افعال هندی: شکل مصدری (-na)
Grammar Rule in 30 Seconds
In Hindi, all dictionary verbs end in '-na' (ना), which acts like the English 'to' (e.g., to eat = khana).
- 1. Identify the root: Remove '-na' to find the base (e.g., 'khana' -> 'kha').
- 2. Use '-na' for general statements: 'Mujhe sona hai' (I want to sleep).
- 3. The '-na' form is the base for all other conjugations.
مرور کلی
-nā (ना) به پایان میرسند. این شکل از فعل، همان چیزی است که شما در فرهنگ لغت پیدا میکنید و به همین دلیل به آن «شکل دیکشنری» میگویند.khānā (खाना) به معنای «خوردن» است. وقتی میگویید khānā achchhā hai (खाना अच्छा है) یعنی «خوردن خوب است».khānā نقش فاعل جمله را دارد و چون در هندی مصدر همیشه مذکر مفرد است، صفت achchhā (خوب) نیز در حالت مذکر مفرد قرار میگیرد. این دقیقاً مشابه زمانی است که در فارسی میگوییم «این غذا خوب است»، با این تفاوت که در هندی، خودِ عملِ خوردن، آن «غذا» یا موجودیت مذکر محسوب میشود.-nā تبدیل به -ne میشود. مثلاً likhnā (نوشتن) وقتی با ke lie (برای) میآید، میشود likhne ke lie (برای نوشتن). این تغییر شکل برای فارسیزبانان ممکن است در ابتدا کمی عجیب باشد چون ما در فارسی چنین تغییری در مصدر نداریم، اما به یاد داشته باشید که این دقیقاً مشابه تغییر «من» به «مرا» در فارسی است، فقط اینجا روی فعل اعمال میشود.chāhnā) میآید، ساختار به این صورت است: main jānā chāhtā hūn (من رفتن میخواهم). در اینجا jānā ثابت میماند و فقط فعل دوم (chāhnā) است که بر اساس فاعل (من) تغییر میکند. این شباهت زیادی به ساختار «میخواهم بروم» در فارسی دارد، با این تفاوت که در هندی ما تاکید بیشتری بر «مصدر» داریم.-nā را به آن اضافه کنید. بن فعل در واقع همان ریشه اصلی فعل است که در زبان فارسی هم آن را داریم (مثلاً در رفتن، «رو» بن مضارع است). در هندی، حذف -nā از آخر مصدر، بن فعل را به شما میدهد.jānā | jā | رفتن |khānā | khā | خوردن |pīnā | pī | نوشیدن |dekhnā | dekh | دیدن |bolnā | bol | حرف زدن |karnā | kar | کردن |paṛhnā | paṛh | خواندن |honā (بودن) از بن ho ساخته میشود. این نظم در زبان هندی به شما کمک میکند تا دایره لغات خود را با سرعت بسیار بالایی گسترش دهید.- 1بیان تمایل: وقتی میخواهید بگویید «من میخواهم کاری را انجام دهم». مثلاً
main sonā chāhtā hūn(من میخواهم بخوابم). در اینجاsonā(خوابیدن) مصدر است. - 2بیان ضرورت: وقتی میخواهید بگویید «باید کاری انجام دهم». مثلاً
mujhe paṛhnā hai(من باید بخوانم). در اینجاpaṛhnā(خواندن) به عنوان یک فعالیت ضروری مطرح میشود. - 3به عنوان اسم در جمله: وقتی میخواهید درباره یک فعالیت صحبت کنید. مثلاً
sīkhnā zarūrī hai(یادگیری ضروری است). در اینجاsīkhnā(یاد گرفتن) فاعل جمله است. - 4بعد از حروف اضافه: همانطور که گفته شد، برای بیان هدف. مثلاً
khelne ke lie(برای بازی کردن). توجه کنید که اینجاkhel-nāبهkhel-neتبدیل شده است.
