جهتهای مرکب چینی: حرکت در فضای سه بعدی
Grammar Rule in 30 Seconds
Compound directionals combine two verbs to show exactly how someone or something is moving in 3D space.
- Combine a verb + directional (e.g., {走|zǒu} + {上来|shànglái} = {走上来|zǒushànglái} 'walk up here').
- If there is an object, place it between the two directional parts (e.g., {拿|ná} + {出|chū} + {来|lái} = {拿出一本书来|náchū yī běn shū lái}).
- Use {没|méi} to negate the action (e.g., {没走上来|méi zǒushànglái} 'did not walk up here').
مرور کلی
复合趋向补语 (fùhé qūxiàng bǔyǔ) میگویند، یکی از ارکان اصلی ساختار جملات در زبان چینی است. برای ما فارسیزبانان، درک این مفهوم در ابتدا کمی چالشبرانگیز است، زیرا در زبان فارسی ما معمولاً از قیدهای مکان یا افعال حرکتی ساده استفاده میکنیم و جهت حرکت نسبت به گوینده را درون خود فعل ادغام نمیکنیم.上来 (shànglái) نشان دهید که حرکت «به سمت بالا» و «به سمت من (گوینده)» است. این دقت در جزئیات، همان چیزی است که زبان چینی را برای ما فارسیزبانان جذاب و در عین حال متفاوت میکند.来 (lái) و 去 (qù)، به جملات خود عمق و جهت بدهیم.来 یا 去». این سیستم دقیقاً مشخص میکند که حرکت در چه جهتی (بالا، پایین، داخل، خارج و غیره) و نسبت به موقعیت گوینده چگونه است.来 (lái) به معنای «آمدن» و 去 (qù) به معنای «رفتن»، نقش قطبنما را بازی میکنند. هرگاه حرکت به سمت گوینده باشد، از 来 استفاده میکنیم و هرگاه حرکت از گوینده دور شود، از 去 استفاده میکنیم.上来 | 上去 | بالا آمدن / بالا رفتن |下来 | 下去 | پایین آمدن / پایین رفتن |进来 | 进去 | وارد شدن (به سمت من/دور) |出来 | 出去 | خارج شدن (به سمت من/دور) |回来 | 回去 | برگشتن (به سمت من/دور) |过来 | 过去 | عبور کردن (به سمت من/دور) |跑 (pǎo) به معنای «دویدن» را در نظر بگیرید. اگر کسی به سمت شما بدود و وارد اتاق شود، میگویید 跑进来 (pǎo jìnlái). اگر همان شخص از اتاق خارج شود و از شما دور شود، میگویید 跑出去 (pǎo chūqù).- 1ساختار پایه:
فعل + کلمه جهتدار + 来/去
走 (راه رفتن) + 进 (داخل) + 来 (به سمت من) = 走进来 (وارد شدن به سمت من).- 1اگر مفعول «مکان» باشد (مثل کلاس، خانه، طبقه بالا)، باید حتماً بین کلمه جهتدار و
来/去قرار بگیرد.
فعل + کلمه جهتدار + مکان + 来/去他走进教室来 (او وارد کلاس شد - به سمت من).- 1اگر مفعول «شیء» باشد (مثل کتاب، کیف، غذا)، میتوانید آن را قبل یا بعد از
来/去بیاورید.
فعل + کلمه جهتدار + 来/去 + شیءفعل + کلمه جهتدار + شیء + 来/去他跑出家去 | او از خانه بیرون دوید (دور از من) |他带回来一本书 | او یک کتاب (به سمت من) آورد |他带回一本书来 | او یک کتاب (به سمت من) آورد |把文件拿上来 استفاده میکنید. این نشان میدهد که شما در طبقه بالا هستید و میخواهید پرونده به سمت شما آورده شود.请进来 (لطفاً بیا داخل). اگر شما در حال ترک مهمانی هستید و به دوستتان میگویید «به خوشگذرانی ادامه بده»، از 玩下去 استفاده میکنید.下去 معنای استمرار حرکت در زمان را میدهد.起来 (qǐlái) برای شروع یک عمل (مثل 唱起来 - شروع به آواز خواندن کرد) و 下去 (xiàqù) برای ادامه دادن یک عمل (مثل 说下去 - ادامه بده به حرف زدن) استفاده میشوند. این نشان میدهد که چگونه ذهن چینی، حرکت در فضا را به حرکت در زمان و مفاهیم انتزاعی تعمیم میدهد.- 1جایگذاری غلط مکان: فارسیزبانان عادت دارند مکان را بعد از کل فعل بیاورند. مثلاً میگویند
我走进来教室(من وارد کلاس شدم). این غلط است چون进و来باید مکان را در آغوش بگیرند. باید بگویید我走进教室来.
