بیان ناتوانی در چینی (不了 bù liǎo)
Grammar Rule in 30 Seconds
Use {不了|bùliǎo} after a verb to express that you cannot complete an action due to external circumstances.
- Attach {不了|bùliǎo} directly to the verb: {吃|chī} (eat) + {不了|bùliǎo} = {吃不了|chī bùliǎo} (cannot finish eating).
- It focuses on external factors (e.g., too much food, no time, lack of resources).
- It is distinct from {不能|bùnéng}, which usually refers to permission or ability.
مرور کلی
不了 (bù liǎo) که به آن «متمم پتانسیل» (Potential Complement) میگوییم، به ما نشان میدهد که انجام یک کار به دلیل عوامل بیرونی، محدودیتهای فیزیکی یا شرایط خاص، به نتیجه نهایی نمیرسد. این ساختار دقیقاً معادل «نشدن» یا «نتوانستنِ رسیدن به نتیجه» در فارسی است.了 در اینجا به صورت liǎo تلفظ میشود، نه le. اشتباه گرفتن این دو، مانند این است که در فارسی تفاوت «رفتهام» (زمان فعل) را با یک کلمه کاملاً متفاوت دیگر اشتباه بگیرید. این ساختار به شما کمک میکند تا در زندگی روزمره، وقتی به دلیل کمبود وقت، خستگی یا موانع بیرونی نمیتوانید کاری را به پایان برسانید، بسیار دقیق صحبت کنید.不了 را به آن میچسبانیم، در واقع داریم درباره «نتیجه» صحبت میکنیم.不了 زمانی استفاده میشود که شما *میخواهید* کاری را انجام دهید، اما شرایط اجازه نمیدهد. این تفاوت مهمی با 不想 (bù xiǎng) (نخواستن) دارد. در فارسی وقتی میگوییم «نمیشود»، گاهی منظورمان این است که شرایط مهیا نیست.不了 دقیقاً همین حس «نشدنِ به دلیل شرایط» را منتقل میکند. این ساختار مانند یک «سد» عمل میکند که بین فعل و نتیجه قرار میگیرد. برای مثال، 吃 (chī) یعنی خوردن، اما 吃不了 (chī bù liǎo) یعنی «نمیتوانم تا آخر بخورم» (مثلاً چون خیلی سیر شدهام).不了 را به آن بچسبانید.了 (le) دیگر اضافه کنید (مثل 我吃不了了)، یعنی «دیگر نمیتوانم بخورم» (تغییر وضعیت). این le دوم نشاندهنده این است که وضعیت جدیدی ایجاد شده است که قبلاً نبوده.不了 در موقعیتهای زیر استفاده میکنید:- 1محدودیتهای فیزیکی: وقتی بدن یا محیط اجازه نمیدهد. مثلاً وقتی خیلی سنگین است:
搬不了 (bān bù liǎo)(نمیتوانم بلند کنم). - 2موانع بیرونی: وقتی شرایط محیطی مانع است. مثلاً باران میآید و نمیتوانید به پارک بروید:
去不了 (qù bù liǎo)(نمیشود رفت). - 3کمبود وقت: وقتی زمان کافی ندارید:
做不了 (zuò bù liǎo)(نمیتوانم انجام دهم). - 4تعارف و رد کردن مودبانه: این بهترین راه برای «نه» گفتن در فرهنگ چینی است. وقتی کسی به شما دعوتی میکند و شما نمیتوانید بروید، گفتن
去不了بسیار مودبانهتر از گفتن «نه» مستقیم است، چون نشان میدهد که شما مایلید بروید اما شرایط اجازه نمیدهد.
- 1اشتباه در تلفظ (liǎo vs le): فارسیزبانان به دلیل عادت به ساختار ساده، تمایل دارند
liǎoرا همleتلفظ کنند. این باعث میشود چینیزبانان فکر کنند شما دارید درباره زمان گذشته صحبت میکنید، نه توانایی. همیشه به یاد داشته باشید که اینliǎoاست. - 2تداخل با
不能: در فارسی ما برای همه چیز از «نمیتوانم» استفاده میکنیم. اما不能برای «اجازه نداشتن» یا «توانایی کلی» است، در حالی که不了برای «نشدن به دلیل شرایط فعلی» است. اشتباه گرفتن این دو باعث میشود جملات شما غیرطبیعی به نظر برسد. - 3استفاده با صفتها: فارسیزبانان گاهی سعی میکنند این ساختار را با صفتها ترکیب کنند (مثلاً «نمیشود قدبلند شد»). در چینی
不了فقط با افعال حرکتی و کنشی میآید. برای صفتها باید از ساختارهای دیگری استفاده کرد.
