اسم مفعول در عربی: کلماتی که کار روی آنها انجام شده (ism al-maf'ul)
Grammar Rule in 30 Seconds
The passive participle turns a verb into a description of someone or something that has received an action.
- For Form I verbs, use the pattern 'maf'ul' (مَفْعُول). Example: 'kataba' (wrote) becomes 'maktub' (written).
- The word must agree in gender and number with the noun it describes.
- It functions like an adjective, so it usually follows the noun it modifies.
مرور کلی
اِسْمُ الْمَفْعُول استفاده میکنیم. در زبان فارسی، ما معمولاً برای بیان این مفهوم از «صفت مفعولی» استفاده میکنیم که اغلب با اضافه کردن «ه» به بن ماضی فعل ساخته میشود (مثل: نوشته، شکسته، خوانده). اما در عربی، ساختار اسم مفعول بسیار قاعدهمندتر و دقیقتر است.مَفْعُول (maf'ūl) پیروی میکند.مَفْعُول قرار دهید، معنای «انجام شده بر روی آن» را به دست میآورید.ك-ت-ب (ک-ت-ب) نگاه کنیم. وقتی آن را در قالب مَفْعُول میگذاریم، میشود مَكْتُوب (مکتوب). این کلمه به معنای «نوشتهشده» است.ش-ر-ب (ش-ر-ب) که به معنای نوشیدن است؛ وقتی به مَشْرُوب تبدیل میشود، یعنی «نوشیده شده» یا همان «نوشیدنی».الرِّسَالَةُ مَكْتُوبَةٌ (نامه نوشتهشده است).مَكْتُوبَةٌ (با یک «ه» در آخر برای مؤنث بودن) نقش صفت را برای «رسالة» بازی میکند. این ساختار در عربی بسیار رایجتر از فارسی است و به زبان شما دقت و ایجاز (کوتاهی و رسایی) میبخشد.مَفْعُول جایگذاری کنید. این جدول به شما کمک میکند تا الگو را به سادگی ببینید:- 1حرف «م» را در ابتدای کلمه قرار دهید (با فتحه).
- 2حرف اول ریشه را ساکن کنید.
- 3حرف دوم ریشه را با ضمه همراه کنید.
- 4حرف «و» را بعد از حرف دوم اضافه کنید.
- 5حرف سوم ریشه را در انتها قرار دهید.
- 1به عنوان صفت: وقتی میخواهید وضعیت یک اسم را توصیف کنید. مثلاً
هَذَا بَابٌ مَفْتُوحٌ(این یک درِ باز است). در اینجامَفْتُوحٌصفت برایبَابٌاست. - 2به عنوان خبر در جمله اسمیه: در عربی برای گفتن «این کار انجام شده است»، نیازی به فعل «است» ندارید. کافی است بگویید
هَذَا مَعْمُولٌ(این انجام شده است). - 3به عنوان اسم: بسیاری از اسم مفعولها در عربی به عنوان اسمِ مستقل شناخته میشوند. مثلاً
مَشْرُوبکه در فارسی هم استفاده میکنیم (نوشیدنی).
