + root + diya.

Main kar diya. Maine kar diya.

Use 'Main ___ deta hoon'.

Main karunga. Main kar deta hoon.

Use 'Kya aapne ___ kar diya?'

Kya aapne kiya? Kya aapne kar diya?

تلفظ

deh-na

Dena

The 'd' is soft, dental. The 'e' is like 'ay' in 'say'.

Request

Bata dijiye? ↑

Rising intonation for polite requests.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'Dena' as a 'Gift'—you are giving the action as a gift to someone else.

تداعی تصویری

Imagine handing a heavy box (the action) to a friend. You are 'giving' (dena) the effort to them.

Rhyme

When you want to show you care, add 'dena' to the air.

Story

Rohan was tired. Priya said, 'I will write the report for you.' She used 'likh dena'. Rohan felt happy because she gave him the gift of time.

شبکه واژگان

DenaKar denaLikh denaBata denaMadad karnaDijiye

چالش

For the next 5 minutes, try to turn every request you make into a 'dena' sentence.

نکات فرهنگی

Using 'dena' is seen as a sign of being helpful and polite.

In offices, 'dena' is used to show you are taking ownership of a task.

Often shortened in text messages.

Derived from the Sanskrit 'dā' (to give).

شروع‌کننده‌های مکالمه

Kya aap meri madad kar sakte hain?

Kya aap mujhe rasta bata denge?

Kya aapne mera kaam kar diya?

Main aapke liye kya kar sakta hoon?

موضوعات نگارش

Write about a time someone helped you.
Describe how you help your family.
Write a formal request for a favor.
Reflect on the importance of helping others.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

درخواست رو به صورت مودبانه کامل کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
ما از 'bhej do' (ریشه + dena) استفاده می‌کنیم چون داری از کسی می‌خوای کاری رو به نفع تو انجام بده و عکس رو برات بفرسته.
کدوم جمله یعنی 'نامه رو (برای بقیه بلند) خوندم'؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
'Padh di' (از خانواده dena) یعنی خوندن برای دیگران. 'Padh li' (از خانواده lena) یعنی خوندن برای خودت در سکوت.
گرامر جمله 'من برای مهمون‌ها چای درست کردم' رو اصلاح کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
کلمه 'Chai' مونثه، پس گذشته فعل 'dena' باید بشه 'di'. همچنین چون برای مهمون بوده، 'dena' درسته.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the blank with the correct form of 'dena'.

Main aapke liye kaam ___.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: kar deta hoon
Present tense benefactive.
Choose the correct sentence. چند گزینه‌ای

Which sentence is correct?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Maine kaam kar diya.
Correct use of 'ne' and compound verb.
Correct the mistake. Error Correction

Find and fix the mistake:

Main chitti likhna diya.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Maine chitti likh diya.
Need 'ne' and root.
Reorder the words. Sentence Reorder

liye / mere / kar / do / ye / kaam

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: All of the above.
Hindi word order is flexible.
Translate to Hindi. ترجمه

Please tell me.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Mujhe bata dijiye.
Polite request.
Conjugate 'dena' for 'Aap' in past tense. Conjugation Drill

Aapne kaam ___.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: kar diya
Past tense for 'aap' is 'kar diya'.
Match the verb to its benefactive form. جفت کردن

Likhna -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Likh dena
Root + Dena.
Is this rule correct? True False Rule

You conjugate both verbs in a compound verb.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: False
Only the vector verb is conjugated.

