حالت مجرور در عربی (Al-Jarr): مالکیت و حروف اضافه
Grammar Rule in 30 Seconds
In Arabic, nouns following a preposition or forming a possessive (Idafa) must end in the 'Kasra' (i) sound.
- After a preposition, the noun takes a Kasra: 'Fi al-bayti' (In the house).
- In an Idafa (possession), the second noun takes a Kasra: 'Kitab al-waladi' (The boy's book).
- If the noun is indefinite, use 'Tanwin Kasr' (-in): 'Fi baytin' (In a house).
مرور کلی
الجَرّ (al-jarr) یا الخَفْض (al-khafḍ) میگویند، یکی از ارکان اصلی نظام اعراب است. برای شما که فارسیزبان هستید، درک این مفهوم شاید در ابتدا کمی چالشبرانگیز باشد، چرا که در زبان فارسی ما سیستم «اعراب» به شکلی که در عربی وجود دارد، نداریم. در فارسی، روابط بین کلمات بیشتر از طریق جایگاه آنها در جمله و حروف اضافه مشخص میشود.الجَرّ دنبال میکنیم.الإِعْرَاب (al-i'rāb) به معنای تغییر انتهای کلمه بر اساس نقش آن در جمله است. حالت الجَرّ یکی از سه حالت اصلی (رفع، نصب، جر) است. در فارسی، وقتی میگوییم «من به خانه رفتم»، کلمه «خانه» هیچ تغییری نمیکند.بَيْتٌ (خانه) وقتی بعد از حرف اضافه فِي (در) قرار میگیرد، تبدیل به فِي بَيْتٍ میشود. آن علامت «کسره» یا «تنوین کسر» در انتهای کلمه، نشاندهنده حالت مجرور است.إِضَافَة (idafa) نام دارد و قانون طلایی آن این است: اسمِ دوم (مضافالیه) همیشه باید مجرور باشد.كِتابُ المُعَلِّمِ که در آن المُعَلِّمِ به دلیل اضافه بودن، کسره میگیرد.مِنْ (از) در عربی، کلمه بعد از خود را مجرور میکند. این وابستگی دستوری، ستون فقرات جمله عربی است و به شما کمک میکند تا ساختار جملات پیچیده را بهتر درک کنید.كِتابٌ | كِتابٍ | فِي كِتابٍ |كِتابانِ | كِتابَيْنِ | مِنْ كِتابَيْنِ |مُعَلِّمُونَ | مُعَلِّمِينَ | عَلَى مُعَلِّمِينَ |سَيَّارَاتٌ | سَيَّارَاتٍ | فِي سَيَّارَاتٍ |ـَيْنِ یا ـِينَ) جایگزین میشوند. این دقیقاً همان جایی است که باید دقت کنید، چون در فارسی هیچکدام از این تغییرات را نداریم.- 1بعد از حروف جر (
حُرُوفُ الجَرِّ): هرگاه کلمهای بعد از حروفی مانندمِنْ(از)،إِلَى(به)،عَنْ(درباره)،عَلَى(روی)،فِي(در)،بِـ(بهوسیله)،لِـ(برای) بیاید، آن اسم مجرور است. مثال:ذَهَبْتُ إِلَى المَدْرَسَةِ(به مدرسه رفتم). در فارسی «مدرسه» تغییر نمیکند، اما در عربیالمَدْرَسَةِحتماً باید کسره بگیرد.
- 1در ساختار اضافه (
إِضَافَة): هرگاه دو اسم به هم اضافه شوند تا مالکیت یا رابطه خاصی را نشان دهند، اسم دوم مجرور است. مثال:بَابُ المَنْزِلِ(درِ خانه). در اینجاالمَنْزِلِبه دلیل اینکه مضافالیه است، مجرور شده است. این ساختار در فارسی بسیار رایج است و شما به راحتی با آن آشنا هستید، فقط کافی است به یاد داشته باشید که در عربی، اسم دوم باید علامت جر بگیرد.
- 1فراموش کردن علامت جر در مضافالیه: فارسیزبانان به دلیل نبود اعراب در زبان مادری، اغلب فراموش میکنند که مضافالیه در عربی باید کسره بگیرد. مثلاً میگویند
بَابُ المَنْزِلُ(با ضمه) که غلط است. دلیل آن این است که در فارسی، ما فقط با کلمه «کسره» (نقشنما) ارتباط برقرار میکنیم و نه تغییر آوایی خودِ کلمه.
- 1اشتباه در جمعهای سالم: استفاده از
ـُونَبه جایـِينَدر حالت مجرور. فارسیزبانان به دلیل عادت به ساختار ثابت کلمات، گاهی فراموش میکنند که جمع مذکر سالم در حالت جر باید بهـِينَختم شود.
- 1سردرگمی با حروف جر متصل: در عربی، حروفی مثل
بِـیالِـبه کلمه میچسبند (مثلبِالقَلَمِ). فارسیزبانان گاهی سعی میکنند آن را جدا بنویسند یا نقش آن را در تغییر حرکت کلمه نادیده بگیرند، زیرا در فارسی حروف اضافه همیشه جدا نوشته میشوند.