نَافِذَة به معنای پنجره)، باید به اسم مفعول یک ة اضافه کنید: نَافِذَةٌ مَفْتُوحَةٌ (پنجرهی باز). این تطابق در فارسی وجود ندارد و برای فارسیزبانان یکی از نکات تمرینی مهم است.- 1تداخل با اسم فاعل: فارسیزبانان گاهی
مَفْعُول(مفعول) را بافَاعِل(فاعل) اشتباه میگیرند. مثلاً به جای استفاده ازكَاتِب(نویسنده) به اشتباه ازمَكْتُوب(نوشتهشده) برای توصیف شخص استفاده میکنند. دلیل آن این است که در فارسی، ما گاهی در افعال مجهول دچار سردرگمی میشویم. به یاد داشته باشید:مَفْعُولهمیشه «انجام شده» است. - 2فراموشیِ تطابق جنسیت: چون در فارسی صفتها جنسیت ندارند، فارسیزبانان اغلب فراموش میکنند که به اسم مفعول برای اسامی مؤنث،
ة(تاء مربوطه) اضافه کنند. مثلاً میگویندسَيَّارَةٌ مَكْسُورٌکه غلط است؛ باید بگویندسَيَّارَةٌ مَكْسُورَةٌ. - 3استفاده از ساختار فارسی برای جمع: در فارسی، جمعِ «نوشته» میشود «نوشتهها». فارسیزبانان ممکن است سعی کنند به اسم مفعولِ عربی، «ها» اضافه کنند (مثلاً مکتوبها). در حالی که در عربی باید از جمعهای مخصوص (مانند
مَكْتُوبَات) استفاده کرد.
- 1آیا میتوانم از اسم مفعول برای همه افعال استفاده کنم؟
- 1آیا اسم مفعول همیشه نقش صفت دارد؟
مَشْرُوب) یا به عنوان خبر در جمله به کار میرود.- 1اگر ریشه فعل دارای حرف «و» یا «ی» باشد چه؟
مَقُول به جای مَقْوُول) که با تمرین و تکرار به راحتی در گوش شما مینشیند.- 1آیا این کلمات در قرآن هم استفاده شدهاند؟
Passive Participle (Form I)
| Gender | Singular | Dual | Plural |
|---|---|---|---|
|
Masculine
|
مَفْعُول (Maf'ul)
|
مَفْعُولَان (Maf'ulan)
|
مَفْعُولُونَ (Maf'ulun)
|
|
Feminine
|
مَفْعُولَة (Maf'ula)
|
مَفْعُولَتَان (Maf'ulatani)
|
مَفْعُولَات (Maf'ulat)
|
Meanings
The passive participle (Ism al-Maf'ul) is a noun derived from a verb that indicates the person or thing upon which the action has been performed.
State of being
Describes the state of an object after an action is completed.
“الْبَابُ مَفْتُوحٌ (The door is opened.)”
“الطَّعَامُ مَأْكُولٌ (The food is eaten.)”
Reference Table
| ریشه | اسم مفعول | معنی انگلیسی | کاربرد |
|---|---|---|---|
|
k-t-b (كتب)
|
maktub (مكتوب)
|
Written / Letter
|
سرنوشت یا یه متن
|
|
f-t-h (فتح)
|
maftuh (مفتوح)
|
Open / Opened
|
یه مغازه یا در
|
|
k-s-r (كسر)
|
maksur (مكسور)
|
Broken
|
صفحه گوشی یا دل!
|
|
sh-gh-l (شغل)
|
mashghul (مشغول)
|
Busy / Occupied
|
یه آدم یا خط تلفن
|
|
m-n-' (منع)
|
mamnu' (ممنوع)
|
Forbidden / Banned
|
ممنوعیت سیگار یا پارک
|
|
h-j-z (حجز)
|
mahjuz (محجوز)
|
Reserved
|
یه میز یا بلیط
|
|
f-h-s (فحص)
|
mafhus (مفحوص)
|
Checked / Examined
|
آزمایش پزشکی یا ماشین
|
طیف رسمیت
الْبَابُ مَغْلُوقٌ (Daily life)
الْبَابُ مَغْلُوقٌ (Daily life)
الْبَابُ مَسْدُودٌ (Daily life)
الْبَابُ مَقْفُول (Daily life)
The Root-Pattern System
Active
- كَاتِب Writer
Passive
- مَكْتُوب Written
مثالها بر اساس سطح
البَابُ مَفْتُوحٌ
The door is open.
الطَّعَامُ مَأْكُولٌ
The food is eaten.
الكِتَابُ مَكْتُوبٌ
The book is written.
الرِّسَالَةُ مَكْتُوبَةٌ
The letter is written.