- 1عدم تغییر به حالت مایل (Oblique Case): فارسیزبانان تمایل دارند همیشه از همان شکل
-nāاستفاده کنند. مثلاً میگویندbolnā ke lieدر حالی که باید بگویندbolne ke lie. دلیل آن این است که در فارسی مصدر هرگز تغییر نمیکند و ما به این ساختار عادت نداریم. - 2تطبیق اشتباه صفت: چون در فارسی صفتها جنسیت ندارند، فارسیزبانان ممکن است فراموش کنند که وقتی مصدر نقش فاعل را دارد، صفت همراه آن باید مذکر مفرد باشد. مثلاً ممکن است بگویند
paṛhnā achchhī hai(با تصور اینکه یادگیری مونث است)، در حالی که باید بگویندpaṛhnā achchhā hai. - 3ترجمه تحتاللفظی «خواستن»: گاهی فارسیزبانان ساختار «من رفتن میخواهم» را با ساختار «من میخواهم که بروم» اشتباه میگیرند و سعی میکنند جملات پیچیده بسازند. در هندی، استفاده از مصدر بعد از فعل
chāhnāبسیار سادهتر است و نیازی به حروف ربط اضافه نیست.
- 1آیا همیشه باید
-nāرا حذف کنیم؟ خیر، فقط برای ساختن بن فعل یا زمانهای مختلف. برای استفاده به عنوان اسم، همیشه از همان شکل-nāاستفاده کنید. - 2چرا گاهی میگوییم
paṛhne؟ چون بعد از آن یک حرف اضافه مثلke lieآمده است. هرگاه حرف اضافهای بعد از مصدر بیاید،-nāبه-neتبدیل میشود. - 3آیا مصدر میتواند جمع بسته شود؟ خیر، مصدر در هندی همیشه به صورت مفرد استفاده میشود، حتی اگر درباره چندین فعالیت صحبت کنید.
Infinitive Formation
| Verb Root | Infinitive (-na) | English Meaning |
|---|---|---|
|
खा
|
खाना
|
To eat
|
|
पी
|
पीना
|
To drink
|
|
सो
|
सोना
|
To sleep
|
|
जा
|
जाना
|
To go
|
|
आ
|
आना
|
To come
|
|
पढ़
|
पढ़ना
|
To study/read
|
|
लिख
|
लिखना
|
To write
|
|
देख
|
देखना
|
To see
|
Meanings
The dictionary form represents the base state of a verb, equivalent to the English infinitive 'to [verb]'.
Infinitive
Expressing the action itself as a noun or purpose.
“सोना अच्छा है। (Sleeping is good.)”
“मुझे पढ़ना है। (I have to study.)”
Reference Table
| ریشه فعل | پسوند | مصدر (هندی) | معنی |
|---|---|---|---|
|
khel
|
+ nā
|
khelnā (खेलना)
|
بازی کردن
|
|
paṛh
|
+ nā
|
paṛhnā (पढ़نا)
|
خواندن / مطالعه
|
|
sun
|
+ nā
|
sunnā (सुनना)
|
گوش دادن
|
|
de
|
+ nā
|
denā (देना)
|
دادن
|
|
jā
|
+ nā
|
jānā (जाنا)
|
رفتن
|
|
kuch mat
|
+ kar
|
kuch mat karnā
|
کاری نکن (دستور)
|
طیف رسمیت
मुझे भोजन करना है। (Dining)
मुझे खाना है। (Dining)
खाना खाना है। (Dining)
खाना खाना है क्या? (Dining)
آناتومی فعل هندی
اجزاء
- khel ریشه (تنه)
- -nā پسوند (نشان)
مقایسه مصدر هندی و انگلیسی
آیا این یک مصدر است؟
آیا یک کلمه عملی (فعل) است؟
آیا به -nā (نا) ختم میشود؟
مصدرهای رایج بر اساس نوع
حرکت
- • jānā (رفتن)
- • ānā (آمدن)
- • chalnā (حرکت کردن)
زندگی روزمره
- • khānā (خوردن)
- • sonā (خوابیدن)
- • pīnā (نوشیدن)
مثالها بر اساس سطح
मुझे खाना है।
I want to eat.