- 1استفاده از
起去: بسیاری فکر میکنند چون起به معنای بلند شدن است، میتوانند起去را بسازند. اما起فقط با来ترکیب میشود (起来). هرگز起去نداریم. اگر میخواهید بگویید «بالا رفت و دور شد»، باید از上去استفاده کنید.
- 1اشتباه در انتخاب
来و去: این خطا ناشی از عدم توجه به «موقعیت گوینده» است. اگر شما داخل اتاق هستید و دوستتان بیرون است، نباید بگویید请进去(لطفاً برو داخل)، چون از دید شما او باید به سمت شما بیاید. باید بگویید请进来(لطفاً بیا داخل).
来 یا 去 در انتهای فعل |- 1آیا همیشه باید
来یا去را استفاده کنم؟
- 1اگر ندانم مکان است یا شیء، چه کنم؟
来/去 قرار بگیرند. اشیاء (مثل خودکار، کتاب) انعطافپذیرترند.- 1آیا این ساختار در نوشتار رسمی هم استفاده میشود؟
Compound Directional Structure
| Verb | Direction 1 | Object | Direction 2 | Meaning |
|---|---|---|---|---|
|
买
|
回
|
书
|
来
|
Buy and bring back
|
|
拿
|
出
|
钱
|
来
|
Take out money
|
|
搬
|
进
|
桌子
|
去
|
Move table inside
|
|
寄
|
过
|
信
|
去
|
Send letter over
|
|
跑
|
下
|
楼
|
来
|
Run downstairs
|
|
带
|
回
|
礼物
|
来
|
Bring gift back
|
Meanings
Compound directional complements describe the direction of an action by combining two directional verbs, specifying both the path and the speaker's perspective.
Physical Movement
Literal movement in space.
“他{走|zǒu}{进|jìn}{去|qù}了。”
“请{拿|ná}{出|chū}{来|lái}。”
Abstract/Metaphorical
Movement toward a state or result.
“{想|xiǎng}{出|chū}{来|lái}了。”
“{看|kàn}{出|chū}{来|lái}了。”
Reference Table
| کلمه مسیر | با 来 (به سمت من) | با 去 (دور از من) | معنی اصلی |
|---|---|---|---|
|
{上|shàng}
|
{上来|shànglái}
|
{上去|shàngqù}
|
بالا / به سمت بالا
|
|
{下|xià}
|
{下来|xiàlái}
|
{下去|xiàqù}
|
پایین / به سمت پایین
|
|
{进|jìn}
|
{进来|jìnlái}
|
{进去|jìnqù}
|
داخل / به درون
|
|
{出|chū}
|
{出来|chūlái}
|
{出去|chūqù}
|
خارج / به بیرون
|
|
{回|huí}
|
{回来|huílái}
|
{回去|huíqù}
|
برگشتن
|
|
{过|guò}
|
{过来|guòlái}
|
{过去|guòqù}
|
عبور کردن / اون طرف
|
|
{起|qǐ}
|
{起来|qǐlái}
|
N/A
|
بلند شدن / رو به بالا
|
طیف رسمیت
请将书拿过来。 (Giving an instruction)
请把书拿过来。 (Giving an instruction)
把书拿过来！ (Giving an instruction)
书拿来！ (Giving an instruction)
نقشه مکملهای جهتی ترکیبی
به سمت تو (来)
- {上来|shànglái} بیا بالا
- {进来|jìnlái} بیا تو
- {回来|huílái} برگرد اینجا
دور از تو (去)
- {上去|shàngqù} برو بالا
- {出去|chūqù} برو بیرون
- {过去|guòqù} برو اونطرف
زاویه دید گوینده: 来 در مقابل 去
مفعول کجای جمله میره؟
آیا مفعول یک 'مکان' است (مدرسه، خونه)؟
آیا یک 'جسم' است (کتاب، گوشی)؟
کلمات رایج مسیر
عمودی
- • {上|shàng} (بالا)
- • {下|xià} (پایین)
- • {起|qǐ} (برخاستن)
مرزی
- • {进|jìn} (ورود)
- • {出|chū} (خروج)
- • {回|huí} (بازگشت)
فاصله
- • {过|guò} (عبور)
مثالها بر اساس سطح
他{走|zǒu}{来|lái}了。
He came over.
我{去|qù}了。
I went.
{快|kuài}{来|lái}！
Come quickly!
他{跑|pǎo}{去|qù}了。
He ran away.
他{走|zǒu}{上|shàng}{来|lái}了。
He walked up here.
{拿|ná}{出|chū}{来|lái}。
Take it out.
他{跑|pǎo}{下|xià}{去|qù}了。
He ran down there.