هَلِ الْبَابُ مَغْلُوقٌ؟
Is the door closed?
الْغُرْفَةُ مُرَتَّبَةٌ
The room is tidy/arranged.
هَذَا مَشْرُوبٌ بَارِدٌ
This is a cold drink.
الْمَكَانُ مَحْجُوزٌ
The place is reserved.
الْمُشْكِلَةُ مَعْرُوفَةٌ
The problem is known.
الْقَرَارُ مَدْرُوسٌ
The decision is studied.
الْمَوْضُوعُ مَطْرُوحٌ
The topic is proposed/raised.
الْفِكْرَةُ مَفْهُومَةٌ
The idea is understood.
الْأَمْرُ مَحْسُومٌ
The matter is settled.
الْخُطَّةُ مَوْضُوعَةٌ
The plan is laid out.
الْأَدِلَّةُ مَفْقُودَةٌ
The evidence is missing/lost.
الْحَقُّ مَصُونٌ
The right is protected/guarded.
الْأَهْدَافُ مَرْسُومَةٌ بِدِقَّةٍ
The goals are precisely drawn/defined.
الْقَانُونُ مَفْرُوضٌ عَلَى الْجَمِيعِ
The law is imposed on everyone.
الْقَصِيدَةُ مَنْظُومَةٌ بِبَرَاعَةٍ
The poem is composed with skill.
الْأَسْرَارُ مَكْتُومَةٌ
The secrets are kept/hidden.
الْحَقِيقَةُ مَحْجُوبَةٌ عَنِ الْعُيُونِ
The truth is veiled from the eyes.
الْمَشْرُوعُ مَرْهُونٌ بِالنَّجَاحِ
The project is contingent upon success.
الْكَلِمَاتُ مَنْقُوشَةٌ عَلَى الْحَجَرِ
The words are engraved on the stone.
الْأَمَلُ مَعْقُودٌ عَلَيْكَ
The hope is pinned on you.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both are adjectives derived from roots.
اشتباهات رایج
الرِّسَالَةُ مَكْتُوبٌ
الرِّسَالَةُ مَكْتُوبَةٌ
هُوَ مَكْتُوبُ
هُوَ مَكْتُوبٌ
الْبَابُ كَاتِبٌ
الْبَابُ مَفْتُوحٌ
الْقَرَارُ مَكْتُوبٌ
الْقَرَارُ مَكْتُوبٌ (Contextually wrong)
الگوهای جملهسازی
الـ ___ ___.
هَلِ الـ ___ ___؟
الـ ___ لَيْسَ ___.
الـ ___ (f) ___ (f).
Real World Usage
الرِّسَالَةُ مَرْسُولَةٌ
الطَّلَبُ مَطْبُوخٌ
الْمَلَفُّ مَطْلُوبٌ
الْفُنْدُقُ مَحْجُوزٌ
الْمَنْشُورُ مَعْرُوفٌ
الْبَحْثُ مَدْرُوسٌ
آهنربای 'مَـ'
مفعول نباشی!
تبریک میگم! (مَبروك)
Smart Tips
Always check the gender of the noun first.
Look for the root letters to identify the meaning.
Use passive participles to sound professional.
Keep the 'Ma' prefix even if the ending changes.
تلفظ
Tanween
The 'un' sound at the end is the indefinite marker.
Declarative
Al-bab maftuh ↘
Stating a fact.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember 'Maf'ul' as 'My-Full'—the object is 'full' of the action.
تداعی تصویری
Imagine a letter (maktub) sitting on a desk. The letter is the 'done-to' object. It has a big 'M' (for Ma) and a 'W' (for Waw) drawn on it.
Rhyme
Root letters in the middle, Ma at the start, Waw before the end, that's the passive part!
Story
Ahmed wrote a letter (kataba). Now the letter is 'maktub'. He put it in a box. The box is 'mahjuz' (reserved). He sent it to his friend. The friend is 'ma'ruf' (known).
