اسمهای مصدر: مفعول گرفتن مصدر در عربی (المصدر وعمله)
Grammar Rule in 30 Seconds
A Masdar (verbal noun) can act like a verb, taking an object in the accusative case (mansoub) just like a real verb.
- The Masdar functions as a noun but retains the ability to govern an object: 'إكرامُكَ الضيفَ واجبٌ' (Honoring the guest is mandatory).
- The object of the Masdar is always in the accusative case (mansoub): 'الضيفَ' is the object of 'إكرام'.
- The Masdar can be replaced by 'أنْ' + verb (masdar mu'awwal) for a more fluid sentence structure.
مرور کلی
- 1ساختار «إِضَافَة» (اضافه): در این روش، مصدر نقش «مُضاف» را دارد و مفعولِ آن نقش «مُضافإلیه» را میگیرد. در دستور زبان فارسی، ما ساختار «اضافه» (مانند «خواندنِ کتاب») را داریم که دقیقاً با این ساختار عربی مطابقت دارد. در عربی، مضافإلیه همیشه مجرور است (یعنی کسره میگیرد). نکته مهم این است که مصدر (مضاف) نباید «ال» بگیرد و نباید تنوین داشته باشد. مثال:
قِرَاءَةُ الْكِتَابِ(خواندنِ کتاب). در اینجاقِرَاءَةُمصدر است والْكِتَابِمفعولِ آن است که به صورت مضافإلیه آمده است.
- 1ساختار «مفعولِ مستقیم» (منصوب): این روش رسمیتر است و زمانی به کار میرود که مصدر دارای ضمیر متصل باشد (مثلاً «خواندنِ تو»). در این حالت، مصدر نقش فاعلیِ عمل را به ضمیر نسبت میدهد و مفعولِ آن به صورت «منصوب» (با فتحه) میآید. مثال:
أَعْجَبَنِي قِرَاءَتُكَ الْكِتَابَ(خواندنِ تو کتاب را، مرا شگفتزده کرد). در اینجاقِرَاءَتُكَ(خواندنِ تو) مصدر است والْكِتَابَمفعولِ مستقیمِ آن است که فتحه گرفته است. این ساختار در فارسی معادلِ مستقیم ندارد و ما معمولاً آن را با جملات فعلی ترجمه میکنیم، اما در عربی بسیار رایج است.
فَعَّلَ | تَفْعِيل | عَلَّمَ | تَعْلِيم |فَاعَلَ | مُفَاعَلَة | سَافَرَ | مُسَافَرَة |أَفْعَلَ | إِفْعَال | أَكْرَمَ | إِكْرَام |تَفَعَّلَ | تَفَعُّل | تَعَلَّمَ | تَعَلُّم |اِسْتَفْعَلَ | اِسْتِفْعَال | اِسْتَخْدَمَ | اِسْتِخْدَام |دَرَّسَ (درس دادن) باشد، مصدر آن تَدْرِیس خواهد بود.- در تیتر اخبار: به جای اینکه بگویید «رئیس جمهور به سفر میرود»، میگویید
زِيَارَةُ الرَّئِيسِ(سفرِ رئیسجمهور). - در بیانِ علایق:
أُحِبُّ مُشَاهَدَةَ الْأَفْلَامِ(من تماشای فیلمها را دوست دارم). این ساختار بسیار روانتر از استفاده از «أن + فعل» است. - در تابلوهای راهنما و قوانین:
مَنْعُ التَّدْخِينِ(ممنوعیتِ سیگار کشیدن). این یک عبارت اسمی است که در فارسی هم دقیقاً به همین شکل (ممنوعیتِ...) استفاده میشود. - در متون اداری و دانشگاهی: برای توصیفِ فرآیندها، مصدرها بهترین ابزار هستند. به جای توضیح طولانی، با یک مصدر و مضافإلیه، کلِ فرآیند را خلاصه میکنید.
- 1اضافه کردن «ال» به مصدر در حالت اضافه: فارسیزبانان گاهی فکر میکنند چون در فارسی «خواندنِ کتاب» داریم، در عربی هم میتوانند بگویند «القرائةُ الکتابِ». این غلط است! مصدر در حالت اضافه نباید «ال» بگیرد.
- 2اشتباه در اعراب مفعول: فارسیزبانان ممکن است مفعولِ مصدر را هم مانند مصدر، مجرور (کسره) کنند. اگرچه در حالت اضافه مجرور است، اما اگر ساختارِ «منصوب» باشد (زمانی که مصدر ضمیر دارد)، باید فتحه بگیرد. تداخلِ زبانی باعث میشود که ما فراموش کنیم مصدر میتواند مفعولِ منصوب داشته باشد.