वह सोना चाहता है।
He wants to sleep.
क्या तुम पढ़ना चाहते हो?
Do you want to study?
मुझे पानी पीना है।
I want to drink water.
वहाँ जाना मना है।
Going there is forbidden.
मुझे हिंदी बोलना सीखना है।
I want to learn to speak Hindi.
दौड़ना सेहत के लिए अच्छा है।
Running is good for health.
क्या आपको गाना पसंद है?
Do you like to sing?
उसने मुझे घर आने को कहा।
He told me to come home.
किताब पढ़ना मेरा शौक है।
Reading books is my hobby.
मुझे जल्दी उठना पड़ता है।
I have to wake up early.
क्या आप मुझे रास्ता दिखाना चाहेंगे?
Would you like to show me the way?
काम पूरा करने के बाद मैं सो गया।
After finishing the work, I slept.
उसकी आदतें बदलना मुश्किल है।
Changing his habits is difficult.
मुझे यह फिल्म दोबारा देखना पसंद है।
I like to watch this movie again.
क्या आपको खाना बनाने का अनुभव है?
Do you have experience in cooking?
सत्य बोलना ही धर्म है।
Speaking the truth is the only duty.
उसने मुझे आने से मना किया।
He forbade me from coming.
समय पर पहुँचना अनिवार्य है।
Arriving on time is mandatory.
मुझे उससे बात करने का मौका मिला।
I got a chance to talk to him.
जीवन जीना एक कला है।
Living life is an art.
उसने मुझे जाने की अनुमति दी।
He gave me permission to go.
अतीत को भूलना ही बेहतर है।
It is better to forget the past.
क्या आपको यह कार्य करने में कोई आपत्ति है?
Do you have any objection to doing this task?
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both use -na in Hindi, but English distinguishes them.
Learners confuse -na with -a endings.
Sometimes they look similar.
اشتباهات رایج
Main khana hoon
Main khata hoon
Woh jana
Woh jata hai
Khana nahi
Nahi khana
Mujhe khana
Mujhe khana hai
Woh sona chahta
Woh sona chahta hai
Mujhe jana hai
Mujhe jana hai
Padhna achha hai
Padhna achha hai
Usne khana khaya
Usne khana khaya
Mujhe padhne ka man hai
Mujhe padhne ka man hai
Woh aane wala hai
Woh aane wala hai
Woh karne ke liye gaya
Woh karne gaya
Mujhe karne ka hai
Mujhe karna hai
Woh bolne ka shaukeen hai
Woh bolne ka shaukeen hai
الگوهای جملهسازی
मुझे ___ है।
क्या आपको ___ पसंद है?
___ सेहत के लिए अच्छा है।
मुझे ___ का मन है।
Real World Usage
सोना है।
आना है क्या?
मुझे काम करना पसंद है।
मुझे टिकट बुक करना है।
मुझे खाना ऑर्डर करना है।
पढ़ना शुरू करो।
نشانِ مصدر
khelnāاشتباه رایج تازهکارها
Main khānā. این یعنی «من غذا هستم» یا «من خوردن». برای کارهای در حال انجام باید از ساختار دیگهای استفاده کنی.دستور دوستانه
Ghar jānā (برو خونه).Smart Tips
The first verb is often the infinitive.
Use the infinitive + 'chahta hoon'.
Use the infinitive + 'hai'.
Use the infinitive directly.
تلفظ
The -na sound
The 'n' is dental, tongue touches the back of the upper teeth.
Rising for questions
खाना है? ↑
Do you want to eat?
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'na' as 'no'—but instead of stopping, it's the 'no-stop' dictionary form.