不能 (bù néng) | 不了 (bù liǎo) |不能走 (اجازه ندارم بروم) | 走不了 (نمیشود بروم - مثلاً راه بسته است) |- 1آیا همیشه باید
了راliǎoبخوانیم؟ بله، در این ساختار خاص حتماً باید اینطور باشد تا معنای «توانستن» منتقل شود. - 2تفاوت
吃不了و吃不完چیست؟吃不完یعنی «نمیتوانم تمامش کنم» (چون حجم غذا زیاد است)، اما吃不了یعنی «نمیتوانم بخورم» (به هر دلیلی، مثلاً سیر بودن یا مریضی). - 3آیا میتوانم در محیط کار از این ساختار استفاده کنم؟ بله، این ساختار برای توضیح محدودیتها به مدیر یا همکار بسیار حرفهای و مودبانه است.
Potential Complement Formation
| Verb | Complement | Result | Meaning |
|---|---|---|---|
|
吃
|
不了
|
吃不了
|
Cannot finish eating
|
|
做
|
不了
|
做不了
|
Cannot finish doing
|
|
看
|
不了
|
看不了
|
Cannot finish watching
|
|
听
|
不了
|
听不了
|
Cannot finish listening
|
|
走
|
不了
|
走不了
|
Cannot walk anymore
|
|
买
|
不了
|
买不了
|
Cannot buy (due to lack of money/stock)
|
|
写
|
不了
|
写不了
|
Cannot finish writing
|
|
读
|
不了
|
读不了
|
Cannot finish reading
|
Meanings
Indicates that an action cannot be completed or finished due to objective conditions or lack of capacity.
Physical inability
Cannot finish a task due to volume or capacity.
“{我|wǒ}{喝|hē}{不了|bùliǎo}{这|zhè}{么|me}{多|duō}{酒|jiǔ}。”
“{他|tā}{跑|pǎo}{不了|bùliǎo}{那|nà}{么|me}{远|yuǎn}。”
Reference Table
| ساختار | معنی | کجا استفاده کنیم؟ | مثال |
|---|---|---|---|
|
去不了
|
نمیتوانم بروم
|
سرت شلوغه، مریضی یا وسیله نداری
|
{我去不了学校。|Wǒ qù bù liǎo xuéxiào.}
|
|
吃不了
|
نمیتوانم (تمامش را) بخورم
|
خیلی سیری یا غذا خیلی زیاده
|
{我吃不了这么多。|Wǒ chī bù liǎo zhème duō.}
|
|
做不了
|
نمیتوانم انجام دهم
|
وقت نداری یا ابزارت خرابه
|
{作业我做不了。|Zuòyè wǒ zuò bù liǎo.}
|
|
忘不了
|
نمیتوانم فراموش کنم
|
خاطرات عمیق یا احساسات قوی
|
{我忘不了你。|Wǒ wàng bù liǎo nǐ.}
|
|
穿不了
|
نمیتوانم بپوشم
|
سایزش بهت نمیخوره
|
{这件穿不了。|Zhè jiàn chuān bù liǎo.}
|
|
来不了
|
نمیتوانم بیایم
|
ترافیکه یا جلسه کنسل شده
|
{他今天来不了。|Tā jīntiān lái bù liǎo.}
|
طیف رسمیت
我无法完成此项任务。 (Work)
我做不了这个。 (Work)
做不了。 (Work)
搞不定。 (Work)
دلایل استفاده از 不了 (bù liǎo)
جسمی
- 吃不了 خیلی سیر
- 穿不了 خیلی کوچک
موقعیتی
- 去不了 مشغول/مریض
- 来不了 ترافیک/تاخیر
مقایسه 不了 با 不能
چطوری تصمیم بگیریم از 不了 استفاده کنیم؟
آیا ناتوانی به خاطر شرایط بیرونیه؟
آیا بحثِ به نتیجه نرسیدنه؟
رایجترین فعلها
حرکتی
- • 去不了
- • 来不了
- • 走不了
زندگی روزمره
- • 吃不了
- • 做不了
- • 买不了
مثالها بر اساس سطح
{我|wǒ}{吃|chī}{不了|bùliǎo}。
I cannot finish eating.
{我|wǒ}{做|zuò}{不了|bùliǎo}。
I cannot finish doing it.
{我|wǒ}{走|zǒu}{不了|bùliǎo}。
I cannot walk anymore.
{我|wǒ}{看|kàn}{不了|bùliǎo}。
I cannot finish watching/reading.
{这|zhè}{个|gè}{太|tài}{大|dà}，{我|wǒ}{搬|bān}{不了|bùliǎo}。
This is too big, I cannot move it.
