اسم مفعول در عربی: کلماتی برای آنچه «انجام شده» (Ism al-Ma'ful)
Grammar Rule in 30 Seconds
Passive participles describe an object that has received an action, formed by adding a 'ma-' prefix to the root.
- For Form I verbs, use the pattern 'maf'ul' (e.g., 'maktub' - written).
- For Form II-X, replace the prefix with 'mu-' and keep the vowel before the last letter as 'a'.
- These words act like adjectives and must agree with the noun in gender and number.
مرور کلی
اِسْم الْمَفْعُول) یکی از بنیادیترین ابزارهای توصیفی است. در فارسی، ما برای بیان مفهوم «انجامیافته»، معمولاً از «صفت مفعولی» استفاده میکنیم (مانند «نوشتهشده» یا «خواندهشده»).مَفْعُول میگویند. اسم مفعول در واقع تبدیلکننده یک فعل به یک حالت یا صفت است که نشان میدهد عملی بر روی یک شیء یا شخص واقع شده است.كَتَبَ (نوشت) را در نظر بگیرید، كَاتِب (نویسنده) فاعل است، اما مَكْتُوب (نوشتهشده) اسم مفعول است. این ابزار به شما اجازه میدهد تا فراتر از جملات ساده «فاعل-فعل-مفعول» بروید و با دقت بیشتری جهان اطراف خود را توصیف کنید. این یکی از اولین و کاربردیترین قواعدی است که یاد میگیرید و به دلیل شباهتهای ساختاری با برخی وامواژههای عربی در فارسی، یادگیری آن برای شما بسیار لذتبخش خواهد بود.مَفْعُول استفاده میشود.مَفْعُول میبینید، بلافاصله متوجه میشوید که این کلمه بیانگر نتیجه یک عمل است. برای مثال، ریشه ش-ر-ب (نوشیدن) را در نظر بگیرید. اگر آن را در وزن مَفْعُول قرار دهیم، میشود مَشْرُوب (نوشیدنی).مَكْتُوب (نوشته)، مَشْغُول (مشغول/سرگرم شده)، مَفْتُوح (باز شده).تَاء مَرْبُوطَة (ـَة) اضافه کنید.مَفْعُول جایگذاری کنید. بیایید با ریشه ف-ت-ح (باز کردن) تمرین کنیم:- 1حرف اول (ف): در جایگاه اول وزن قرار میگیرد.
- 2حرف دوم (ت): در جایگاه دوم قرار میگیرد.
- 3حرف سوم (ح): در جایگاه آخر قرار میگیرد.
مَـ در ابتدا و ـُوْ در وسط)، کلمه مَفْتُوح ساخته میشود.الْبَابُ مَفْتُوحٌ. در اینجا مَفْتُوح دقیقاً نقش همان «باز» یا «بازشده» را دارد که وضعیت در را توصیف میکند.الرِّسَالَةُ مَكْتُوبَةٌ. توجه کنید که چون رِسَالَة مؤنث است، مَكْتُوبَة هم مؤنث شد.مَبْرُوك را شنیدهاید. این کلمه از ریشه ب-ر-ک به معنای برکت دادن است و مَبْرُوك به معنای «برکتدادهشده» یا «مبارک» است.مَمْنُوع (ممنوع) را زیاد میبینید که از ریشه م-ن-ع گرفته شده و به معنای «منعشده» است. مثلاً مَمْنُوعُ التَّدْخِينِ یعنی «سیگار کشیدن ممنوع است». اینها همه نشاندهنده کاربرد وسیع اسم مفعول در زندگی روزمره عربزبانان است.- 1اشتباه گرفتن با اسم فاعل: بسیاری از فارسیزبانان ممکن است به اشتباه
كَاتِب(نویسنده) را بامَكْتُوب(نوشته) اشتباه بگیرند. دلیل این امر این است که در فارسی ما برای هر دو مفهوم «نویسنده» و «نوشته» از ساختارهای متفاوتی استفاده میکنیم که به هم شباهت ندارند، اما در عربی هر دو از یک ریشه مشتق میشوند. به یاد داشته باشید: اسم فاعل (فاعل) همیشه با وزنفَاعِلمیآید و اسم مفعول (مفعول) با وزنمَفْعُول.
- 1فراموش کردن مطابقت جنسیت: در فارسی، صفتها با موصوف تغییر نمیکنند. این «تداخل زبانی» (L1 Interference) باعث میشود که دانشآموزان فارسیزبان فراموش کنند که اگر موصوف مؤنث است، حتماً باید
تَاء مَرْبُوطَةرا به اسم مفعول اضافه کنند. مثلاً میگویندالْغُرْفَةُ مَفْتُوحکه غلط است و باید بگویندالْغُرْفَةُ مَفْتُوحَةٌ.