تداعی تصویری
Imagine a dictionary with a giant 'NA' sticker on every verb page.
Rhyme
If you want to say 'to', just add 'na' to the root, it's easy to do!
Story
Rahul wanted to learn Hindi. He bought a dictionary. Every word ended in 'na'. He realized 'khana' was to eat and 'sona' was to sleep. He was happy.
شبکه واژگان
چالش
Write down 5 things you want to do today using the '-na' form.
نکات فرهنگی
The -na form is used in almost all dialects.
Often replaced by Sanskritized nouns.
Very similar usage.
Derived from Sanskrit verbal nouns ending in -ana.
شروعکنندههای مکالمه
आपको क्या करना पसंद है?
क्या आपको आज बाहर जाना है?
क्या आपको हिंदी पढ़ना मुश्किल लगता है?
क्या आप कल काम करना चाहेंगे?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
Mujhe pizza ___ pasand hai. (To eat)
khānā. کلمه khātā صرف شده است.Main cricket khelnī chāhtā hūn.
khelnā)، حتی اگه فاعل یا بقیه جمله تغییر کنن.Choose the correct translation:
sonā (خوابیدن) همراه با chāhtā hūn(میخوام) نیاز داری.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesमुझे पानी ___ है।
Which is the dictionary form?
Find and fix the mistake:
Main khana hoon.
I want to sleep.
Match 'To go'.
Root of 'Padhna'?
All Hindi verbs end in -na in the dictionary.
A: Kya karna hai? B: ___.
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesYahan photo ___ manā hai. (To take/pull)
جفتها رو وصل کن:
acchā / hai / chalnā
کدوم دستور نرمتر و محترمانهتره؟
Sītā (female) says: Main gānā gānī chāhtī hūn.
Translate into Hindi (using tairnā).
Mujhe abhi ___ hai. (I have to go now)
کدوم کلمه مصدره؟
Mujhe hindi bolnā pasand hūn.
chāhtā / dekhnā / main / hūn
Score: /10
سوالات متداول (8)
All dictionary verbs end in -na. If you see one that doesn't, it's likely already conjugated.
No, only for infinitives and verbal nouns.
Just remove the -na.
Yes, it's standard in all registers.
Your sentence will be grammatically incorrect.
Yes, it functions similarly.
No, the -na rule is consistent.
Use the word web and practice daily.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Infinitivo (-ar, -er, -ir)
Spanish has three endings; Hindi has one.
Infinitif (-er, -ir, -re)
French has more complex endings.
Infinitiv (-en)
German syntax is more rigid.
Dictionary form (-u)
Japanese dictionary forms end in 'u' sounds.
Masdar
Arabic Masdar is more complex.
Verb base
Hindi has extensive conjugation.
Learning Path
Prerequisites
Continue With
حال ساده: قانون «تا-ته-تی» (عادتها)
Overview تلاش برای حفظ کردن جداول فعل بیپایان را متوقف کنید. در زبان هندی، زمان حال ساده در واقع "زمان هویت" شماست. این...
درخواستهای مودبانه در هندی: صورت 'Aap' (-iye/-jiye)
### Overview در یادگیری زبان هندی، تسلط بر نحوه بیان درخواستهای مودبانه یکی از اولین و حیاتیترین گامها برای یک زبان...
دستورات هندی: 'Tum' دوستانه (فعل + o)
Overview تصور کنید با هماتاقی دانشگاهتان نشستهاید و میخواهید بگویید «کنترل را بده» یا «صدا را کم کن». استفاده از `aa...
بیان خواستهها در هندی: استفاده از فعل `चाहना` (میخواهم)
### Overview برای شما که به عنوان یک فارسیزبان در حال یادگیری زبان هندی هستید، درک مفهوم «خواستن» یکی از اولین و مهمت...
بیان توانایی با Saknā (توانستن)
Overview تا حالا خواستی پز مهارتهات رو بدی، برای ترک یه مهمونی خستهکننده اجازه بگیری، یا توی یه تماس زوم که هی قطع و و...