{我|wǒ}{听|tīng}{不了|bùliǎo}{那|nà}{么|me}{大|dà}{的|de}{声|shēng}{音|yīn}。
I cannot listen to such loud noise.
{他|tā}{喝|hē}{不了|bùliǎo}{太|tài}{多|duō}{咖|kā}{啡|fēi}。
He cannot drink too much coffee.
{我|wǒ}{写|xiě}{不了|bùliǎo}{这|zhè}{么|me}{多|duō}{字|zì}。
I cannot write this many characters.
{由|yóu}{于|yú}{时|shí}{间|jiān}{不|bù}{够|gòu}，{我|wǒ}{做|zuò}{不了|bùliǎo}{这|zhè}{个|gè}{项|xiàng}{目|mù}。
Due to lack of time, I cannot finish this project.
{这|zhè}{种|zhǒng}{情|qíng}{况|kuàng}{下|xià}，{我|wǒ}{帮|bāng}{不了|bùliǎo}{你|nǐ}。
Under these circumstances, I cannot help you.
{这|zhè}{部|bù}{电|diàn}{影|yǐng}{太|tài}{长|cháng}{了|le}，{我|wǒ}{看|kàn}{不了|bùliǎo}。
This movie is too long, I cannot finish watching it.
{我|wǒ}{实|shí}{在|zài}{吃|chī}{不了|bùliǎo}{了|le}。
I really cannot eat anymore.
{即|jí}{使|shǐ}{我|wǒ}{想|xiǎng}{帮|bāng}{忙|máng}，{也|yě}{做|zuò}{不了|bùliǎo}{什|shén}{么|me}。
Even if I want to help, I cannot do anything.
{这|zhè}{里|lǐ}{太|tài}{挤|jǐ}，{我|wǒ}{走|zǒu}{不了|bùliǎo}。
It is too crowded here, I cannot move.
{他|tā}{的|de}{计|jì}{划|huà}{太|tài}{复|fù}{杂|zá}，{我|wǒ}{理|lǐ}{解|jiě}{不了|bùliǎo}。
His plan is too complex, I cannot understand it.
{我|wǒ}{已|yǐ}{经|jīng}{尽|jìn}{力|lì}{了|le}，{但|dàn}{还|hái}{是|shì}{做|zuò}{不了|bùliǎo}。
I have tried my best, but I still cannot finish it.
{这|zhè}{种|zhǒng}{压|yā}{力|lì}{我|wǒ}{承|chéng}{受|shòu}{不了|bùliǎo}。
I cannot bear this kind of pressure.
{他|tā}{的|de}{行|xíng}{为|wéi}{我|wǒ}{忍|rěn}{受|shòu}{不了|bùliǎo}。
I cannot tolerate his behavior.
{这|zhè}{个|gè}{问|wèn}{题|tí}{我|wǒ}{解|jiě}{决|jué}{不了|bùliǎo}。
I cannot solve this problem.
{我|wǒ}{预|yù}{测|cè}{不了|bùliǎo}{未|wèi}{来|lái}。
I cannot predict the future.
{那|nà}{种|zhǒng}{深|shēn}{奥|ào}{的|de}{理|lǐ}{论|lùn}，{我|wǒ}{研|yán}{究|jiū}{不了|bùliǎo}。
I cannot study that profound theory.
{这|zhè}{样|yàng}{的|de}{变|biàn}{化|huà}{我|wǒ}{适|shì}{应|yìng}{不了|bùliǎo}。
I cannot adapt to such changes.
{我|wǒ}{控|kòng}{制|zhì}{不了|bùliǎo}{局|jú}{面|miàn}。
I cannot control the situation.
{这|zhè}{种|zhǒng}{感|gǎn}{情|qíng}{我|wǒ}{放|fàng}{下|xià}{不了|bùliǎo}。
I cannot let go of these feelings.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both mean 'cannot'.
Both involve 'not' and 'eat'.
Both mean 'cannot finish'.
اشتباهات رایج
不吃了
吃不了
不能吃
吃不了
吃不
吃不了
不了吃
吃不了
做不
做不了
不能做完
做不了
看不
看不了
我吃不了饭
我吃不了
不能吃不了
吃不了
我不了吃
我吃不了
我无法吃不了
我吃不了
吃不了了
吃不了
吃不了完
吃不了
الگوهای جملهسازی
我___不了。
因为___，我___不了。
这___我___不了。
虽然我想___，但我___不了。
Real World Usage
我吃不了了。
这个任务我做不了。
我走不了了。
这剧太烂，看不了。
点太多了，吃不了。
我目前处理不了这么多工作。
حواست به تلفظ باشه!
liǎo (لیائو) بخون. اگه بگی bù le، بقیه متوجه منظورت نمیشن و خیلی ناشی به نظر میای: «我吃不了。»ترفند دابل 'لِه'
نه گفتنِ مودبانه
Smart Tips
Use {吃不了|chī bùliǎo} to politely explain you are full.