{带|dài}{回|huí}{来|lái}。
Bring it back.
他{从|cóng}{包|bāo}{里|lǐ}{拿|ná}{出|chū}{一|yī}{本|běn}{书|shū}{来|lái}。
He took a book out of his bag.
我{想|xiǎng}{出|chū}{来|lái}这|zhè}{个|gè}{问|wèn}{题|tí}{的|de}{答|dá}{案|àn}了。
I figured out the answer to this problem.
他{把|bǎ}{箱|xiāng}{子|zi}{搬|bān}{进|jìn}{去|qù}了。
He moved the box inside.
你{能|néng}{看|kàn}{出|chū}{来|lái}他|tā}{在|zài}{想|xiǎng}{什|shén}{么|me}{吗|ma}？
Can you tell what he is thinking?
这|zhè}{个|gè}{故|gù}{事|shì}{还|hái}{要|yào}{讲|jiǎng}{下|xià}{去|qù}吗？
Does this story need to continue?
他{气|qì}{得|de}{站|zhàn}{了|le}{起|qǐ}{来|lái}。
He was so angry he stood up.
请{把|bǎ}{这|zhè}{份|fèn}{文|wén}{件|jiàn}{寄|jì}{过|guò}{去|qù}。
Please send this document over.
他{没|méi}{能|néng}{跑|pǎo}{上|shàng}{来|lái}。
He wasn't able to run up here.
他{把|bǎ}{那|nà}{段|duàn}{历|lì}{史|shǐ}{回|huí}{忆|yì}{了|le}{起|qǐ}{来|lái}。
He recalled that piece of history.
这|zhè}{种|zhǒng}{趋|qū}{势|shì}{会|huì}{发|fā}{展|zhǎn}{下|xià}{去|qù}。
This trend will continue to develop.
他{突|tū}{然|rán}{想|xiǎng}{起|qǐ}{一|yī}{件|jiàn}{事|shì}{来|lái}。
He suddenly remembered something.
我{把|bǎ}{这|zhè}{个|gè}{意|yì}{见|jiàn}{提|tí}{了|le}{出|chū}{来|lái}。
I brought up this opinion.
他{把|bǎ}{这|zhè}{场|chǎng}{灾|zāi}{难|nàn}{描|miáo}{述|shù}{得|de}{活|huó}{灵|líng}{活|huó}{现|xiàn}{了|le}{起|qǐ}{来|lái}。
He described the disaster vividly.
这|zhè}{种|zhǒng}{方|fāng}{法|fǎ}{被|bèi}{推|tuī}{广|guǎng}{开|kāi}{来|lái}了。
This method has been popularized.
他{把|bǎ}{心|xīn}{里|lǐ}{的|de}{话|huà}{都|dōu}{说|shuō}{了|le}{出|chū}{来|lái}。
He poured out his heart.
这|zhè}{个|gè}{计|jì}{划|huà}{实|shí}{施|shī}{下|xià}{去|qù}{会|huì}{很|hěn}{困|kùn}{难|nán}。
It will be difficult to carry out this plan.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners mix up '走来' and '走上来'.
Learners put the object at the end.
Using '不' for past tense.
اشتباهات رایج
走来上
走上来
买书回来
买回书来
不走上来
没走上来
走上来书
走上书来
拿出来书
拿出一本书来
没走上
没走上来
跑去下
跑下去
想出答案来
想出答案来
搬进去箱子
搬进箱子去
没能走上来
没能走上来
推广开来方法
推广开方法来
回忆起历史来
回忆起历史来
说出来心里话
说出心里话来
实施下去计划
实施下计划去
الگوهای جملهسازی
Subject + ___ + (Object) + ___ + Verb
Subject + 没 + ___ + (Object) + ___
Subject + 把 + (Object) + ___ + ___
Subject + ___ + ___ + 吗？
Real World Usage
快上来！
我们把这个项目推行下去。
请走过去。
请送上来。
终于想出来了！
请拿出来。
قانون سفت و سختِ مکان
زاویه دید پشت تلفن
تعارفهای چینی
Smart Tips
Always ask: 'Is it toward me or away?'
Use the sandwich rule.
Use '没' for past.
Think of the result.
تلفظ
Neutral Tone
The '来' and '去' in these compounds often become neutral tone.
Statement
他走上来了 ↘
Declarative tone.
Question
他走上来了吗 ↗
Rising tone for yes/no.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember: 'The object is the sandwich meat, the directions are the bread.'
تداعی تصویری
Imagine a person holding a book. They pull it out of a bag (Dir 1) and hand it to you (Dir 2).
Rhyme
Verb then direction, object in the middle, direction again, that's the riddle.