- 1اشتباه با اسم مکان: کلماتی مثل
مَكْتَب(دفتر/میز) از ریشهك-ت-بساخته شدهاند و بامَـشروع میشوند. برخی دانشآموزان فکر میکنند اینها اسم مفعول هستند. تفاوت اصلی در حرفِ دوم و سوم است؛ در اسم مفعولمَفْعُولما حتماً آن صدای کشیدهـُوْ(واو) را داریم. درمَكْتَباین صدا وجود ندارد. همیشه به وجودواودر وزن دقت کنید.
مَشْغُولُونَ برای جمع مذکر سالم)، که در مراحل بعدی آموزش به آن خواهیم پرداخت.Passive Participle Formation
| Verb Form | Pattern | Root | Passive Participle |
|---|---|---|---|
|
Form I
|
maf'ul
|
K-T-B
|
maktub
|
|
Form I
|
maf'ul
|
F-T-H
|
maftuh
|
|
Form II
|
mu-fa''al
|
D-R-S
|
mudarras
|
|
Form IV
|
mu-f'al
|
R-S-L
|
mursal
|
|
Form V
|
mu-ta-fa''al
|
Q-B-L
|
mutaqabbal
|
|
Form X
|
mu-sta-f'al
|
K-H-D-M
|
mustakhdam
|
Meanings
The passive participle (Ism al-Ma'ful) functions as an adjective indicating that a noun has undergone the action of the verb.
State of being
Describing the state of an object after an action.
“الباب مفتوح (The door is opened/open).”
“الطعام مطبوخ (The food is cooked).”
Reference Table
| ریشه | اسم مفعول | معنی انگلیسی | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
|
k-t-b (كتب)
|
maktoob (مكتوب)
|
Written / Letter
|
نوشتن پیام
|
|
f-t-h (فتح)
|
maftuuh (مفتوح)
|
Opened / Open
|
تابلوی مغازه
|
|
q-t-' (قطع)
|
maqtuu' (مقطوع)
|
Cut / Disconnected
|
اینترنت قطع شده
|
|
sh-gh-l (شغل)
|
mashghuul (مشغول)
|
Busy / Occupied
|
خط تلفن / شخص
|
|
m-n-' (منع)
|
mamnuu' (ممنوع)
|
Forbidden / Banned
|
علامت ممنوعیت سیگار
|
|
sh-h-r (شهر)
|
mashhuur (مشهور)
|
Famous / Well-known
|
اینفلوئنسر / سلبریتی
|
|
f-h-m (فهم)
|
mafhuum (مفهوم)
|
Understood
|
توضیح دادن یک نکته
|
|
k-s-r (كسر)
|
maksuur (مكسور)
|
Broken
|
صفحه گوشی
|
طیف رسمیت
الرسالة مرسلة. (Communication)
الرسالة تم إرسالها. (Communication)
الرسالة راحت. (Communication)
الرسالة طارت. (Communication)
The Passive Participle Map
Active
- Katib Writer
Passive
- Maktub Written
مثالها بر اساس سطح
الباب مفتوح
The door is open.
الكتاب مكتوب
The book is written.
الطعام مطبوخ
The food is cooked.
البيت مبني
The house is built.
هل هذا التقرير مكتوب؟
Is this report written?
الرسالة غير مرسلة
The letter is not sent.
هذا المكان معروف
This place is known.
السيارة مصلحة
The car is repaired.
الخطة مدروسة جيداً
The plan is well-studied.
هذا البرنامج مستخدم عالمياً
This program is used globally.
القرار متخذ بالفعل
The decision is already taken.
الصور ملتقطة باحترافية
The photos are taken professionally.
المعلومات المقدمة صحيحة
The provided information is correct.
النتائج متوقعة من الجميع
The results are expected by everyone.
هذا القانون مفعل منذ سنوات
This law has been active for years.
الفرص متاحة للجميع
Opportunities are available to all.
القصيدة منقوشة على الجدار
The poem is engraved on the wall.
الأساسات مصممة لتحمل الزلازل
The foundations are designed to withstand earthquakes.
المشروع متمم بنجاح
The project is completed successfully.
الحقائق موثقة تاريخياً
The facts are historically documented.
الآراء المطروحة تعكس واقعاً معقداً
The proposed opinions reflect a complex reality.
العمل مسبوك ببراعة لغوية
The work is crafted with linguistic brilliance.
الاستراتيجية متبعة بدقة متناهية
The strategy is followed with extreme precision.
الوثائق مصنفة كسرية
The documents are classified as confidential.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both use the same root.
Both describe passive actions.
Different prefixes.