- 3نادیده گرفتنِ مصدرهای سماعی: چون در فارسی بیشترِ مصدرها با «ن» (خواندن، نوشتن) ساخته میشوند، زبانآموزان انتظار دارند در عربی هم یک فرمول یکسان برای همه فعلها باشد. اما مصدرهای باب اول (ثلاثی مجرد) اغلب سماعی هستند و باید با خودِ فعل حفظ شوند.
- 1آیا همیشه باید از مصدر استفاده کنیم؟ خیر، اگر میخواهید زمانِ دقیق عمل را مشخص کنید، حتماً از فعل استفاده کنید. مصدر برای مفاهیم کلی است.
- 2آیا مصدر میتواند فاعل هم داشته باشد؟ بله، فاعلِ مصدر معمولاً به صورت مضافإلیه (مجرور) میآید. مثلاً
قِرَاءَةُ الطَّالِبِ(خواندنِ دانشآموز). - 3چگونه بفهمم مصدرِ یک فعل ثلاثی مجرد چیست؟ متأسفانه قانونِ واحدی ندارد و بهترین راه، چک کردنِ فرهنگ لغت است که مصدر را جلوی فعل مینویسد (مثلاً: دَرَسَ، یَدْرُسُ، دِرَاسَةً).
Masdar Patterns by Form
| Form | Verb | Masdar | Meaning |
|---|---|---|---|
|
I
|
كتب
|
كتابة
|
Writing
|
|
II
|
درّس
|
تدريس
|
Teaching
|
|
III
|
شارك
|
مشاركة
|
Participating
|
|
IV
|
أكرم
|
إكرام
|
Honoring
|
|
V
|
تعلّم
|
تعلُّم
|
Learning
|
|
VI
|
تعاون
|
تعاون
|
Cooperating
|
|
VII
|
انكسر
|
انكسار
|
Breaking
|
|
VIII
|
اجتمع
|
اجتماع
|
Meeting
|
|
IX
|
احمرّ
|
احمرار
|
Turning red
|
|
X
|
استغفر
|
استغفار
|
Seeking forgiveness
|
Meanings
The Masdar is a noun derived from a verb that expresses the action itself. When it acts as a verb, it 'governs' an object in the accusative case.
Direct Governance
The Masdar takes a direct object.
“سماعُكَ الموسيقى ممتعٌ”
“كتابةُ الطالبِ الدرسَ واضحةٌ”
Masdar Mu'awwal
Replacing the Masdar with 'أن' + verb.
“يُعجبني أن تقرأَ الكتابَ”
“أريدُ أن أزورَ صديقي”
Reference Table
| ماسدر (عمل) | مفعول | ترکیب (اضافه) | معنی |
|---|---|---|---|
|
`شُرْب`
|
`القَهْوَة`
|
`شُرْبُ القَهْوَةِ`
|
قهوهنوشی
|
|
`تَعَلُّم`
|
`العَرَبِيَّة`
|
`تَعَلُّمُ العَرَبِيَّةِ`
|
یادگیری عربی
|
|
`دِرَاسَة`
|
`الطِّبّ`
|
`دِرَاسَةُ الطِّبِّ`
|
تحصیل پزشکی
|
|
`طَلَب`
|
`الطَّعَام`
|
`طَلَبُ الطَّعَامِ`
|
سفارش غذا
|
|
`مُشَاهَدَة`
|
`الفِيلم`
|
`مُشَاهَدَةُ الفِيلْمِ`
|
فیلم دیدن
|
|
`فَهْم`
|
`الدَّرْس`
|
`فَهْمُ الدَّرْسِ`
|
فهم درس
|
طیف رسمیت
إكرامُ الضيفِ واجبٌ (Social)
من المهم أن نكرمَ الضيفَ (Social)
لازم نكرم الضيف (Social)
لازم نبيض الوجه مع الضيف (Social)
The Masdar Power Flow
Verbal Power
- يأخذ مفعولاً Takes an object
Noun Power
- يُعرّف بـ ال Can take 'al'
مثالها بر اساس سطح
أحبُّ القراءةَ
I love reading.
الكتابةُ صعبةٌ
Writing is hard.
العملُ ممتعٌ
Work is fun.
أريدُ النومَ
I want sleep.
قراءتُك الكتابَ مفيدةٌ
Your reading of the book is useful.