Story
Xiao Wang was in his room. He heard a knock. He walked to the door (Verb), opened it (Dir 1), and invited his friend in (Dir 2). He felt happy he could 'let him in' ({请进来|qǐng jìnlái}).
شبکه واژگان
چالش
Describe your next 3 actions using a compound directional (e.g., 'I am picking up my phone' -> {把手机拿起来|bǎ shǒujī ná qǐlái}).
نکات فرهنگی
Very common in daily speech to indicate direction clearly.
Similar usage, but sometimes '来' is dropped in very casual speech.
The structure is often mirrored in local dialects.
These evolved from simple verb-verb compounds in Classical Chinese.
شروعکنندههای مکالمه
你今天怎么走上来的？
你能帮我把书拿过来吗？
你觉得这个计划能实施下去吗？
你刚才想出来什么好办法了吗？
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises他把书拿___来了。
Which is correct?
Find and fix the mistake:
不走上来。
书 / 拿 / 来 / 出
He ran downstairs.
Match 走上来
他 / 搬 / 进去 / 桌子
Negate: 拿出来
Score: /8
Practice Bank
8 exercises{他|tā}{跑|pǎo}___ {了|le}，{我|wǒ}{在|zài}{一|yī}{楼|lóu}{等|děng}{他|tā}。
{他|tā}{走|zǒu}{进|jìn}{来|lái}{办|bàn}{公|gōng}{室|shì}{了|le}。
1.{去|qù} 2.{请|qǐng} 3.{过|guò} 4.{那|nà} 5.{边|biān} 6.{走|zǒu}
وقتی طبقه بالایی، چطوری میگی 'بیارش بالا'؟
عبارت درست رو انتخاب کن:
جفتها رو وصل کن:
{把|bǎ}{手|shǒu}{机|jī}{带|dài}{回|huí}{家|jiā}___。
{他|tā}{走|zǒu}{进|jìn}{去|qù}{了|le}。
Score: /8
سوالات متداول (8)
It's a grammatical rule to maintain the flow of the compound.
Only for present/future or potential, not for past actions.
Just put the two parts together.
It means 'toward the speaker'.
Yes, they are standard.
Some dialects might drop parts, but stick to the standard.
Think about the 3D path.
It takes practice, but it's very logical.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Ir/Venir + prepositions
Chinese puts the object in the middle of the verb structure.
Hin/Her + verbs
German prefixes are attached to the verb; Chinese complements are separate.
Kuru/Iku + te-form
Japanese structure is more fixed at the end of the verb.
Aller/Venir + infinitives
Chinese is much more precise about the path.
Verbs of motion
Chinese uses a specific complement system.
Compound Directionals
It is the standard.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
10:27 《⭕脱口秀大会S4》真·脱口秀鼻祖「黄西」一人吊打整个脱口秀大会，节奏太牛引爆全场！
25:13 【一碗】4天下片！侯孝贤卖房支持，这样的电影为何不受待见？杨德昌专题第四期——《青梅竹马》
12:35 『3歲前的陪伴，決定3歲後的發展』陪養孩子的能力{{阿德勒正向教養}}讓小孩分享玩具|學齡前兒童篇|育兒
方向补语 (Part 1) Arm your verbs with directions - Introduction to Directional Complements in Chinese
Twin Cities Chinese Tutor
How to use DIRECTION COMPLEMENTS to express in what direction sb./sth. is moving in Mandarin Chinese
I Heart Mandarin
Related Grammar Rules
آماده و انجام شده: استفاده از 'hǎo' (好) به عنوان نتیجه
### Overview در زبان چینی، استفاده از `好` (`hǎo`) به عنوان یک «متمم نتیجه» (Result Complement)، یکی از مفاهیم کلیدی است...
کلمه 'تمام شده': فعل + 完 (wán)
Overview شما به تازگی تماشای یک سریال نتفلیکس را تمام کردهاید. چشمانتان درد میکند. به دوستتان پیام میدهید. میخواهید...
نشانگرهای موفقیت: استفاده از 到 (dào) برای نتایج
### Overview در زبان چینی، یکی از مفاهیم کلیدی که تفاوت زیادی با زبان فارسی دارد، استفاده از «متممهای نتیجه» (Result C...
متمم نتیجه '住' (zhù): ثابت کردن چیزها در جای خود
### Overview در زبان چینی، یکی از مفاهیم دستوری که برای زبانآموزان فارسیزبان بسیار کلیدی است، استفاده از «متمم نتیجه»...
نمیتونم انجامش بدم: مکمل پتانسیل منفی در چینی (فعل + 不 + نتیجه)
Overview تا حالا یه سریال چینی بدون زیرنویس دیدی؟ مغزت قفل میکنه. صداها رو میشنوی. اما هیچی نمیفهمی. نمیتونی فقط بگی...