شبکه واژگان
چالش
Look around your room for 5 minutes. Find 5 objects and try to describe them using the 'maf'ul' pattern (e.g., 'the light is turned on' -> 'al-daw' maftuh').
نکات فرهنگی
Often uses 'maqful' instead of 'maghluq'.
Very common to use passive participles in daily speech.
Formal usage is preferred in business.
Derived from the Semitic root system where patterns indicate grammatical function.
شروعکنندههای مکالمه
هَلِ الْبَابُ مَفْتُوحٌ؟
هَلِ الطَّعَامُ مَطْبُوخٌ؟
هَلِ الرِّسَالَةُ مَكْتُوبَةٌ؟
هَلِ الْمَكَانُ مَحْجُوزٌ؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
هاتفي ___ (broken).
Choose the correct Arabic sentence:
Find and fix the mistake:
القهوة مشروب.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesالْبَابُ ___ (open)
الرِّسَالَةُ ___ (written)
Find and fix the mistake:
الْكِتَابُ مَكْتُوبَةٌ
الْبَابُ مَفْتُوحٌ
كَتَبَ -> ?
مَفْتُوح -> ?
A: هَلِ الطَّعَامُ مَطْبُوخٌ؟ B: ___
الْغُرْفَةُ / مُرَتَّبَةٌ
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesالأكل هنا ___ (forbidden).
الرسالة مكتوب.
محجوزة / الطاولة
Translate: I am busy.
Identify the word for 'Known':
Match roots to forms:
الطعام ___.
هو بارك.
الحساب / محظور
The shop (mahall) is closed (root g-l-q, form IV concept: mughlaq).
Score: /10
سوالات متداول (8)
It functions as an adjective in most sentences, but can act as a noun (e.g., 'the written one').
Usually, it's the three letters left after removing the 'Ma' and the 'Waw'.
Yes, but Form I is the most common. Other forms have different patterns.
Yes, it is very common in all dialects.
Because it describes the object receiving the action, not the doer.
The pattern adjusts slightly (e.g., 'qala' becomes 'maqul').
No, it is a participle (noun/adjective). It doesn't conjugate like a verb.
Yes, it follows standard sound plural rules.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Participio Pasado
Arabic uses a prefix 'ma-' while Spanish uses suffixes.
Participe Passé
Arabic is more consistent with its root-pattern system.
Partizip II
German syntax is much more rigid regarding placement.
Passive form (reru/rareru)
Arabic treats the passive state as a noun/adjective.
Bei-structure
Chinese does not have morphological patterns for this.
Ism al-Maf'ul
It is the source of the logic for all other comparisons.
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
اسم مفعول (الگوی مکتوب)
Overview تا حالا شنیدین کسی تو یه صحنه فیلم دراماتیک بگه «مکتوب» یا «نوشته شده»؟ دقیقاً همون چیزیه که امروز داریم در مور...
ریشههای عربی: DNA کلمات (ک-ت-ب)
### Overview در قلب زبان عربی، سیستمی منحصربهفرد و قدرتمند وجود دارد که آن را «نظام ریشه» یا `الجذر` (al-jathr) مینامی...
اسمهای عربی از ریشهها: فاعل و مفعول
### Overview زبان عربی، برخلاف بسیاری از زبانهای هندواروپایی مانند فارسی، ساختار واژگان خود را بر پایه یک سیستم بسیار...
اسمهای عربی از افعال: الگوی مفعول (maf'ūl)
### Overview زبان عربی بر پایه یک سیستم بسیار منطقی و منسجم از «ریشهها» بنا شده است. برخلاف فارسی که در آن کلمات معمول...
اسم مصدر: المصدر (خوردن، خوابیدن، کار کردن)
Overview تا حالا خواستید یک کار را به یک چیز تبدیل کنید؟ مثل اینکه «خوردن» (فعل) را به «خوردن» (اسم) تبدیل کنید تا بگویی...