ـَيْنِ |الطَّالِبَيْنِ (دو دانشآموز در حالت جر) نشان میدهد که کلمه خودش تغییر کرده است. این تفاوت در «ساختار کلمه» در مقابل «ساختار جمله» کلید یادگیری شماست.- 1آیا همه کلمات در حالت جر کسره میگیرند؟ خیر، کلماتی که به حروف مصوت ختم میشوند (مانند
مُسْتَشْفَى) یا برخی جمعهای خاص، تغییرات ظاهری ندارند و اعراب آنها «تقدیری» است.
- 1چرا برخی کلمات به جای کسره، فتحه میگیرند؟ این مربوط به مبحث «ممنوع از صرف» است که اسمهای خاص یا برخی اوزان خاص هستند که در حالت جر به جای کسره، فتحه میپذیرند.
- 1آیا در مکالمه روزمره هم باید این حرکات را رعایت کرد؟ در عربی فصیح (MSA) بله، اما در عربی محاورهای (لهجهها)، اکثر این حرکات حذف میشوند. با این حال، برای یادگیری دقیق دستور زبان، تسلط بر این قواعد ضروری است.
Genitive Case Endings
| Noun Type | Definite (al-) | Indefinite |
|---|---|---|
|
Singular
|
-i
|
-in
|
|
Dual
|
-ayni
|
-ayni
|
|
Sound Masc. Plural
|
-ina
|
-ina
|
|
Sound Fem. Plural
|
-i
|
-in
|
|
Broken Plural
|
-i
|
-in
|
Meanings
The Genitive case (Al-Jarr) is used to mark nouns that are governed by prepositions or that act as the second part of a possessive construction.
Prepositional Genitive
Nouns following particles like 'fi' (in), 'min' (from), or 'ila' (to) must be in the genitive case.
“أذهب إلى المدرسة (I go to school)”
“خرج من الغرفة (He left the room)”
Idafa (Possession)
When two nouns are linked to show possession, the second noun (the possessor) is in the genitive case.
“سيارة الرجل (The man's car)”
“باب البيت (The house's door)”
Reference Table
| نوع اسم | حالت رفع (عادی) | حالت جر (پایان) | مثال (حالت جر) |
|---|---|---|---|
|
مفرد معرفه
|
ـُ (damma)
|
ـِ (kasra)
|
البَيْتِ (al-bayti)
|
|
مفرد نکره
|
ـٌ (tanween u)
|
ـٍ (tanween i)
|
بَيْتٍ (baytin)
|
|
مثنی
|
ـانِ (-aani)
|
ـَيْنِ (-ayni)
|
كِتابَيْنِ (kitaabayni)
|
|
جمع مذکر سالم
|
ـونَ (-oona)
|
ـِينَ (-eena)
|
مُدَرِّسينَ (mudarriseena)
|
|
جمع مونث سالم
|
ـاتُ (-aatu)
|
ـاتِ (-aati)
|
طالِباتِ (taalibaati)
|
|
جمع مکسر
|
ـُ (damma)
|
ـِ (kasra)
|
كُتُبِ (kutubi)
|
طیف رسمیت
أنا في البيتِ (Daily life)
أنا في البيت (Daily life)
أنا بالبيت (Daily life)
أنا في البيت (Daily life)
Genitive Case Triggers
Prepositions
- في in
- من from
Possession
- Idafa Noun-Noun link
مثالها بر اساس سطح
أنا في البيت
I am in the house
كتاب الطالب
The student's book
من المدرسة
From the school
في مدينة
In a city
مفتاح السيارة ضاع
The car key is lost
ذهبت إلى مكتبة
I went to a library
هذا قلم المعلم
This is the teacher's pen
نحن في حديقة جميلة
We are in a beautiful garden
رأيت أصدقاء أخي
I saw my brother's friends
بسبب المطر، تأخرنا
Because of the rain, we were late
تحدثت مع مدير الشركة
I spoke with the company manager
هذه هدية من صديق عزيز
This is a gift from a dear friend
تعتمد النتائج على دقة البيانات
The results depend on the accuracy of the data
في ظل الظروف الراهنة
In light of current circumstances
هذا هو باب قصر السلطان
This is the door of the Sultan's palace
لا يمكن العيش بدون ماء
One cannot live without water
واللهِ، سأفعل ذلك
By God, I will do that
تلك هي عواقب تجاهل القوانين
Those are the consequences of ignoring the laws
في خضم هذه الأزمة
In the midst of this crisis
هذا الكتاب من تأليف كاتب مشهور
This book is authored by a famous writer
إن في ذلك لعبرة لأولي الألباب
Indeed, in that is a lesson for those of understanding
بموجب المادة الخامسة من الدستور
Pursuant to Article 5 of the Constitution
على الرغم من صعوبة الموقف
Despite the difficulty of the situation
تلك هي سمات الشخصية القيادية
Those are the traits of a leadership personality
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both involve changing the final vowel.
Learners add 'al-' to both.