Use {做不了|zuò bùliǎo} to explain your limit.
Use {走不了|zǒu bùliǎo} to explain you need a break.
Use {看不了|kàn bùliǎo} to explain it's too long or difficult.
تلفظ
Liao vs Le
In this construction, 'liao' is a third tone, not the neutral 'le' aspect marker.
Falling-Rising
吃不了 ↘↗
Indicates a sense of resignation or apology.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'Bù-Liǎo' as 'Boo-Hoo, I can't finish!'
تداعی تصویری
Imagine a giant plate of food that is too big to finish. You are holding your stomach, saying 'Bù-Liǎo'.
Rhyme
When the task is way too tall, use bù-liǎo and end it all.
Story
Xiao Wang went to a buffet. He took ten plates of food. He tried to eat, but he was full. He sighed and said, 'I really {吃不了|chī bùliǎo}!'
شبکه واژگان
چالش
For the next 24 hours, whenever you cannot finish a task or a meal, say the phrase out loud.
نکات فرهنگی
It is very common to use this when declining food at a host's house to show you are full.
Similar usage, but often softer in tone.
Often mixed with English particles.
Derived from the verb 'liao' (to finish) in classical Chinese.
شروعکنندههای مکالمه
你吃得完吗？
这个工作你做得完吗？
你觉得你能看完这本书吗？
你觉得你能解决这个问题吗？
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
我有事，明天___。
جمله درست رو انتخاب کن:
اون گفت: 'Wǒ kàn bù le zhè běn shū.'
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises我太饱了，___ (eat) 了。
Which sentence is correct?
Find and fix the mistake:
我不能吃完 (I cannot finish eating).
我 / 走 / 不了 / 了
A: 你能看完这本书吗？ B: ___
Change '我不能完成' to a potential complement.
Match: 1. 吃 2. 做 3. 看
Does {不了|bùliǎo} always imply permission?
Score: /8
Practice Bank
8 exercisesنمیتونم فراموشت کنم.
今天 / 他 / 了 / 来 / 不
بهترین پاسخ رو انتخاب کن:
这件衣服太小了，我___。
我不能去了。
جفتها رو وصل کن:
我___那天。
جمله درست رو انتخاب کن:
Score: /8
سوالات متداول (8)
No. {不能|bùnéng} is for permission/ability, {不了|bùliǎo} is for completion.
Only for action verbs where 'finishing' is possible.
No, it is very common in daily, informal speech.
It is a different character with a different meaning and tone.
Yes, it works for any tense.
Yes, in informal writing like texts or social media.
Use {得|de} instead of {不|bù}: {吃得了|chī déliǎo}.
Most action verbs, yes.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
No poder terminar
Spanish uses an auxiliary verb, while Chinese uses a suffix.
Ne pas pouvoir finir
French requires a full verb phrase, Chinese uses a compact suffix.
Nicht beenden können
German word order is more flexible than the Chinese suffix system.
～できない
Japanese conjugates the verb, Chinese adds a particle.
لا أستطيع أن أكمل
Arabic is verb-initial and uses auxiliary verbs.
吃不了
It is the source of the grammar.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
آماده و انجام شده: استفاده از 'hǎo' (好) به عنوان نتیجه
### Overview در زبان چینی، استفاده از `好` (`hǎo`) به عنوان یک «متمم نتیجه» (Result Complement)، یکی از مفاهیم کلیدی است...
کلمه 'تمام شده': فعل + 完 (wán)
Overview شما به تازگی تماشای یک سریال نتفلیکس را تمام کردهاید. چشمانتان درد میکند. به دوستتان پیام میدهید. میخواهید...
نشانگرهای موفقیت: استفاده از 到 (dào) برای نتایج
### Overview در زبان چینی، یکی از مفاهیم کلیدی که تفاوت زیادی با زبان فارسی دارد، استفاده از «متممهای نتیجه» (Result C...
متمم نتیجه '住' (zhù): ثابت کردن چیزها در جای خود
### Overview در زبان چینی، یکی از مفاهیم دستوری که برای زبانآموزان فارسیزبان بسیار کلیدی است، استفاده از «متمم نتیجه»...
نمیتونم انجامش بدم: مکمل پتانسیل منفی در چینی (فعل + 不 + نتیجه)
Overview تا حالا یه سریال چینی بدون زیرنویس دیدی؟ مغزت قفل میکنه. صداها رو میشنوی. اما هیچی نمیفهمی. نمیتونی فقط بگی...