Score: /8

Practice Bank

12 exercises
از برادرت بخواه ماشین رو تمیز کنه. پر کردن جای خالی

Bhai, car saaf ___.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: kar do
من قبض رو پرداخت کردم (کار رو تموم کردم). پر کردن جای خالی

Maine bill ___ diya.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: bhar
شکلی رو انتخاب کن که نفعش به خودت می‌رسه. چند گزینه‌ای

کدوم یکی یعنی انجام کار برای خودت؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Rakh lena
تطابق جنسیتی رو اصلاح کن. Error Correction

Usne kitab (f) phenk diya.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Usne kitab phenk di.
ترجمه کن: 'He sold the house.' ترجمه

او خونه رو فروخت.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Usne ghar bech diya.
فعل رو به مفهومش وصل کن. جفت کردن

جفت‌ها رو وصل کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ["\u06af\u0648\u0634 \u062f\u0627\u062f\u0646 (\u0628\u0631\u0627\u06cc \u062e\u0648\u062f)","\u0634\u0646\u06cc\u062f\u0647 \u0634\u062f\u0646","\u062e\u0628\u0631 \u062f\u0627\u062f\u0646 (\u0628\u0647 \u062f\u06cc\u06af\u0631\u06cc)"]
می‌خوای کسی تنهات بذاره. چی میگی؟ چند گزینه‌ای

لطفاً منو رها کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Mujhe chhod do.
درخواست رسمی: لطفاً آب بدهید. پر کردن جای خالی

Paani de ___.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: dijiye
مرتب کن: 'من کار رو تموم کردم' Sentence Reorder

کلمات هندی رو مرتب کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ["Maine","kaam","khatam","kar","diya"]
اصلاح کن: 'برای خودت غذا درست کن.' Error Correction

Apne liye khana bana do.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Apne liye khana bana lo.
او لیوان رو شکست. پر کردن جای خالی

Usne glass tod ___.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: diya
کدوم برای 'لباس‌ها رو (برای من) بشور' درسته؟ چند گزینه‌ای

Kapde dho ___.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: do

Score: /12

سوالات متداول (8)

Most transitive verbs, yes. Intransitive verbs like 'sleep' don't work.

Because 'dena' is a transitive verb, so in the past tense, you must use the ergative 'ne'.

Yes, it is generally more polite than the simple verb.

Use 'lena' instead of 'dena'.

Yes, 'Main kar dunga' (I will do it).

Yes, but be careful with the register.

It adds a sense of completion and benefaction.

The core rule is standard, but some dialects might use different vector verbs.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish moderate

hacer por

Hindi uses it for almost every verb, Spanish is more selective.

French moderate

faire pour

Hindi's 'dena' is attached to the verb root.

German low

für jemanden tun

Hindi's structure is morphological, German's is syntactic.

Japanese high

~te ageru

Japanese uses the te-form, Hindi uses the root.

Arabic low

li-ajl

Arabic is strictly prepositional.

Chinese low

wei... zuo...

Chinese is analytic, Hindi is synthetic.

Learning Path

Prerequisites

Related Grammar Rules

B1

انجام کارها توسط دیگران: افعال سببی دوم (-vana)

### Overview در زبان هندی، یادگیری ساختار «افعال سببی نوع دوم» (Second Causative Verbs) که با پسوند `-vānā` (`-वाना`) مش...

C1

ممکن است مجبور شوم و شاید بتوانم: ترکیب افعال وجهی (सकنا، पड़ना، पाना)

### Overview در یادگیری زبان هندی در سطح پیشرفته (C1)، تسلط بر مفاهیم پیچیده وجهی (Modality) اهمیت حیاتی دارد. برای شما...

C1

اتصال فعل‌ها: خواستن، شروع کردن، اجازه دادن (Control & Raising)

Overview آیا تا به حال دقت کرده‌اید که در هندی، می‌توانید آنقدر شدید پیتزا بخواهید که فعل «خواستن» به جای شما، با *پیتزا...

C1

زنجیره‌سازی افعال کمکی هندی: ترکیب چندین فعل کمکی با هم

### Overview تسلط بر زبان هندی در سطح C1 نیازمند درک عمیق سیستم افعال، به‌ویژه تعامل ظریف افعال کمکی (Auxiliary Verbs)...

C1

ماتریس هینگلیش: استفاده از افعال انگلیسی در هندی (करना / होना)

Overview آیا تا به حال سعی کرده‌اید یک فیلم بالیوود را بدون زیرنویس تماشا کنید؟ احتمالاً متوجه شده‌اید که نیمی از فعل‌ها...

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!