سماعُ الموسيقى مريحٌ
Listening to music is relaxing.
كتابةُ الرسالةِ مهمةٌ
Writing the letter is important.
أحبُّ لعبَ الكرةِ
I love playing ball.
إكرامُكَ الضيفَ واجبٌ
Your honoring of the guest is a duty.
يُعجبني فهمُكَ الدرسَ
I like your understanding of the lesson.
تجنُّبُ المشاكلَ أفضلُ
Avoiding problems is better.
مساعدةُ المحتاجينَ واجبةٌ
Helping the needy is a duty.
إنَّ إنجازَ العملَ يتطلبُ وقتاً
Completing the work requires time.
يُفضلُ المديرُ مراجعةَ التقريرَ
The manager prefers reviewing the report.
تطويرُ المهاراتِ يفتحُ الأبوابَ
Developing skills opens doors.
استخدامُ التكنولوجيا يسهلُ الحياةَ
Using technology makes life easier.
يُعدُّ استغلالُ المواردَ بذكاءٍ ضرورةً
Exploiting resources intelligently is a necessity.
إنَّ محاربةَ الفسادَ تبدأُ من الفردِ
Fighting corruption starts with the individual.
تطبيقُ القانونَ يضمنُ العدالةَ
Applying the law ensures justice.
تحقيقُ الأهدافَ يتطلبُ صبراً
Achieving goals requires patience.
إنَّ استيعابَ المفاهيمَ المعقدةَ يستلزمُ دقةً
Grasping complex concepts requires precision.
تجسيدُ الأفكارَ في الواقعِ تحدٍ كبيرٌ
Embodying ideas in reality is a great challenge.
استحضارُ التاريخَ يعززُ الهويةَ
Evoking history strengthens identity.
تفكيكُ الخطابَ يكشفُ النوايا
Deconstructing discourse reveals intentions.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both involve a noun followed by another word.
Both express an action.
Both are derived from the same root.
اشتباهات رایج
أحبُّ الكتابةُ
أحبُّ الكتابةَ
قراءةُ الكتابُ
قراءةُ الكتابِ
أريدُ القراءةَ الكتابَ
أريدُ قراءةَ الكتابِ
العملُ جيداً
العملُ جيدٌ
إكرامُ الضيفُ
إكرامُ الضيفِ
سماعُ الموسيقىَ
سماعُ الموسيقى
كتابةُ الدرسَ
كتابةُ الدرسِ
إكرامُكَ الضيفُ
إكرامُكَ الضيفَ
عدمُ إكرامُ الضيفِ
عدمُ إكرامِ الضيفِ
مساعدةُ المحتاجونَ
مساعدةُ المحتاجينَ
تطبيقُ القانونُ
تطبيقُ القانونِ
استغلالُ المواردُ
استغلالُ المواردِ
محاربةُ الفسادُ
محاربةُ الفسادِ
الگوهای جملهسازی
___ (Masdar) ___ (Object) ___ (Predicate).
يُعجبني ___ (Masdar) ___ (Object).
إنَّ ___ (Masdar) ___ (Object) يتطلبُ ___ (Noun).
يُعدُّ ___ (Masdar) ___ (Object) ___ (Noun).
Real World Usage
مشاركتُك المنشورَ رائعةٌ
تقديري لجهودكم كبيرٌ
تحليلُ البياناتِ ضروريٌ
تطبيقُ القانونِ مستمرٌ
شكراً على مساعدتِك
تأكيدُ الطلبِ تمَّ
قانون «بدون الـ»!
حواست به حرکتها باشه!
رسمی یا دوستانه؟
Smart Tips
Use the Masdar to sound more professional.
Identify the Masdar to understand the core action.
Use the Masdar Mu'awwal ('أن' + verb) instead.
Check if it's an object or a possessor.
تلفظ
Tanween
When the Masdar is indefinite, it takes tanween.
Statement
إكرامُ الضيفِ واجبٌ ↘
Falling intonation for declarative sentences.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Masdar is a 'Noun-Verb' hybrid; it wears a Noun's hat but carries a Verb's sword (the object).
تداعی تصویری
Imagine a noun that is half-human (noun) and half-robot (verb). The robot arm reaches out to grab the object.
Rhyme
Masdar is the noun that acts, taking objects in its tracks.
Story
Ahmed wanted to be a writer. He practiced his 'writing' (Masdar). He realized his 'writing' could 'grab' the 'book' (object). Now, his writing is powerful.
شبکه واژگان
چالش
Write three sentences using a Masdar followed by an object in the accusative case.