اشتباهات رایج
Katub
Maktub
Maktub-a (for masculine)
Maktub
Maktub (for plural)
Maktuba
Maktub (as a verb)
Kutiba
Maktub (for feminine)
Maktuba
Maktub (for plural)
Maktubun
Maktub (for dual)
Maktuban
Muf'ul (for Form II)
Mufa''al
Mustakhdim (for passive)
Mustakhdam
Mursal (for feminine)
Mursala
Mutaqbil (for passive)
Mutaqabbal
Mustakhdam (for plural)
Mustakhdamun
Muf'al (for Form IV)
Muf'al
الگوهای جملهسازی
هذا ___ ___.
هل ___ ___؟
هذا ___ ___ جداً.
الـ ___ ___ بـ ___.
Real World Usage
المنشور منشور
الرسالة مرسلة
التقرير معد
المكان معروف
الطعام مطبوخ
المعلومات موثقة
تست "انجام شده"!
جنسیت مهمه!
مکتوب و سرنوشت
Smart Tips
Try to guess its passive participle using the 'maf'ul' pattern.
Always use the passive participle instead of a full passive verb.
Use passive participles to make your sentences more concise.
Focus on the 'mu-' prefix for complex verbs.
تلفظ
Vowel clarity
Ensure the 'u' in 'maf'ul' is clear.
Declarative
Al-kitab maktub ↓
Stating a fact.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'MA' as 'MADE'. If it's MADE, it starts with MA.
تداعی تصویری
Imagine a giant stamp saying 'MA' on everything that has been finished.
Rhyme
For the thing that is done, use MA at the run.
Story
Ahmed wrote a letter. The letter is now 'maktub'. He sent it to his friend. The letter is now 'mursal'. His friend read it. The letter is now 'maqru'.
شبکه واژگان
چالش
Look around your room and name 3 objects using the passive participle pattern.
نکات فرهنگی
Often use 'maftuh' for shops.
Use 'makhbus' for bread.
Use 'mu'add' for meetings.
Derived from the Semitic root system.
شروعکنندههای مکالمه
هل هذا الباب مفتوح؟
هل التقرير مكتوب؟
هل هذه الخطة مدروسة؟
هل هذه المعلومات موثقة؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
هذا الكتاب ___ باللغة العربية.
Choose the correct sentence:
Find and fix the mistake:
القهوة مشروب بارد.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesالكتاب ___ (written)
الرسالة ___ (sent)
Find and fix the mistake:
التقرير مكتوبة
مفتوح / الباب / هو
The food is cooked.
Maktub / Maftuh / Matbukh
D-R-S (Form II)
الخطة / مدروسة
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesThe door is closed.
Match the following:
الأكل / هل / مأكول / ؟
أنا ___ (busy).
Which one is 'known'?
الدرس فاهم.
Forbidden
الماء ___.
Identify the root:
مكسور / هاتفي / .
Score: /10
سوالات متداول (8)
It is a passive participle, meaning 'the done thing'.
Use 'maf'ul' for Form I, and 'mu-' for others.
No, it is an adjective.
Add 'ة' to the end.
Yes, as an adjective.
Because it looks like an active participle.
Yes, very frequently.
The verb is an action; the participle is a state.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Participio pasado
Arabic uses prefixes; Spanish uses suffixes.
Participe passé
Arabic is more systematic.
Partizip II
German is less consistent.
Passive form
Arabic creates a noun/adjective.
Bei structure
Arabic is morphological.
Ism al-Ma'ful
None.
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
اسم مفعول (الگوی مکتوب)
Overview تا حالا شنیدین کسی تو یه صحنه فیلم دراماتیک بگه «مکتوب» یا «نوشته شده»؟ دقیقاً همون چیزیه که امروز داریم در مور...
ریشههای عربی: DNA کلمات (ک-ت-ب)
### Overview در قلب زبان عربی، سیستمی منحصربهفرد و قدرتمند وجود دارد که آن را «نظام ریشه» یا `الجذر` (al-jathr) مینامی...
اسمهای عربی از ریشهها: فاعل و مفعول
### Overview زبان عربی، برخلاف بسیاری از زبانهای هندواروپایی مانند فارسی، ساختار واژگان خود را بر پایه یک سیستم بسیار...
اسم مفعول در عربی: کلماتی که کار روی آنها انجام شده (ism al-maf'ul)
### Overview در زبان عربی، برای توصیف اشیاء یا افرادی که تحت تأثیر یک عمل قرار گرفتهاند، از ساختاری به نام «اسم مفعول»...
اسمهای عربی از افعال: الگوی مفعول (maf'ūl)
### Overview زبان عربی بر پایه یک سیستم بسیار منطقی و منسجم از «ریشهها» بنا شده است. برخلاف فارسی که در آن کلمات معمول...