بیان هدف: استفاده از 'برای' و 'تا' با افعال در هندی
### Overview در زبان هندی، برای بیان هدف یا انگیزه انجام یک کار، ساختاری بسیار دقیق و نظاممند وجود دارد که از «مصدر مای...
مصدر مفعولی با Se (ترس از، بهتر از)
Overview اگر میخواهید بگویید از منتظر ماندن **خستهاید**، از پرسیدن **میترسید**، یا آشپزی در خانه **بهتر از** سفارش غذ...
مصدر هندی: افعال به عنوان اسم و اجبار (-nā/-ne)
### Overview در زبان هندی، مصدر (Infinitive) یکی از ارکان اصلی و پویای دستوری است که برای بیان کارها، حالات و الزامات ب...
اولین فعل سببی هندی: واداشتن کسی به انجام کار (-aa)
### Overview در زبان هندی، افعال از قابلیتی منحصربهفرد برخوردارند که نه تنها انجام یک عمل، بلکه «سبب» یا «مسبب» بودن آن...
ساختن عادت در هندی: استفاده از فعل 'انجام دادن' (किया करना)
### Overview در زبان هندی، ساختار `किया करना` (kiyā karnā) یکی از ظریفترین و کاربردیترین ابزارهای زبانی برای بیان «عاد...
تغییرات فعل هندی: مصدر غیرمستقیم (-ne)
### Overview در یادگیری زبان هندی، درک مفهوم «مصدر مایل» (Oblique Infinitive) که با پسوند `-ne` مشخص میشود، یکی از گام...
اتصال فعلها: خواستن، شروع کردن، اجازه دادن (Control & Raising)
Overview آیا تا به حال دقت کردهاید که در هندی، میتوانید آنقدر شدید پیتزا بخواهید که فعل «خواستن» به جای شما، با *پیتزا...
فاعلهای مفعولی در هندی: استفاده از 'ko' برای احساسات و وظایف
### Overview در زبان هندی، بیان حالات درونی، وظایف و ادراکات با آنچه ما در زبان فارسی به عنوان فاعل (Subject) میشناسیم،...
ویدیوهای مرتبط
Learn the Top 25 Hindi Verbs
Learn Hindi with HindiPod101.com
65+ Daily Use Hindi Verbs Through Tamil | Hindi Words in Tamil | CLASS 1
TAKKUNU HINDI
40 Action verbs in English and Hindi। कार्यदशक शब्द | English vocabulary | action verbs for Beginner
Sunshine Learning 📝
Related Grammar Rules
بیان وجود: «هست/هستند» در هندی (है / हैं)
### Overview برای شما که به عنوان یک فارسیزبان در حال یادگیری زبان هندی هستید، یادگیری ساختار وجودی (Existential Const...
درخواستهای مودبانه در هندی: صورت 'Aap' (-iye/-jiye)
### Overview در یادگیری زبان هندی، تسلط بر نحوه بیان درخواستهای مودبانه یکی از اولین و حیاتیترین گامها برای یک زبان...
دستورات هندی: 'Tum' دوستانه (فعل + o)
Overview تصور کنید با هماتاقی دانشگاهتان نشستهاید و میخواهید بگویید «کنترل را بده» یا «صدا را کم کن». استفاده از `aa...
بیان خواستهها در هندی: استفاده از فعل `चाहना` (میخواهم)
### Overview برای شما که به عنوان یک فارسیزبان در حال یادگیری زبان هندی هستید، درک مفهوم «خواستن» یکی از اولین و مهمت...
بیان توانایی با Saknā (توانستن)
Overview تا حالا خواستی پز مهارتهات رو بدی، برای ترک یه مهمونی خستهکننده اجازه بگیری، یا توی یه تماس زوم که هی قطع و و...