نکات فرهنگی
Often uses 'أن' + verb instead of Masdar.
Uses 'عشان' + verb.
Uses formal Masdar more frequently in business.
The Masdar is a core feature of Semitic morphology, derived from the root system.
شروعکنندههای مکالمه
ما رأيك في قراءةِ الكتبِ؟
هل تعتبرُ مساعدةَ الآخرينَ واجباً؟
ما أهميةُ تطويرِ المهاراتِ في العملِ؟
كيف ترى تأثيرَ استخدامِ التكنولوجيا على حياتِنا؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
أُحِبُّ مُشَاهَدَةَ ___ (المُبَارَاة).
Choose the correct Arabic phrase:
Find and fix the mistake:
تَعَلُّمَ العَرَبِيَّةُ صَعْبٌ.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesإكرامُ الضيفِ ___ (واجبٌ/واجبٍ)
إكرامُكَ الضيفَ ___ (صحيحٌ/خطأٌ)
Find and fix the mistake:
كتابةُ الدرسُ مهمةٌ
أحبُّ قراءةَ الكتابِ
كتب - درّس - شارك
أيُّ كلمةٍ هي مصدرٌ؟
تطويرُ ___ (المهاراتِ/المهاراتُ) ضروريٌ
أريدُ أن أساعدَ المحتاجينَ
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesOrdering pizza is easy.
Match the following:
أُحِبُّ / التَّارِيخِ / دِرَاسَةَ
___ التَّدْخِينِ
Identify the pro-level structure:
لَعِبُ الكُرَةُ مُمْتِعٌ.
Watching Netflix
أُحِبُّ سَمَاعَ ___.
Select the formal way to say 'I want to visit you':
ضَرُورِيٌّ / الدَّرْسِ / فَهْمُ
Score: /10
سوالات متداول (8)
A Masdar is a verbal noun that represents the action of a verb.
Yes, it can govern an object in the accusative case.
Idafa is a possessive construction; Masdar governance is an action-object relationship.
In formal writing, professional emails, and academic texts.
Yes, it functions as a noun in the sentence.
It is a phrase using 'أن' + verb that functions like a Masdar.
Because the Masdar can be a subject, object, or part of an idafa.
Yes, especially in Form I verbs.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Gerunds
Arabic Masdar has case endings (i'rab).
Infinitivo
Arabic Masdar can govern an accusative object.
Nominalisierung
German uses articles; Arabic uses case endings.
Renyōkei
Japanese is agglutinative; Arabic is root-based.
Dongmingci
Chinese lacks the inflectional system of Arabic.
Infinitif substantivé
Arabic Masdar is a distinct morphological form.
Learning Path
Prerequisites
Continue With
مفعول مطلق: تاکید و بیان جزئیات
### Overview در زبان عربی، ساختار `المفعول المطلق` (مفعول مطلق) یکی از زیباترین و در عین حال دقیقترین ابزارهای زبانی ب...
مفعول مطلق: استفاده از «اسم پژواک» برای تأکید
آیا تا به حال خواستهاید بگویید کاری را *واقعاً* با شدت انجام دادهاید، اما کلمه «خیلی» کافی نبوده است؟ در فارسی ممکن اس...
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
اسم مفعول (الگوی مکتوب)
Overview تا حالا شنیدین کسی تو یه صحنه فیلم دراماتیک بگه «مکتوب» یا «نوشته شده»؟ دقیقاً همون چیزیه که امروز داریم در مور...
ریشههای عربی: DNA کلمات (ک-ت-ب)
### Overview در قلب زبان عربی، سیستمی منحصربهفرد و قدرتمند وجود دارد که آن را «نظام ریشه» یا `الجذر` (al-jathr) مینامی...
اسمهای عربی از ریشهها: فاعل و مفعول
### Overview زبان عربی، برخلاف بسیاری از زبانهای هندواروپایی مانند فارسی، ساختار واژگان خود را بر پایه یک سیستم بسیار...
اسم مفعول در عربی: کلماتی که کار روی آنها انجام شده (ism al-maf'ul)
### Overview در زبان عربی، برای توصیف اشیاء یا افرادی که تحت تأثیر یک عمل قرار گرفتهاند، از ساختاری به نام «اسم مفعول»...
اسمهای عربی از افعال: الگوی مفعول (maf'ūl)
### Overview زبان عربی بر پایه یک سیستم بسیار منطقی و منسجم از «ریشهها» بنا شده است. برخلاف فارسی که در آن کلمات معمول...