Learners use nominative (-u) everywhere.
اشتباهات رایج
Fi al-baytu
Fi al-bayti
Al-kitab al-waladu
Kitab al-waladi
Min al-madrasa
Min al-madrasati
Fi bayt
Fi baytin
Ila al-maqha
Ila al-maqha
Fi al-buyutu
Fi al-buyuti
Sayyarat al-rajulu
Sayyarat al-rajuli
Fi al-muwazzafina
Fi al-muwazzafina
Bi-sabab al-matar
Bi-sabab al-matari
Kitab al-mudarrisun
Kitab al-mudarrisina
Wallahu
Wallahi
Duna al-shakku
Duna al-shakki
Fi kulli al-ashya
Fi kulli al-ashya'i
الگوهای جملهسازی
أنا في ___
هذا ___ المعلم
ذهبت من ___
بسبب ___، تأخرت
Real World Usage
أنا في البيت
بسبب خبرتي في الشركة
ساندويتش من المطعم
تذكرة إلى المطار
صورة من الرحلة
في سياق الدراسة
قانون 'ای'
دو تا 'الـ' نه!
راز ضمیرها
Smart Tips
Always pause and check the last letter of the noun.
Check if you added 'al-' to the first word—if so, remove it!
Remember to add the 'n' sound (tanwin).
Check if the plural is sound or broken.
تلفظ
Kasra
A short 'i' sound like in 'sit'.
Tanwin Kasr
An 'in' sound at the end of the word.
Falling
Fi al-bayti ↓
Standard statement.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Genitive is the 'i' case. Think: 'I' am in the 'i' case.
تداعی تصویری
Imagine a house (bayt). You are inside it, and the floor is made of 'i' tiles. Every time you step on a preposition, you land on an 'i' tile.
Rhyme
When you see a preposition, give the noun an 'i' position.
Story
Ahmed walks into a house. He says 'Fi al-bayti'. He sees his friend's cat, 'Qittat al-sadiqi'. He is happy because he used the 'i' sound correctly.
شبکه واژگان
چالش
Write 5 sentences using different prepositions and check if you used the -i ending.
نکات فرهنگی
In speech, case endings are often dropped entirely.
Similar to Levantine, endings are rarely pronounced.
Endings are strictly observed in formal speech and writing.
The Genitive case is a remnant of the Proto-Semitic case system.
شروعکنندههای مکالمه
أين أنت؟
هذا كتاب من؟
من أين أنت؟
ما هو مفتاح النجاح؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
أنا في ___ (البَيْت).
ترکیب اضافی (Idafa) درست رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
ذَهَبْتُ إلى مَدينَتانِ.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesأنا في ___ (البيت)
Which is correct?
Find and fix the mistake:
ذهبت إلى المدرسةُ
البيت / في / أنا
From the school
Which word is in the genitive case?
بسبب ___ (المطر) تأخرت
Match: 1. Fi, 2. Min, 3. Ila
Score: /8
Practice Bank
5 exercisesسَلَّمْتُ على ___ (المُعَلِّمون).
The key of the car.
البَحْرِ - في - السَّمَكُ
He works in a company.
کلمات زیر رو به هم وصل کن:
Score: /5
سوالات متداول (8)
You need it for writing, formal speaking, and understanding the logic of the language.
It is a possessive construction where two nouns are placed together.
Most do, but some 'indeclinable' nouns don't.
No, accusative is for objects and uses 'a'.
Only on the second noun.
The ending changes to -ina or -i depending on the plural type.
Write sentences and check your endings.
It is consistent, so once you learn the rule, it is easy to apply.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Preposition + Noun
Arabic changes the noun ending; Spanish does not.
Genitiv case
German changes the article; Arabic changes the noun ending.
Preposition + Noun
French is analytic; Arabic is synthetic.
Particles (no, ni)
Japanese particles are separate words; Arabic endings are suffixes.
de particle
Chinese is isolating; Arabic is inflected.
Al-Jarr
N/A
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه
### Overview در زبان عربی، سیستم پیچیدهای از «حالتهای دستوری» (Grammatical Cases) وجود دارد که نقش کلمات را در جمله م...
حالت اکشن: مفعول و جزئیات در عربی (منصوب)
### Overview در زبان عربی، سیستم اعراب (Case System) ستون فقرات ساختار جمله است. مفهوم `المنصوب` (حالت نصبی) در عربی، ن...
عبارات مفعولی ثابت (شکراً، أهلاً)
### Overview در زبان عربی، شما با عبارات کوتاهی مواجه میشوید که همیشه با صدای «اَن» (-an) تمام میشوند، مانند `شُكراً`...
اعراب جمع مکسر عربی: پایانههای ساده (-u, -a, -i)
Overview آیا تا به حال متوجه شدهاید که کلمات عربی وقتی جمع بسته میشوند، انگار منفجر شده و دوباره ساخته میشوند؟ در انگ...
سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)
### Overview زبان عربی دارای یک نظام دستوری بسیار دقیق و منظم به نام «إعراب» است. درک این مبحث برای کسی که زبان مادریا...
